Кіріспе

Першор аббаттығы, Ворстерширдегі Першор қаласында, англосаксондық аббаттық болды және қазір Англикандық приход шіркеуі, Киелі Крест шіркеуі болып табылады.

Қор

Першордағы монастырдың іргетасы Мерсия королі Этельредтің (675–704 жылдары таққа отырған) жалған жарғысында айтылады. Бұл жарғыда Этельред Глостерде Гвицке патшасы Осрикке 300 тері (шамамен 36 000 акр) жерді, ал Осриктің бауыры Освальдқа Першордада тағы 300 тері жерді бергендігі көрсетілген. Ол тек 14 ғасырдағы Глостер тізіліміндегі көшірме түрінде сақталған, одан кейін екі жарғы Мерсияның Линк Бургредінің (852–874 жылдары билік еткен) тұсында аббатқа жасалған сыйлықтарды тізімдейді. Мұнда айтылған 300 тері заманауи дерек болуы екіталай, себебі олар кейіннен Вустершир аймағын құраған үш жүздіктерді көрсететін мақсатта болған. Освальдтың Першордада монастырь құрғаны туралы жарғыда нақты айтылмаған, бірақ шамамен 1150 жылы жазылған Ворчестер жылнамасы Cronica de Anglia, 683 жылғы жазбада осы туралы хабарлайды, ал Джон Лиланд, қазір жоғалған Першорда жылнамаларын қарастырғанда, бұл оқиғаның шамамен 689 жылы болғанын айтады. Патрик Симс Уильямс Освальдтың құрған монастыры Першордадағы ауызша дәстүрді де білдіруі мүмкін екенін болжайды, өйткені оның архиві 1002 және 1223 жылдары болған өрттердің салдарынан жойылған болуы мүмкін.

Қайта құру

Король Эдгар (959–975) тұсында Першор бенедиктин реформасы бағдарламасы бойынша қайта құрылған (немесе қалпына келтірілген) аббатханалардың бірі ретінде қайта пайда болады. Шамамен 1000 жылы жазған Рамси монахы Быртферт, Ворстер епискобы Освальдтың басшылығымен оның епархиясында жеті монастырь құрылғандығын, оның ішінде Першордың да бар екенін айтады. Алғашқы абат – Фолдбрихт, оның есімі сирек кездесетіндіктен, бұл оның епископ Этельвольдтың бұрын Абингдонда қызмет еткен және одан бұрын Гластонбериде монах болған Фолдбрихт болуы мүмкін екенін көрсетеді. Қайта құрудың артында 972 жылы жасалған Першордың ерекше мазмұнды жарғысы тұр, онда король Эдгар жаңа жерлер мен жеңілдіктер берумен қатар, Коенвульф берген сияқты бұрынғыларын да растайды. Кейін Сьюзан Келли мен Джон Хадсон осы жарғылардың, соның ішінде Першор жарғысының мәртебесін растады, ол Эдгардың басқа жарғыларына тән квадрат пішіндес кіші әріптермен жазылған. Соңғы кезде Питер Стоукс жарғының басқа бір көшірмесін тапты және екі түрлі нұсқа шамамен 972–1066 жылдар аралығында бір уақытта жасалған болуы мүмкін деп болжайды. Мүмкін, олар түпнұсқа жарғының жоғалуын толықтыру үшін жасалған, шамамен 1002 жылы аббатхананы қиратқан өрттен кейін көп ұзамай (төменде қараңыз). 12 ғасыр тарихшысы Вильям Малмсбери, бұрыннан бар ешқандай министрдің бар-жоғын білмейтіндей, «Дорсет елдоры» деп сипаттаған Этельвард патша Эдгар тұсында Першор аббатшылығын құрған деседі. Сол сияқты Осберттің Винчестерлік Эдбурхтың өмірбаяны Альвард, «консул» атағын иеленген, қайта құруға жауапты болғандығын айтады. Екі автор да оған әулиенің кейбір қасиетті заттарын Першорға әкелудегі рөлін жүктейді. Осберт Нуннамминстер аббатысының Этельвардқа (Альвардқа) кейбір қасиетті заттарды сатқандығын, ал ол оларды Першорды қайта құру үшін бергенін жазады. Кейбір ғалымдар оны батыс округтарының белгілі жылнамашысы және елдоры Этельвардпен бірдейледі. он немесе он екі сағатқа дейін оянып, таңертең мас күйінде келіп, біреулері карта ойнаса, енді біреулері зәр ойнайды. Першор аббат шіркеуі 1540 жылы корольдік комиссарларға тапсырылып, реформациядан кейін ішінара қиратылды; тек мұнара, хор және оңтүстік трансепті ғана сақталды. Аббат шіркеуі приход шіркеуі ретінде қолданылып келді. 1686 жылы солтүстік трансепті құлаған кезде оның орнына қабырға салынды. Кейіннен Джордж Гилберт Скотттың 1862–64 жылдардағы жөндеуі сияқты қосымша өзгерістер енгізілді. Скотт қоңырау мұнарасының еденін алып тастап, фонарь мұнарасын ашты, ол Линкольн соборындағыдан кейін Англиядағы ең жақсы деп санайтын ішкі ою-өрнектерін көрсетті. Мұнараның шыңдары 1871 жылы қосылды. 1913 жылы ғимараттың жоғалған бөлігіне тіреу беру үшін екі батыс ұшатын тіреу қосылды.

Қазіргі құрылым және ерекшеліктері

Қазіргі шіркеу ғимараты бастапқы құрылыстың аз ғана бөлігін құрайды. Бұл I санаттағы ескерткіш. 1994 жылы жасалған жөндеу жұмыстары оңтүстік трансепті тұрақтандырып, оның шатырын нығайтты және мұнарасы мен қырларына жаңа малтабетон салынды. Сонымен қатар, еден астына жылыту жүйесі орнатылды.

Қоңыраулар

Першор аббаттығында сегіз қоңыраудан тұратын сақина бар, олардың алтауын 1729 жылы жас Абрахам Рудхалл құйған. Ең кішкентай қоңырауды 1814 жылы Уайтчепель қоңырау құю зауытының Томас Мирс құйған. 1729 жылы Рудхалл құйған жарылған 4-ші қоңырау 1897 жылы Бирмингемдегі J. Barwell & Sons компаниясы "орташа сәттілікпен" қайта құрады, сонымен бірге олар оны сол жылы қайта іске қосты. Ең үлкен қоңыраудың (тенор) салмағы 25½ центнер (2856 фунт) шамасында деп есептеледі және ол D нотасын береді.

Гилберт Скотттың 1862-64 жылдарғы қалпына келтіру жұмыстарының бөлігі ретінде жасалған қоңырау шалу бөлмесі – ғибадатхананың кесілісінің үстінде биікке ілінген металл "қосқа"; оған екі тас спиральді баспалдақпен, шатыр арқылы өтетін жолмен, тар өткелден және темірден жасалған баспалдақ арқылы кіруге болады. Қоңырауларда келесі жазулар бар (ірі әріптермен).

Негіздер

Шіркеудің оңтүстік-батысында жатқан басқа монастырлық ғимараттардың жерге көмілген іргетастары 1929 жылы археологиялық қазба жұмыстары кезінде табылған. Абаттықтар таратылған кезде осы ғимараттар мен абаттық жерлерді Джон Ричардсон сатып алды. Ғимараттар бұзылып, жерлер әртүрлі иелерге өтті. Кейіннен, 1830 жылдардың бірінде осы орында Абби Хаус салынды. 1910 жылы оның иесі Генри Уайз үйді Пемброкширдегі Калди абаттығының англикандық бенедиктин монахтарына сыйға берді. Осы монахтар 1913 жылы Рим католиктігіне аусқанда, Абби Хаусты Уайзға қайтарды, ол оны англикандық болып қалған Калдей монахтарының аз қалдығына пайдалану үшін берді. 1922 жылы монахтар үйді сатып алды. Олар 1926 жылы Першорден Букингемширдегі Нэшдом абаттығына көшті, бірақ 1947 жылы ғана Абби Хаусты сатты, одан кейін үй бұзылып, оның орнына тұрғын үйлер мен саябақтар салынды.

Негізгі дереккөздер

Англосаксон жарғылары: S 70, 209, 1782, 786; S 1143, S 1144, S 1145, S 1146. Байртферт, Әулие Освальдтың өмірі, Джон Лиландтың редакциясы, Collectanea, Джон Лиландтың редакциясы, Itinerarium, редакциясы. Domesday Book: Ұлы Domesday, f. 174v–175r. Малмсберилік Уильям, Gesta pontificum Anglorum, редакция және аударма.