Кіріспе

1946 ж. АҚШ-тың ядролық соғыстың алдын алу мақсатындағы ядролық энергияны халықаралық бақылауға беру жөніндегі ұсынысы.

Барух жоспары – 1946 жылғы 14 маусымда Біріккен Ұлттар Ұйымының Атом энергиясы жөніндегі комиссиясының (UNAEC) алғашқы отырысында АҚШ үкіметі ұсынған ұсыныс. Бернард Барух аталған ұсыныстың көп бөлігін 1946 жылғы наурыздағы Ачесон-Лилиентал есебіне сүйене отырып жазды. (АҚШ, Ұлыбритания және Канада атом энергиясын пайдалануды реттеу үшін халықаралық ұйым құруға шақырған болатын, ал президент Трумэн Мемлекеттік хатшысының орынбасары Дин Ачесон мен Дэвид Э. Лилиенталға жоспар әзірлеуді тапсырды.) КСРО бұл жоспардың американдық ядролық монополияны сақтайды деп опасынып, 1946 жылғы желтоқсанда Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінде Барух ұсынған нұсқаны мақұлдаудан бас тарды, осыдан кейін ядролық қарулану жарысының суық соғыс кезеңі басталды.

Реакция

Кеңес Одағы Барух жоспарын қабылдамады және Біріккен Ұлттар Ұйымы АҚШ пен Батыс Еуропадағы оның одақтастарының басымдығында болғандықтан, атомдық қаруды тең қолдануға сенуге болмайтынын негіздеп, өз қарсы ұсынысын жасады. Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің вето құқығына ие мүшесі болған Қытай сол кезде коммунизмге қарсы болды және АҚШ-пен байланыста болды. КСРО-ның қарсы ұсынысында, бақылау және тексеру жүйесі туралы кез келген ұсынысты қарастыру алдында Америка өз ядролық қаруын бірінші болып жоюы тиіс екені талап етілді. Рассел 1961 жылы жариялаған "Адамның болашағы бар ма?" атты кітабында Барух жоспарын былай сипаттады:

Тарихи маңызы

Дэвид С. Пейнтер, Мелвин Леффлер және Джеймс Кэррол сияқты ғалымдар Барух жоспарының ядролық қаруды бақылау бойынша жаһандық ынтымақтастыққа жетуге бағытталған нағыз күш-жігер болған-болмағанын күмәндандырды. Барух жоспары ядролық энергияны халықаралық деңгейде таратуды немесе ядролық қаруды бақылау мәселелерін қайта қарастыруды қолдайтын зерттемелерде тарихтағы маңызды кезең ретінде жиі еске алынады. Философ Ник Бостромның 2014 жылғы "Суперақыл: Жолдар, Қауіптер, Стратегиялар" атты еңбегінде ол Барух жоспарын болашақта жеткілікті стратегиялық артықшылыққа ие суперақылды державаның оны пайдаланып, игілікті "синглтонды" немесе жаһандық біртүтастықты құруы мүмкін екенін дәлелдеу үшін мысал ретінде келтірді. :89