Кіріспе
1931 жылы Фрэнсис Айлс псевдонимімен жазылған Энтони Беркли Кокс романы «Malice Aforethought» (1931) – бұл автордың қылмыс жанрындағы туындысы. Ол «кері детективтік әңгіме» стилінің ерте және маңызды үлгісі болып саналады, бұл стилді Р. Остин Фриман бірнеше жыл бұрын ойлап тапқан деп есептеледі. Романның бірінші қатарында кісі өлтірушінің кім екені айтылады, бұл оқырманға оның ниеттерін және жоспарларын түсінуге мүмкіндік береді. Роман қара юмор элементтерін де қамтиды, сонымен қатар сырттай тұрақты көрінетін қоғамдағы жасырын шиеленістерді терең зерттейді. Ол Герберт Армстронгтың нақты өмірдегі қылмысына және Доктор Криппен ісіне сүйенеді.
Malice Aforethought (1931) is a crime novel written by Anthony Berkeley Cox, using the pen name Francis Iles. It is an early and prominent example of the "inverted detective story", claimed to have been invented by R. Austin Freeman some years earlier. The murderer's identity is revealed in the first line of the novel, which gives the reader insight into the workings of his mind as his plans progress. It also contains elements of black comedy, and of serious treatment of underlying tensions in a superficially respectable community. It is loosely based on the real life case of Herbert Armstrong, with elements of Doctor Crippen.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Алғашқы сөйлем "өлімсіз" деп сипатталған: "Дәрігер Бикли әйеліне қол жұмсауды шешкеннен кейін бірнеше апта өткен соң ғана бұл мәселені шешу үшін белсенді қадамдар жасады". Эдмунд Бикли, қарапайым ауылдық дәрігер, баласыз Джулиямен махаббатсыз некеде тұр. Ол өзін жас, тұрмысқа шықпаған әйелдермен, әсіресе, ыңғайлы Айвимен жұбатады. Оның ауылына Мадлен, бай жас әйел келіп, оның қамқорлығына бой ұсынады, бірақ егер ол ажырасса, оған үйленбейтінін ескертеді. Жесір болса, үйленетінін ойлап, ол Джулияны қатыгездікпен улай бастайды. Ол оның күшейіп бара жатқан ауырсынуын басу үшін морфин дозасын арттыра береді, нәтижесінде Джулия азаппен өледі. Содан кейін Мадлен оны бай жігітке үйленуге бас тартады, ал Айви да жақсы заңгерге үйленеді. Джулияның өлімі кездейсоқ болмағаны туралы әңгімелер тарала бастайды, бұл Мадленнің күйеуі мен Айвидің күйеуінің Эдмундқа деген ашуынан туындайды, олар екеуі де оның әйелдерін азғырғанына қатты ренжіседі. Әңгімелерді тоқтатуға тырысып, Эдмунд Айвидің күйеуін де, Мадленді де улайды. Полиция әңгімелер мен күдікті өлімдер туралы хабардар болып тергеу жүргізеді және Эдмунд сотқа тартылады. Бақытсыз әйелін өлтіргенінен ақталғаннан кейін, екінші сот оны Мадленнің күйеуінің өліміне кінәлі деп табады және ол өлім жазасына кесіледі.
Бейімделулер
Роман екі рет телевизияға бейімделді. Алғашқысы 1979 жылы BBC телеарнасындағы сериал болды. Екінші бейімделу – «Malice Aforethought», Бен Миллер Доктор Бикли рөлінде, Меган Доддс Мадлен рөлінде және Барбара Флинн Джулия рөлінде ойнады. Оны «Granada Television» шығарды және 2005 жылы ITV телеарнасында көрсетті. Бұл бейімделу де 2005 жылы «Mystery!» телеарнасында көрсетілді.