Кіріспе

Өсімдік түрі

Solanum quitoense, Эквадорда, Коста-Рикада және Панамада naranjilla (naɾaŋˈxiʝa, "кішкентай апельсин") деп, ал Колумбияда lulo (кечуа тілінен) деп аталады – Оңтүстік Американың солтүстік-батысынан шыққан тропикалық көпжылдық өсімдік. Бұл түнгі көлеңке түрінің есімі "Китодан" дегенді білдіреді. Лулло өсімдігінің 45 см-ге дейін созылған, жүрек немесе сопақ пішіндес үлкен жапырақтары бар. Өсімдіктің жапырақтары мен сабақтары қысқа күлгін түктермен жабылған. Наранжилья – нәзік өсімдік, сондықтан оны күшті желден және тікелей күн сәулесінен қорғау қажет. Олар жартылай көлеңкеде жақсы өседі. Жемісінің дәмі цитрустық, кейде раубарба мен лаймның араласуы сияқты сипатталады. Наранжильяның шырыны жасыл түсті және көбінесе шырын ретінде немесе лулада деп аталатын сусынға қолданылады.

Жіктеу

Solanum тұқымдасының ішінде S. quitoense Leptostemonum субтұқымына жатады. Бұл топ ішінде S. quitoense Lasiocarpa бөліміне кіреді. Lasiocarpa бөліміне S. candidum, S. hyporhodium, S. lasiocarpum, S. felinum, S. psudolulo, S. repandum және S. vestissimum сияқты басқа да түрлер жатады. Solanum quitoense кейбір басқа Solanum түрлерімен ұқсас келіп, оларды шатастыру мүмкін (кейбіреулері S. quitoense-ге жақын, ал басқалары одан алыс), олардың ішінде S. hirtum, S. myiacanthum, S. pectinatum, S. sessiliflorum және S. verrogeneum түрлері бар. Бұдан әрі, S. quitoense сыртқы пішінінде айырмашылықтар байқалады, бұл оны анықтауды қиындатады: кем дегенде үш нұсқасы бар (тікенді, тікенсіз және қызыл түске енген жемістері мен тегіс жапырақтары бар бакича деп аталатын үшінші нұсқасы) белгілі. S. quitoense-ге тән ерекшелік – піскен жемісінің ішіндегі жасыл сақина.

Зиянкестер мен аурулар

Solanum quitoense өсімдігінің зиянкестер мен ауруларға өте осалдығы егіншілікте оның кең ауқымды қолданылу мүмкіндігін шектейді. Жұқтырудың жиі кездесетін түрі – тамыр түйінді нематода. Піскен жемістері де өте нәзік болып келеді және жиі саңырауқұлақтардың шабуылына ұшырайды, әсіресе механикалық зақымданған жағдайда, сондықтан шіріп кетпеу үшін піспей жиналады. Гибридтер – нематода зиянкестері мәселесіне ұсынылатын тиімді шешімдердің бірі. S. quitoense басқа Solanum түрлерімен, ең көп кездесетіні – ұқсас фенотиптік қасиеттері бар S. sessiliflorum-мен будандастырылған. S. sessiliflorum-ның жапырақтары, гүлдері және жемістері S. quitoense-ге ұқсас, бірақ оның жемістері ірі және сары түсті; нәтижесінде алынған гибридтердің жемістері сары түсті жеміс етіне ие. Жемістегі 100 грамдық қоректік заттардың мөлшері: Кальций 5,9–12,4 мг, Фосфор 12,0–43,7 мг, Темір 0,34–0,64 мг, Каротин 0,071–0,0232 мг, Тиамин 0,04–0,094 мг, Рибофлавин 0,03–0,047 мг, Ниацин 1,19–1,76 мг.