Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Биографиялық сөздік – өмірбаяндық мәліметтермен шектелген энциклопедиялық сөздіктің бір түрі. Көптегендер елдің маңызды тұлғаларын қамтуға тырысады (мысалы, «Кім кімде» тек қана тірі адамдар, ал «Ұлттық биография сөздігінде» тек қайтыс болғандар туралы ақпарат болады). Ал кейбіреулері архитектура немесе инженерия сияқты салалардағы маңызды есімдерді қамтиды.
Type of encyclopedic dictionary limited to biographical information
A biographical dictionary is a type of encyclopedic dictionary limited to biographical information. Many attempt to cover the major personalities of a country (with limitations, such as living persons only, in Who's Who, or deceased people only, in the Dictionary of National Biography). Others are specialized, in that they cover important names in a subject field, such as architecture or engineering.
Ислам өркениетінің тарихы
Тариф Халиди биографиялық сөздіктер жанрының "араб-мұсылман мәдениетінің бірегей туындысы" екенін айтты. Биографиялық сөздіктің ең ерте сақталған мысалы 9 ғасырғы Ирактан шыққан, ал 16 ғасырға қарай ол тарихи жазудың белгілі бір деңгейде қалыптасқан және өте құрметті түріне айналды. Олар өзге кез келген өнеркәсіпке дейінгі қоғамдардағыдан гөрі, халықтың көп бөлігі туралы көбірек әлеуметтік мәліметтерді қамтиды. Ең алғашқы өмірбаяндық сөздіктер бастапқыда Ислам пайғамбарлары мен олардың сахабаларының өміріне бағытталды, ал ең ерте мысалдардың бірі – Ибн Сад әл-Бағдадидің "Төбелік сыныптар кітабы", содан кейін орта ғасырлық Ислам әлемінде өмір сүрген көптеген басқа да тарихи тұлғалардың (билеушілерден ғалымдарға дейін) өмірі жазыла бастады. Мұсылман тарихшысы Ибн Асакир жазған "Дамаск тарихы" деп аталатын ең ірі биографиялық сөздік белгілі. Исламтанушы американ ғалымы Ричард Булиет жеке тұлғалардың саны туралы былай деді: "Броккельманның "Араб әдебиетінің тарихы" еңбегін беттерінен көріп шықсаңыз, қазіргі кездегі жеке өмірбаянның саны жүздеген мыңға, тіпті миллиондарға жететініне көз жеткізесіз".
Tarif Khalidi claimed the genre of biographical dictionaries is a "unique product of Arab Muslim culture". The earliest extant example of the biographical dictionary dates from 9th century Iraq, and by the 16th century it was a firmly established and well respected form of historical writing. They contain more social data for a large segment of the population than that found in any other pre industrial society. The earliest biographical dictionaries initially focused on the lives of the prophets of Islam and their companions, with one of the earliest examples being The Book of The Major Classes by Ibn Sa'd al Baghdadi, and then began documenting the lives of many other historical figures (from rulers to scholars) who lived in the medieval Islamic world. The largest known biographical dictionary ever produced is called History of Damascus authored by a Muslim historian Ibn Asakir. When it comes to the numbers of individuals, American scholar of Islam Richard Bulliet argues that "a brief look at Brockelmann's Geschichte der Arabischen Litteratur is sufficient to convince anyone that the number of individual biographies extant must run into the hundreds of thousands and most likely into the millions."