Кіріспе

1848 жылғы Бірінші Италия Тәуелсіздік соғысының шайқасы, осы орында өткен екінші шайқас.

Өмірбаян

1848 жылдың наурыз айында Милан қаласы австриялық оккупацияға қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Карл Альберт миландықтардың көтерілісін қолдап, Австрияға соғыс жариялады. Венеция да Австриядан тәуелсіздігін жариялады. Австрия фельдмаршалы Радецкий Миланнан әскерін шығарып, Верона, Мантуя, Пескьера және Легнаго қалаларындағы төрт бекініске негіделген қорғаныс позицияларына орналастырды. Пьемонт әскері қысқа қоршаудан кейін Пескьераны басып алды, бірақ Радецкийге қосымша күштер келді.

Шайқас

25 шілдеде Пьемонт әскері соғыс алаңында, солтүстіктегі Риволи платосынан оңтүстіктегі Гувернолоға дейін кеңінен тарап кетті. Маршал Радецкий 23 шілдеде Пьемонттың II корпусына (генерал Этторе Гербайк Де Сонназ басқарған) шабуыл жасап, оны алдымен Пешиерадан, содан кейін 24-і күні тағы бір сәтті шабуылдан кейін Минчо өзенінің артына шегінуге мәжбүр етті, бұл Пьемонт әскерін екіге бөлді. Пьемонт жоғары қолбасшылығы солтүстіктен келіп түскен жаңалықтарға баяу және күмәнді түрде ден қойды, соңында I корпустың көп бөлігімен (генерал Эусебио Бава басқарған) Стаффало ауылына қарай австриялық армияның тылына шабуыл жасауға шешім қабылданды; 24-і күні түстен кейін басталған шабуыл сәтті аяқталды және осы аймақты қорғаған жалғыз бригада шегінуге мәжбүр болды. Дегенмен, бұл сардиниялық қолбасшыларды немқұрайлылыққа түсірді және Радецкийді Минчодан әрі ілгерілеуді тоқтатып, осы жау күштеріне қарсы аттануға итермеледі. 25-і күні Пьемонт әскеріне сол аймақтағы жауға шабуылды жалғастыру бұйырылды, ал II корпустың Минчодан шабуылға қолдау көрсетуі тапсырылды (бірақ генерал Де Сонназ бұйрыққа бағынбады, өйткені әскерінің шаршағанын айтты); бірақ шабуылға көшу жоспарланған нәрсе тез арада жауды тоқтату үшін күреске айналды. Күн бойы сандық артықшылығы бар австриялық әскердің екі корпусы Пьемонт әскеріне шабуылдады, ал күн батқанда бүкіл желі кері шегінуге мәжбүр болды; алайда, шегіну ұйымдастырылған түрде және шайқас жүріп жатқанда жүзеге асырылды.

Салдары

Толық жеңіс болмағанмен (іс жүзінде, австриялықтар пьемонттықтардан көп шығынға ұшырады және барлық негізгі пьемонт бөлімдері өздерінің біртіктігін және жабдықтарын сақтап қалды), шайқас бәрібір маңызды кері кетуге алып келді. 26 күні пьемонт әскерлері Вольта-Мантована шайқасында австриялықтардың Минчо өзенінен өтуін тоқтатуға тырысты. Олардың мұндағы сәтсіздігі және австриялықтардың шешуші жеңісі пьемонттықтардың батысқа қарай Ольо өзені артындағы жаңа қорғаныс шебіне, содан кейін Миланға қарай шегінуге мәжбүр етті. Миланның шетінде болған шағын шайқастан кейін (бастапқыда алты апталық, кейін ұзартылған) келісімге қол қойылды, және пьемонт армиясы Сардиния Корольдігінің шекарасына қайтарылды. Келесі жылы соғыс күшін жаңартуға жасалған тыраш әрекет Радецкийдің тағы бір жеңісімен аяқталып, Бірінші Италия Тәуелсіздік соғысының мәнмәтінде аяқталды. Австрия маршалы бүлік көтерген провинцияларды австриялық билікке қайтарды.

Танымал мәдениетте

Иоганн Штраустың I Радецкий маршы осы шайқастағы Радецкийдің жеңістерін құрметтеу үшін жазылды.