Кіріспе
1903 жылы В.Э.Б. Ду Бойздың "The Souls of Black Folk: Essays and Sketches" - 1903 жылы W. E. B. Дю Буа жазған еңбек. Бұл – социология тарихындағы маңызды туынды және афроамерикандық әдебиетінің негізгі кітабы. Кітапта нәсілге қатысты бірнеше эсселер бар, олардың кейбіреулері бұрын "The Atlantic Monthly" журналында жарияланған. Осы еңбекті дамыту үшін Дю Буа американдық қоғамда афроамерикан ретінде өзінің бастан өткен тәжірибелерін пайдаланды. Афроамерикандықтар тарихындағы маңыздылығынан өзге, "Қара халықтың жандары" әлеуметтік ғылымда да маңызды орынға ие, социология саласындағы алғашқы еңбектердің бірі болып саналады. "Қара халықтың жандары" еңбегінде Дю Буа "қос сана" терминін қолданды, бұл термин, мүмкін, Ральф Уолдо Эмерсоннан ("Трансценденталист" және "Тағдыр") алынған. Ол қара адамдардың әрқашан екі түрлі көзқарасқа ие болуы керектігін түсіндірді. Олар өздерін қалай көретінін, сондай-ақ әлемнің оларды қалай көретінін білуі керек.
The Souls of Black Folk: Essays and Sketches is a 1903 work of American literature by W. E. B. Du Bois. It is a seminal work in the history of sociology and a cornerstone of African American literature. The book contains several essays on race, some of which had been published earlier in The Atlantic Monthly. To develop this work, Du Bois drew from his own experiences as an African American in American society. Outside of its notable relevance in African American history, The Souls of Black Folk also holds an important place in social science as one of the early works in the field of sociology. In The Souls of Black Folk, Du Bois used the term "double consciousness", perhaps taken from Ralph Waldo Emerson ("The Transcendentalist" and "Fate"), applying it to the idea that black people must have two fields of vision at all times. They must be conscious of how they view themselves, as well as being conscious of how the world views them.
Бөлімдер
"Қара халық рухтары" кітабының әр тарауы екі эпиграфпен басталады: көбінесе еуропалық ақынның өлеңінен алынған мәтін және рухани музыканың нотасы. Ду Бойс алғы сөзінде ("Алғы ой") осы рухани музыканы "қара рухтардан туған, өткен шаңырақта құйылып шыққан жалғыз американдық музыканың әуенді эхосы" деп сипаттайды. Колумбия университетінің ағылшын тілі мен салыстырмалы әдебиет профессоры Брент Хейс Эдвардс былай жазады:
Ду Бойс рухани әндердің сөздерін жазбауды қастап таңдағанын түсіну өте маңызды, себебі олар көбінесе тараулардың аргументтерін күшейтеді: мысалы, Букер Т. Вашингтонның идеализмі "Уәде етілген жердегі үлкен лагерь жиынында" ізделінетін әлемнен тыс құтқарылуда көрінеді; ал "Қара адамдардың білімі" тарауындағы білім беруге жасалған қатаң шақыру "Алға!" әнінің күшті сөздерімен үйлеседі. Эдвардс Ду Бойс өлеңдердің мәтінін оқырман үшін бір түрлі тосқауыл ретінде сақтап қалғанын, қара мәдениеті – "көлеңкедегі" өмір – ақ адамдарға түсініксіз болып қалуын көрсету үшін жасаған болуы мүмкін деп қосады.
It is crucial to recognize that Du Bois chooses not to include the lyrics to the spirituals, which often serve to underline the arguments of the chapters: Booker T. Washington's idealism is echoed in the otherworldly salvation hoped for in "A Great Camp Meeting in the Promised Land", for example; likewise the determined call for education in "Of the Training of Black Men" is matched by the strident words of "March On". Edwards adds that Du Bois may have withheld the lyrics to mark a barrier for the reader, to suggest that black culture—life "within the veil"—remains inaccessible to white people.
"Рухани мұқтаждықтарымыз туралы"
Бірінші тарауда, "Рухани ізденістеріміз туралы" Дю Буаның тезисі баяндалған. Оның пікірінше, Оңтүстіктегі афроамерикалықтарға дауыс беру құқығы, сапалы білім алу мүмкіндігі және теңдік пен әділдікпен қарау қажет. Осы жерде ол "екі есімділік" ұғымын енгізеді, оны "адам өзін әрқашан басқалардың көзімен қарап, әлемінің қызығушылықпен кемсітуші және аянышпен бағалауымен жанын өлшейтін сезім" деп анықтайды. <blockquote>Адам өзінің екі жақтылығын сезінеді: америкалық, афроамерикалық; екі жан, екі ой, екі келіспейтін ұмтылыс; бір қара денедегі екі соғысқан идеал, оның мызғымайтын күші ғана оны жарып жіберуден сақтайды. Афроамерикалықтардың тарихы – бұл өзін-өзі тануға, екі жақты өзін біртұтас, жақсырақ және шынайырақ тұлғаға біріктіруге ұмтылу тарихы. Ол адамның афроамерикалық және америкалық болып қалуына мүмкіндік жасауды қалайды, жолдастарынан қарғыс естімей, түкірместен, мүмкіндік есіктері оның алдынан қатылмай. Оның күресінің сол көлеңкелі ормандарында оның жаны көтеріліп, ол өзін көреді, көмекейден қараңғы, бірақ өзінің күшінің, миссиясының шағылысын сезеді. Ол афроамерикалық қауымдастықта лидерлер мен педагогтарды дайындау үшін классикалық білім беруді жақтайды. Дю Буа Атланта келісімін "Вашингтон мырзаның мансабындағы ең маңызды жетістігі" және "ескі бейімделу мен мойынсұну" деп сипаттайды. Дю Буа Вашингтонның афроамерикалықтардан үш нәрсені талап ететінін айтады: саяси билік, азаматтық құқықтарға талап ету және жоғары білім. Егер афроамерикалықтар "бар күш-жігерін өндірістік білімге, байлық жинауға және Оңтүстікті татуластыруға жұмсаса", бұл 1) афроамерикалықтарды сайлау құқығынан айыруға, 2) афроамерикалықтар үшін азаматтық төмендіктің заңдық статусын құруға және 3) афроамерикалықтардың жоғары білім беру мекемелерінен қолдауды тоқтатуға әкеледі деп себуді. Вашингтон "жалпы білім беру мен өндірістік оқытуға" баса назар аударғандықтан, ол "оқытушылар, мамандық иелері және лидерлер" дайындалатын "жоғары білім беру мекемелерін" "девальвациялайды". Ол былай дейді: "Менің ағаш үйім жоқ болды. Оның орнына Прогресс келді; ал Прогресс, мен түсінгендей, қажетті түрде жаман". Дю Буа "құл әндерінің әуені" немесе афроамерикалық рухани әндерін "құлдың әлемге жолдаған хабары" деп жариялайды. Ол бұл әндерді көптеген ақ нәсілділердің қате түсінгендей, қуанышты құлдың емес, "бақытсыз халықтың, көңілсіздіктің балаларының әндері" дейді. Ол әндер өлім, күйзеліс және шындыққа ұмтылыс туралы айтады, сондай-ақ жасырын саяхаттар мен құпия жолдар туралы. Дю Буа үшін қайғы әндері – афроамерикалық халық мәдениетін білдіреді, оның бастауы құлдықта, ал солтүстік шіркеуінің өркениеттік ықпалынан таза. Бұл әндер Ален Локк "афроамерикалықтардың жаңғыруы" деп атағаннан (Локк үшін урбанизациямен байланысты) қара репертуардан тазартылуы керек емес. Дю Буа үшін афроамерикалық рухани әндері – өткен мен қазіргі афроамерикалықтардың жанының орны. Дю Буа Антонин Дворжакпен және Гарри Берли, Роберт Натаниел Детт, Ален Локк және Зора Нил Херстон сияқты қазіргі заманғы афроамерикалық эстетиктермен бірге рухани әндерді сақтауды ынтамен қолдады. Афроамерикалық мәдениеттің халықтық дәстүрлерін, әсіресе "Қайғы әндерін" қайтару Дю Буаның жобасының және кейіннен Гарлем Ренессансының (Херстон мен Локк өздерінің қайтаруларын бастаған) күрделі мәселелерін көрсетеді. Дю Буаның қайғы әндерінде нотативті артықшылық бар екені және Йоланда Пирс анықтаған "қайғы әндерінің жаны" деп аталатын жазуға келмейтін элемент бар екені туралы пікірі бар. Ақ батыс мәдениетінің тілдерін құрайтын дыбыс пен белгілердің карталары 1920-шы жылдардағы және одан кейінгі көптеген афроамерикалық әдеби сыншыларға жеткіліксіз болып көрінеді, ал афроамерикалық халықтық дәстүрлерді қайтару және сақтау мүмкіндігі туралы пікірталас Дю Буаның қайғы әндерін қарауынан және оларды құтқару туралы шақыруынан басталады.