Жан-Клод Мезьер: Француз суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Jean-Claude Mézières
Жан Клод Мезьер (1938-2022) – француз суретшісі, «Валериан және Лорелин» комиксінің авторы. Ғылыми-фантастикалық фильмдерге әсер еткен туындылары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз комиксінің суретшісі және иллюстраторы (1938–2022)
French comic book artist and illustrator (1938–2022)
Жан Клод Мезиер (23 қыркүйек 1938 – 23 қаңтар 2022) – француз суретшісі және иллюстраторы. Парижде туып, жақын маңдағы Сент-Мандеде өскен ол сурет салуға үлкен ағасының арқасында үйренді және Герже, Андре Франкин, Моррис сияқты комикс суретшілерінің, кейіннен Джиже мен Джек Дэвистің ықпалына түсті. École nationale supérieure des arts appliqués et des métiers d'art-та білім алған ол бітіргеннен кейін кітаптар мен журналдарда, сондай-ақ жарнама саласында иллюстратор болып жұмыс істеді. Батысқа деген өмір бойындағы қызығушылығы оны 1965 жылы Америка Құрама Штаттарына ковбой ретінде оқиға іздеу үшін саяхаттауға итермеледі, бұл тәжірибе оның кейінгі жұмысына үлкен әсер етті. Францияға оралғаннан кейін Мезиер балалық шағынан бергі досы Пьер Кристинмен бірігіп, танымал және ұзақ жылдар бойы жарық көрген «Валериан және Лорелин» ғылыми фантастикалық комикс-сериясын жасады, ол оны ең танымал етті және көптеген ғылыми фантастика мен фантастика фильмдеріне, соның ішінде «Жұлдыздық соғысқа» әсер етті. Мезиер бірнеше киножобасында, әсіресе 1997 жылғы Люк Бессонның «Бесінші элемент» фильмінде концептуалдық дизайнер ретінде қатысты, сонымен қатар газеттерде, журналдарда және жарнамада иллюстратор ретінде жұмысын жалғастырды. Ол сонымен қатар Париж VIII университетінде (Винсенн-Сен-Дени) комикс жасау бойынша курстар оқыды. Мезиер көптеген сыйлықтар арқылы халықаралық деңгейде танылды, ең бастысы – 1984 жылғы Ангулем қаласының Гран-приі.
Jean Claude Mézières (ʒɑ̃klod mezjɛʁ; 23 September 1938 – 23 January 2022) was a French bandes dessinées artist and illustrator. Born in Paris and raised in nearby Saint Mandé, he was introduced to drawing by his elder brother and influenced by comics artists such as Hergé, Andre Franquin and Morris and later by Jijé and Jack Davis. Educated at the École nationale supérieure des arts appliqués et des métiers d'art, he worked upon graduation as an illustrator for books and magazines as well as in advertising. A lifelong interest in the Wild West led him to travel to the United States in 1965 in search of adventure as a cowboy, an experience that would prove influential on his later work. Returning to France, Mézières teamed up with his childhood friend, Pierre Christin, to create Valérian and Laureline, the popular, long running science fiction comics series for which he is best known and which influenced many science fiction and fantasy films, including Star Wars. Mézières contributed as a conceptual designer on several motion picture projects, most notably the 1997 Luc Besson film, The Fifth Element, as well as continuing to work as an illustrator for newspapers, magazines and in advertising. He also taught courses on the production of comics at the University of Paris VIII: Vincennes—Saint Denis. Mézières received international recognition through numerous awards, most notably the 1984 Grand Prix de la ville d'Angoulême.
Ерте өмір және мансап
Париждің маңындағы Сент-Манде ауданында өскен Жан-Клод Мезиер, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі бомбалау шабуылынан қорғаныш алатын жерде екі жасында досы және жиі серіктесі Пьер Кристинмен танысты. Ол алғаш рет сурет салуға он төрт жасында «OK» журналында суреті жарияланған ағасының ықпалымен құмарланды. Мезиердің алғашқы шабытын Удерзоның «Arys Buck», Клайннің «Kaza the Martian» және Эриктің «Crochemaille» сияқты «OK» журналындағы комикстері берді. Он алты жасында ол Жан Жиромен бірге Мексикаға баруға тырысты, оның анасы сол жерде тұрған, бірақ ата-анасы оған жол бермеді. Мезиердің АҚШ-тағы тәжірибесі «Pilote», «Tintin» және «GEO» журналдарында жарияланған бірнеше мақалаларға, сондай-ақ екі кітапқа – Пьер Кристин жазған «Olivier chez les cow boys» (Оливье ковбойлармен) балалар кітабына, онда Мезиердің суреттері мен фотосуреттері бар, бұл кітап Кристиннің ұлы Оливьер Юта штатындағы Мезиер жұмыс істеген ранчоға жасаған сапары туралы, және «Adieu, rêve américain» (Қош, американ арманы) кітабына – тағы да Кристин жазған, Мезиердің суреттері мен фотосуреттерімен, АҚШ-та өткен кездеріне ностальгиялық көзқарас.
Raised in the Saint Mandé area in the suburbs of Paris, Jean Claude Mézières met his friend and frequent collaborator Pierre Christin at the age of two in an air raid shelter during World War II. He was first inspired to draw by the influence of his elder brother who, aged fourteen, had a drawing published in the magazine OK. Mézières' initial inspiration came from such OK strips as Arys Buck by Uderzo, Kaza the Martian by Kline and Crochemaille by Erik. At the age of sixteen, he had attempted to travel to Mexico with Jean Giraud, whose mother lived there, but was prevented by his parents. Mézières' experiences in the United States have provided the inspiration for several magazine articles published in Pilote, Tintin, and GEO magazines as well as two books – Olivier chez les cow boys (Olivier with the Cowboys), a children's book written by Pierre Christin with photographs and illustrations by Mézières about a visit Christin's son Olivier paid to the ranch Mézières worked on in Utah and Adieu, rêve américain (Farewell, American dreams ), again written by Christin with photographs and illustrations by Mézières, a nostalgic look back at their time in the United States.
Валериан
Америка Құрама Штаттарынан оралғаннан кейін Мезиер Рене Госкини мен Жан Мишель Шарлиермен кездесу үшін "Пилот" журналының кеңсесіне барды. Госцинни оны Фред жазған "Мистер Август Фаусттың ерекше және қиын оқиғасы" ("L'extraordinaire et Troublante Aventure de Mr. August Faust") комиксіне жұмысқа алды. Бұл Мезиердің алғашқы сериялық жұмысы болды. Оған берілген көркемдік еркіндік шектеулі болғандықтан (Фредтің сценарийі барлық кадрлармен бірге келді), Мезиер бұл тапсырманы қиын деп тапты. Алғашқы Валериан оқиғасы "Жаман Түстер" ("Les Mauvais Rêves") 1967 жылы "Пилот" журналында жарық көрді, әңгіменің бірінші бөлігі 9 қарашада 420-шы нөмірде жарияланды және он бес нөмірге дейін басылды, 1968 жылдың 15 ақпанында 434-шы нөмірде аяқталды. "Жаман Түстер" Мезиер мен Кристиннің "Пилот" үшін жасаған бұрынғы жұмыстарымен ұқсас көркемдік стильге ие, сонымен қатар Франкин, Моррис және "Mad" журналының суретшісі Джек Дэвистің ықпалы байқалады. Осы оқиғада орта ғасырлық шаруа қызы Лорелин де таныстырылды. Бастапқыда тек бір оқиғада пайда болуы тиіс болған кейіпкерге жақсы жауап болғандықтан, ол кейінгі оқиғаларда да сақталды және сериалдың басты кейіпкеріне айналды. "Жаман Түстерден" кейін 1968 және 1969 жылдары "Қозғалатын сулар қаласы" ("La Cité des Eaux Mouvantes") және оның жалғасы "Жер жалындаған" ("Terre en Flammes") жарық көрді. Жан Пьер Андревон 1970 жылы оқиғаны қарап шыққанда Мезиердің стилін "ғарыш-уақыттың Бақытты Люк" деп сипаттады. Соңғы альбом "Уақыт ашу" ("L'Ouvre Temps") 2010 жылдың қаңтар айында жарық көрді. Ол "Дарго" баспасының ең көп сатылатын комикс серияларының бірі.
On his return from the United States, Mézières visited the offices of Pilote magazine to see René Goscinny and Jean Michel Charlier. Goscinny put him to work on L'extraordinaire et Troublante Aventure de Mr. August Faust (The Extraordinary and Troubling Adventure of Mr August Faust), written by Fred. This would be the first serialised strip that Mézières would work on. Due to the lack of artistic freedom he was given (because Fred's script came with all the strip panels already blocked out), Mézières found this a difficult assignment. The first Valérian adventure, Les Mauvais Rêves (Bad Dreams) appeared in Pilote in 1967, with the first installment of the story published on 9 November in issue 420, and ran for fifteen issues, concluding in issue 434 on 15 February 1968. Bad Dreams shares an artistic style similar to that of Mézières and Christin's earlier collaborations for Pilote, with influences from Franquin, Morris and Mad magazine artist Jack Davis. Also introduced in this story was Laureline, a peasant girl from the Middle Ages. Originally intended to appear in only one story, the popular reaction to the character meant that she was retained for subsequent stories and she has since become elevated to the main star of the series. Bad Dreams was followed by La Cité des Eaux Mouvantes (The City of Moving Waters) and its sequel Terre en Flammes (Earth in Flames) in 1968 and 1969 respectively. Jean Pierre Andrevon best sums up Mézières' style at this time in his 1970 review of the story where he describes Valérian as a "kind of Lucky Luke of space time". the last album, L'Ouvre Temps, was published in January 2010. It is one of publisher Dargaud's top five best selling comics series.
Кино және теледидардағы еңбектері
Мезиер әрқашан киноға да, сурет салуға да бірдей қызығушылық танытқан. 1957 жылы ол Жан Жиромен бірге анимациялық вестерн жасау жұмысын бастады. Нәтижеге қанағаттанбағандықтан, 45 секунд анимация аяқталғаннан кейін жоба тоқтатылды. Сол жылы ол Пьер Кристинмен бірге «La vie d'un Rêve» (Түс – өмір) атты қысқа, он минуттық 8 мм фильм түсірді. 1985 жылдың қазан айында неміс режиссері Питер Флейшманн Мезиерге хабарласып, Аркадий мен Борис Стругацкийдің 1964 жылғы «Құдай болу қиын» романын фильмге бейімдеуді ұсынды. Бұл Германия мен Кеңес Одағының бірінші ірі бірлескен туындысы болуға тиіс болды. Мезиер Мәскеуге барып, түсірілім тобына қосылды, сондай-ақ фильм түсірілуі жоспарланған Өзбекстанға да барды. Ол үш ай бойы бірнеше концепт суреттер мен картиналар жасады, бірақ қаржыландыру қиындықтарына байланысты жоба тоқтатылды. Осы кезде Мезиер түсірілімнен шығып, Францияға оралды. 1986 жылдың сәуірінде түсірілім Киевте басталуға тиіс болды, және Мезиер қайтадан түсірілім тобына қосылып, кейбір сахналарға раскадровкалар жасады. Алайда, осы кезде Чернобыль апаты Киевтен 100 км қашықтықта болды, және түсірілім тағы да тоқтатылды. Фильм 1989 жылы аяқталды, бірақ Мезиердің концепттері көбінесе пайдаланылмады. Кейіннен Мезиердің көптеген эскиздері «Les Extras de Mézières» жинағында жарияланды.
Mézières was always as interested in the cinema as he was in drawing. In 1957, he began work with Jean Giraud on creating an animated Western. Dissatisfied with the results, the project was abandoned after 45 seconds of animation had been completed. The same year he shot a short, ten minute, 8 mm film, La vie d'un Rêve (Life is a Dream), with Pierre Christin. In October 1985, Mézières was contacted by the German director Peter Fleischmann who proposed to adapt Russians Arkady and Boris Strugatsky's 1964 novel Hard to Be a God into a film. This was to be the first major German Soviet co production. Mézières travelled to Moscow to join the production team and also to Uzbekistan where it was proposed to shoot the film. Travelling from there to Munich, he produced several concept drawings and paintings over a three month period before the project was suspended due to funding difficulties. At this point Mézières left the production and returned to France. Filming was eventually scheduled to begin in April 1986 in Kyiv and Mézières re joined the production, creating storyboards for some scenes. However, at this time the Chernobyl disaster occurred only 100 km from Kyiv and production was again halted. The film was eventually finished in 1989, but Mézières' concepts were barely used. Again, many of Mézières' designs were later published in Les Extras de Mézières.
Басқа жұмыстар
Валериан және түрлі кино және теледидар жобаларымен жұмыс істеген кезеңде Мезиерс Pilote, Métal Hurlant және Le Monde сияқты журналдар мен газеттерге иллюстрациялар мен комикстер жасаумен, сондай-ақ кітап мұқабаларын және жарнамалық кампанияларға арналған суреттермен де көп жұмыс істеді. Кристинмен жасаған тағы бір бірлескен жобасы – Canal Choc, ол таңғажайып құбылыстарды зерттейтін тележаңалықтар тобы туралы төрт альбомнан тұратын серия. Мезиер бұл альбомдарды өзі салған жоқ, бірақ Филипп Эймонд және Хьюг Лабианоны қоса алған суретшілер тобының жұмысын бақылады.
At the same time as he was working on Valérian and various film and television projects, Mézières also worked extensively producing illustrations and comic strips for magazines and newspapers such as Pilote, Métal Hurlant and Le Monde, as well as covers for books and art for advertising campaigns. Another collaboration with Christin was Canal Choc, a series of four albums about a television news team investigating strange phenomena. Mézières did not draw these albums but supervised a team of artists including Philippe Aymond and Hugues Labiano.
Өлім
Мезиер 2022 жылғы 23 қаңтарда 83 жасында дүние салды.
Mézières died on 23 January 2022, at the age of 83.
Таңдалған жарияланымдар
Валериан мен Лорелин (1967–2019) – суретшісі Мезиер, сценарий авторы Пьер Кристин. Ғылыми-фантастикалық агент Валериан мен оның жарық шашты серігі Лорелиннің кеңістік пен уақыт арқылы жасаған саяхаттарын көрсететін классикалық комикс сериясы – Мезиердің ең танымал және ең көп сатылған туындысы. Pilote журналының Super Pocket Pilote қосымша басылымында алғаш жарияланған қысқа әңгімелерден басқа, барлық альбомдар ағылшын тіліне аударылған. Mon Amérique à moi (My Very Own America) (1974) – 8 беттік автобиографиялық комикс, алғаш рет Pilote журналында жарық көрді, Мезиердің 1960 жылдардың ортасындағы Америкадағы уақытын баяндайды. 1996 жылы Джон Дин мен Жан Пол Габилет редакциялаған «Америкалық халық мәдениетінің еуропалық оқулары» атты академиялық басылымда ағылшын тіліндегі аудармасы қара-ақ түспен жарияланды. Mezi avant Mézières (1981) – Мезиердің Pilote сияқты журналдардағы алғашқы жұмыстарының жинағы. Mézières et Christin avec (1983) – ерте жұмыстардың жинағы, оның ішінде Валерианның «Жаман түстер» әңгімесінің алғашқы басылымы, сондай-ақ «Mon Amérique à moi» және Мезиердің Métal Hurlant үшін салған комикстері. Lady Polaris (1987) – Пьер Кристиннің Еуропаның ірі теңіз порттарының фондық құрылымында жазылған суретті роман, «Леди Полярис» жүк кемесінің құпия түрде батып кетуі туралы. Les Extras de Mézières (Mézières' Extras) (1995) – 1980-жылдар мен 1990-жылдардың басында Мезиер жасаған әртүрлі туындылардың жинағы. Мезиердің жарнамалық жұмыстарының мысалдарымен қатар, киножобаларының тұжырымдамалық эскиздері де бар. Les Extras de Mézières No. 2: Mon Cinquieme Element (Mézières' Extras No. 2: My Fifth Element) (1998) – Мезиердің «Бесінші элемент» фильмі үшін салған концептуалды суреттер жинағы. Adieu rêve américain (Farewell American Dreams) – Пьер Кристиннің хаттар сериясының бір бөлігі. Мезиер мен Кристин Америкадағы оқиғаларын еске түсіреді.
The Valérian and Laureline (1967–2019) – drawn by Mézières, written by Pierre Christin. The classic comic strip series depicting the adventures of spatio temporal agent Valérian and his feisty redhead companion, Laureline, as they travel through space and time is Mézières' most widely known and best selling work. With the exception of the short stories originally published in the digest sized Super Pocket Pilote spin off publication of Pilote, all albums have been translated into English. Mon Amérique à moi (My Very Own America) (1974) – an 8 page autobiographical strip, first published in Pilote, recounting Mézières' time in America in the mid 1960s. An English translation was published in black and white in 1996 as a part of European Readings of American Popular Culture an academic publication edited by John Dean and Jean Paul Gabillet. Mezi avant Mézières (1981) – a collection of Mézières' early work for magazines such as Pilote. Mézières et Christin avec (1983) – compilation of early work, including the first publication of the Valérian story Bad Dreams in an album as well as Mon Amérique à moi and the strips Mézières produced for Métal Hurlant. Lady Polaris (1987) – an illustrated novel written by Pierre Christin, set against the backdrop of the great seaports of Europe, about the mysterious sinking of the cargo vessel, the Lady Polaris. Les Extras de Mézières (Mézières' Extras) (1995) – a miscellaneous collection of works Mézières produced in the 1980s and early 1990s. Includes examples of Mézières' advertising work as well as concept designs for film projects. Les Extras de Mézières No. 2: Mon Cinquieme Element (Mézières' Extras No. 2: My Fifth Element) (1998) – a collection of the concept drawings Mézières produced for the film The Fifth Element. Adieu rêve américain (Farewell American Dreams) – part of the Correspondences de Pierre Christin series. Mézières and Christin reminisce about their American adventures.