Кіріспе

Мастика дәмдегіш ликері

Мастика немесе мастиха – мастикамен дәмдегіш ликер, мастика ағашынан алынған шайыр. Мастика ағашы – Жерорта теңізі аймағына тән, кішкентай мәңгі жасыл ағаш. Грекияда мастиха (μαστίχα) немесе мастихато (μαστιχάτο) – грек Хиос аралынан алынған мастика шайырынан жасалған тәтті ликер. Шайыр қатқаннан кейін дистилленеді, әдетте қант қосылады. Бұл тамақтан кейін ішілетін тәтті ликер. Оның ерекше дәмі қарағай мен шөптерді еске түсіреді. Оның емдік қасиеттері бар және ас қорытуға көмектеседі деген сенім бар. 2012 жылдың тамызында Хиос аралындағы орман өрттері аралдың мастика бақтарының жартысынан астамын өртеп, жойды. Еуропалық Одақтың "қорғалатын атау тегі" мәртебесіне ие болғандықтан, өрт жергілікті Хиос шаруаларына ғана емес, олардың егістерінің шамамен 60 пайызын жоғалтқандықтан, сонымен қатар өнімнің жаһандық жабдылуын да тоқтатты.

Хиос Мастиха

Chios Mastiha Liqueur (Μαστίχα Χίου, ) – Хиос аралынан алынған мастика дистилляты немесе мастика майымен хоштандырылған ликер. Chios Mastiha атауы Еуропалық Одақта қорғалған атау тегі мәртебесіне ие. Хиос мастиха ликері мөлдір және тәтті иіске ие. Оны дәстүрлі түрде суық қалпында ішеді.

Өндіріс

Бұл процеске грек заңдары реттелік етеді және алкогольді мастика майымен араластыру арқылы дәмдеуді немесе мастиканы алкогольмен дистилляциялауды қамтиды. Ерітінді содан кейін сумен сұйылтылып, қант қосылып тәттітіледі. Chios Mastiha-ның көлемдік спирт мөлшері кемінде 15% болуы керек.

Дәмдеуіш

Киос мастиха ликерінде қолданылатын жалғыз дәмдеуіш заттар – мастиканың спиртті дистилляты немесе Киос мастикасынан алынған мастика майы. Мастика – бұл Киос аралының оңтүстік бөлігіндегі тасты жерде өсетін мәңгі жасыл, шағын бұта – Pistacia lentiscus var chia мастика ағашынан жиналатын қатып қалған шырын. Киос мастикасы Грекияның Ауыл шаруашылығы және тағам министрлігіне қарасты Ауыл шаруашылығы өнімдерін сертификаттау және бақылау ұйымымен сертификатталған. Аралдағы мастика өндірісін ортағасырлық ауылдардың кооперативі – Мастихохория басқарады.

Хиос

The Growers' Spirit – Chios Gum Mastic Growers Association (CGMGA) бірлестігі басқаратын өндіруші компания. CGMGA мастика дистилляты мен мастика майынан жасалған Мастиха ликерін екі түрлі нұсқада ұсынады: Кент (20% спирт) және Энос (30% спирт). Стоупакис Хиос дистилериясы мастика дистилляты бар Гомер мастихасын өндіреді. Теттерис дистилериясы – мастика ликерін өндіруші ең көне компаниялардың бірі. Теттерис дәстүрлі дистилериясы 1912 жылы құрылған. Компания құрылғанға дейін, Стилянос Теттерис мастика қосылған узоны экспортқа шығарып, сатқан. 1954 жылы Элефтериос Теттерис тұтынушылардың жергілікті ликёрлерге деген бейімділігін байқап, Францияда шарап өндіруді оқығаннан кейін, тұқымдарды ерекше тәсілмен дистилляциялау арқылы Мастик ликерін өндіруді алғаш рет сынап көрді және арнайы әдіс әзірледі (бүгінгі күнге дейін тек Теттерис дистилериясы ғана біледі және қолданады). KLEOS Mastiha Spirit – 2018 жылдың наурызында Грекиядан шыққан алғашқы люкс мастиха бренді, оны тарихында алғаш рет ликер брендін құрған грек әйелі Эффи Панагопулос іске қосты. Бұл нарықтағы екі рет дистилленген, шағын партиямен шығарылатын, азырақ қантты құрамы бар жалғыз мастиха.

Тарих

Мастика грек дәуірінен бері кем дегенде 2500 жылдан бері жиналып келеді. Мастиканың алғашқы "жастарын" Гиппократ атаған. Гиппократ мастиканы ас қорыту проблемаларының алдын алу, суық тию және демді жаңарту үшін қолданған. Рим императорлары мастиканы бал, бұрыш және жұмыртқамен бірге дәмді шарап conditum paradoxum-ға қосып ішкен. Мастихаға ұқсас, бірақ жүзімнен жасалған ас қорытуға көмектесетін ликерлер Француз революциясына дейін грек эликсирлері деп белгілі болған.

Әдебиетке әсері

2013 жылы грек жазушысы және журналист Зои Рапти «Мастикалық ликермен махаббат» (Έρωτας με Λικέρ Μαστίχα) атты роман жариялады. Роман қазір фильмге бейімделуде. Жобаға Spanomarkou Sisters (Арети және Иоанна Spanomarkou) атты композиторлар тартылған, олардың әкесінің анасы Хиос аралында дүниеге келген.