Кіріспе

Промоция – ұйымдық иерархиялық жүйеде қызметкердің дәрежесін немесе лауазымын жоғарылату. Жоғарылату қызметкердің жақсы өнімділігі үшін, яғни жағымды бағалау үшін сыйлық болуы мүмкін. Ұйымдар қызметкерлерді ынталандыру және бақылау үшін жоғарылатуды пайдалана алады. Компания қызметкерді белгілі бір лауазымға көтеру алдында, сұхбаттасу және тестілеу арқылы оның қосымша жауапкершіліктерді орындауға қабілетті екеніне көз жеткізеді, сондай-ақ оқыту немесе тәжірибелік жұмыс беруі мүмкін. Жоғарылату лауазым, жалақы және әлеуметтік жеңілдіктер тұрғысынан көтерілуді қамтиды, ал кейбір ұйымдарда жұмыстың сипаты мен мазмұны айтарлықтай өзгеріп қана қоймай, жаңа міндеттер де қосылуы мүмкін. Жоғарылатудың қарама-қарсысы – төмендету.

Элементтер

Алға жылжу – лауазым, жалақы және әлеуметтік жеңілдіктер бойынша өсуді білдіреді, ал кейбір ұйымдарда жұмыс міндеттерінің сипаты күрт өзгеруі мүмкін. Көптеген компаниялар мен мемлекеттік қызмет органдарында жоғары лауазымдарға басқа атау беріледі: жоғарылатылған талдаушы «бас талдаушы» болады; экономист «аға экономист» болады; ал доцент «толық профессор» болады. Алға жылжытумен байланысты жалақының өсуі салалар мен секторлар арасында, сондай-ақ қызметкердің қызмет бағанасындағы қай деңгейден өскеніне байланысты әртүрлі болады. Кейбір салаларда немесе секторларда алға жылжу үшін жалақының шамалы өсуі ғана қарастырылуы мүмкін; ал басқа салаларда алға жылжу қызметкердің жалақысын айтарлықтай арттыруы мүмкін. Осыған ұқсас, әлеуметтік жеңілдіктер мен басқа да артықшылықтар да: кейбір салаларда алға жылжу тек атау мен жалақыны өзгертеді, ал қосымша жеңілдіктер немесе артықшылықтар болмайды (адамға психологиялық және әлеуметтік түрде тиетін пайдадан басқа). Кейбір коммерциялық емес ұйымдарда ұйымның құндылықтары немесе қаржыландырудың шектеулілігі алға жылжумен байланысты жалақының шамалы өсуіне әкелуі мүмкін. Басқа салаларда, әсіресе жеке сектордағы компанияларда жоғары басшылық лауазымға көтерілу бірқатар жеңілдіктермен бірге келуі мүмкін, мысалы, қызметкерлерге акциялар опциялары, арнайы тұрақ орыны, хатшысы бар кеңсе және жақсы өнімділік үшін бонус. Жұмыс міндеттерінің өзгеру деңгейі салалар мен секторлар бойынша әртүрлі. Кейбір салаларда қызметкер алға жылжығаннан кейін де ұқсас жұмысты атқаруды жалғастырады. Мысалы, федералды үкіметтегі саясатты талдаушы жоғары саясатты талдаушы лауазымына көтерілсе, брифингтік жазбалар дайындау және саясатты зерттеу сияқты ұқсас тапсырмаларды орындауын жалғастырады. Бұл айырмашылықтар жеке тұлғаға жүктелген мәселелердің күрделілігінде немесе олармен айналысуды сұраған мәселелердің маңыздылығында болуы мүмкін. Басқа салаларда қызметкер алға жылжыған кезде оның жұмысы айтарлықтай өзгереді. Мысалы, азаматтық инженерлік фирмадағы инженер-механик өз уақытын инженерлік тексерулер мен жобалармен жұмыс істеуге жұмсаса, аға инженер күнінің көп бөлігін жоғары басшылармен кездесулерге және қаржылық есептерді оқуға жұмсауы мүмкін. Симфониялық оркестрлерде скрипкашы сияқты музыкант концертмейстер лауазымына көтерілгенде, оның міндеттері айтарлықтай өзгереді. Скрипкашы ретінде ол музыканы скрипка тобының бір бөлігі ретінде орындайды. Концертмейстер ретінде ол жеке партияларды орындайды, музыканың икемделуін және интерпретациясын анықтайды және орындау кезінде скрипка тобын жетектейді. Әртүрлі ұйымдар менеджерлерді жалдауға және алға жылжытуға әртүрлі деңгейдегі еркіндік береді. Жеке сектордың кейбір бөліктерінде жоғары басшылықта алға жылжытуды тағайындау үшін өте жоғары деңгейдегі еркіндік бар және олар қызметкерлерді көптеген рәсімдер мен формальдылықтарсыз, мысалы, тестілеу, іріктеу және сұхбат беру арқылы көтеруге құқылы. Мемлекеттік секторда және академиялық ортада, әдетте, жақындық пен жалтақтап алуды болдырмау үшін көптеген тексерулер мен тепе-теңдіктер бар. Көптеген батыс мемлекеттік қызмет органдарында басшы қызметкерді алға жылжыруды қаласа, ол бірнеше қадамдарды орындауы керек, мысалы, лауазымға жарнама жасау, білікті үміткерлерден өтініштер қабылдау, үміткерлерді іріктеу және сұхбат беру, содан кейін ол нақты үміткерді неге таңдағанын құжаттау керек. Академиялық ортада ұқсас тәсіл қолданылады, бірақ оған басқа университеттердің басқа факультет мүшелері мен сарапшыларын қамтитын комитеттерді пайдалана отырып, ұсынылған алға жылжытуды бірнеше деңгейлі комитетпен қарауды қосу арқылы қосымша кепілдік беріледі.