Кіріспе

Виареджио – Италияның солтүстік Тосканасындағы Тиррен теңізінің жағалауында орналасқан қала және коммуна. 62 000-нан астам халқы бар бұл қала, Луккадан кейін Лукка провинциясының екінші ірі қаласы болып табылады. Виареджио теңіз жағалауындағы курорт ретінде танымал, сонымен қатар 1873 жылдан бері жалғасып келе жатқан әйгілі Виареджио карнавалының және оның папье-маше шерулерінің отаны. Бұл шерулер 1925 жылдан бері «Пасеггиата а маре» деп аталатын жағажай бойында карнавал апталарында өтеді. Виареджио карнавалының символы және ресми маскасы – 1930 жылы Уберто Бонетти жасаған Burlamacco. Қаланың тарихы 16 ғасырдың бірінші жартысына дейін, ол Лукка Республикасының теңізге шығудың жалғыз қақпасы болған кезге дейін жетеді. Виареджиодағы ең көне құрылыс – Torre Matilde, осы кезеңде салынды. 1541 жылы луккалықтар оны корсарлардың шабуылдарынан қорғану үшін салды. Виареджио сонымен қатар белсенді өнеркәсіптік және өндірістік орталық. Оның кеме жасау индустриясы әлемдік деңгейде танымал, ал балық аулау және гүл өсіру салалары қала экономикасының маңызды бөлігін құрайды. Виареджио 1929 жылы құрылған Premio letterario Viareggio Répaci әдеби сыйлығына ие болады. Жыл бойы ұйымдастырылатын шаралардың арасында 2004 жылдан бері әр тамыз айында Джорджо Габердің есімін сақтап, өткізілетін Габер фестивалін атап өтуге болады. Бұл фестивальге көптеген белгілі итальяндық музыканттар қатысады.

Елтаңба

Қазіргі герб 1848 жылы таңдалды және 1752 жылға дейін соққан, қаланың алғашқы қасиетті қамқоршысы Падуалық Антонийдің суреті бейнеленген бұрынғы гербты алмастырды. Қазіргі герб – ақ, қызыл және жасыл қалқанның үстіне қойылған зәкір мен арқаннан тұрады. Виареджио Италия бірігуге дейін-ақ, үш түсті туын (кейін біріккен Италияның ресми туы) гербіне қабылдаған алғашқы муниципалитеттердің бірі болды.

Ежелгі және орта ғасырлар

Біздің заманымыздан бұрынғы III ғасырда Версилия тауларына Лигурия тайпалары біртіндеп еніп келді, олар солтүстіктен келіп, өздерінің ықпал ету аймағын оңтүстікке қарай Арно өзеніне дейін созды. 180 жылы римдіктер лигуриялықтарды жеңіп, Версилияны отарлауға кірісті (қазіргі Massaciuccoli, Camaiore, Pietrasanta деп аталатын аймақтар). Ең көп қабылданған теория бойынша қаланың аты латынша Via Regis ("Патшалар жолы") сөзінен шыққан, бұл орта ғасырлық жолдың аты, ол жағажайдағы бекіністі Луккамен байланыстырған. Басқа тарихшылардың пікірінше, атау Vicus Regius-тен туындаған. Бұл теория императорлық дәуірде империяға тиесілі "Гли Ортаччи" деп аталатын аймақтағы шағын елді мекеннің (викус) болғандығына негізделген, сондықтан regius ("Патшалық"). Орта ғасырларда бірнеше төбедегі қалалар дамыды, олардың кейбіреулері бүгінге дейін сақталған. Қазіргі Виареджио қаласы орналасқан жер әлі де батпақты және адам қоныстанбаған еді. Шамамен 1000 жылы Лукка мен Пиза арасында Версила жағалауын бақылау үшін күреске түскен алғашқы қақтығыстар болды, ол жоғары орта ғасырдан бері бір-бірімен үнемі бәсекелес болған феодалдық иелеріне тиесілі орманнан басқа ештеңе емес еді. Виареджио туралы алғашқы жазба 1169 жылға дейін барады, ол кезде жағалауды қорғайтын ағаш мұнара салынды. Екі жылдан кейін (1172) Луккаға (қазіргі Монтрамито жолы) байланыстыратын жолдың атымен аталатын Turris de Via Regia деп аталатын әскери құрылыс салынды. Келесі жылдары Виареджио аймағы Пизза мен Лукка арасындағы жаулықтарға тартылды, олар жағалау аймағын бақылауға тырысты. Бұл қақтығыстың себебі Луккалықтардың теңізге шығуға деген құштарлығы және Пизалықтардың өзінің бәсекелес қаласының экономикалық бәсекесінен қорқуы болды. Осы жылдары Версилияның феодалдық иелері Каструччо Кастраканидің пайдасына биліктен бас тартуға мәжбүр болды. Келесі жылдары Виареджио салынған жерде бірнеше шағын шайқастар, шабуылдар мен тонаулар болды. Бұған қоса, аймақ Джованни Боккаччоның "Декамерон" шедеврінде баяндалған бүкіл Италияға тараған обадан зардап шекті.

15 - 17 ғасырлар

Осы жылдары Флоренция Тоскана үстінен бақылауын күшейтті. Бірақ Лукка, ауыр қаржылық төлемдер жасау арқылы тәуелсіздігін сақтап қалды. 1513 жылдың 10 қыркүйегінде папа Лев X Мотрон портын Лукканың басқаруынан шығарды. Бұл Виареджионың болашағына тікелей әсер етті, сол сәттен бастап қала Лукканың коммерциялық орталыққа айналдыруға бағытталған күш-жігерінің назарында болды. Портты қорғау мақсатымен 1534 жылы тікбұрышты жоспармен салынған мұнараға қоса, бірнеше елді мекендер пайда бола бастады. 17 ғасыр Виареджионың 300 тұрғыны үшін ең қиын кезеңдердің бірі болды; аймақ денсаулыққа зиянды болды, безгек және басқа да қауіпті жұқпалы аурулар балықшылар мен шаруалардың өмірін өте қиын етіп берді. Ал Лукка, өмір сапасын жақсарту үшін батпақты жерлерді кептіруге күш салды және жаңа қалаға қоныс аударуды қолдады. Виареджио бірте-бірте өзгерді; екі кішкентай шіркеу, сондай-ақ бірнеше фабрикалар салынды, одан кейін көптеген шағын дүкендер ашылды. Осы уақыт аралығында порты жандана түсті, ал кептірілген жерлерге егін еккізу басталды.

18-19 ғасырлар

1701 жылы Виареджио коммуна (муниципалитет) мәртебесін алды. 1739 жылы гидротехник Бернардино Зендринидің жұмысының арқасында батпақтар толығымен кепті, ал қала Луккадан келген ақсүйектер сарайлар салып жатқан орынға айналды. 1799 жылдың мамыр айында Виареджио Якобин клубына қарсы халық көтерілісінің орталығы болды. Наполеонның Италияға басып кіруімен Лукка мемлекеті Феличе Бачоччиге егемендігі берілген княздыққа айналды, бірақ нақты билік Наполеонның үлкен әпкесі Элизаның қолында болды. Элизаның үкіметі шіркеу мүліктеріне қарсы шаралар сияқты ұнамсыз шаралармен ерекшеленді. Сонымен қатар, оның көптеген қаржылық саясатының нәтижесі күмәнді болды, бірақ кейбіреулері жергілікті тұрғындар тарапынан қолдау тапты, мысалы «Наполеон кодексін» қабылдау, метрикалық жүйені енгізу және шешекке қарсы міндетті вакцинацияны қолдану. Наполеон мен Бачоччинің құлауымен Виареджио бірнеше зорлық-зомбылық оқиғаларының орталығы болды. 1814 жылдың наурыз айында халық француз билігіне қарсы ашық наразылық білдірді, бұл оқиға таза вандализмге ұласты. Виареджио 1817 жылға дейін австриялықтардың бақылауында болды, содан кейін Вена конгресінің келісімдеріне сәйкес, Испанияның Мария Луизасына Лукканың жаңа герцогтығы берілді. Алдағы жылдарда Наполеон билігі кезінде жасалған барлық жақсылық жойылды, бірақ жаңа билеуші қаланың кеңеюіне үлес қосты, алғашқы теңіз портын (жағажай портын) салды. 1820 жылы Виареджио қала мәртебесін алды. Анасы қайтыс болғаннан кейін (13 наурыз 1824), Пармалық Карл Луи Лукка үкіметін қабылдады және Виареджионың кеңеюіне үлкен үлес қосты, жаңа шіркеу, патшалық казино және екі жағажай курортын салды, бұл Виареджиода салынған алғашқы курорттар болды. 1847 жылдың 5 қазанында Лукка Тоскана Ұлы Герцогтығына қосылды. Виареджио осы жаңа жағдайда Тоскананың барлық аймағы үшін жағажай курорты ретінде дамыды. 1848 жылы қала қазіргі елтаңбасын қабылдады. Осы жылдары Виареджио итальяндық Рисорджиментоның жер аударылған зиялыларының көптеген мақсатына айналды, олар жергілікті билеушілер тарапынан төзімділікпен қабылданды. Осы жылдары Виареджио экономикасы жағажай туризмінің және жаңадан дамып келе жатқан желкенді қайық индустриясының арқасында өте жылдам өсті. Оның халқы 1740 жылы 300 адамнан 1841 жылы 6549 адамға дейін өсті.

20 ғасыр

XX ғасырдың басында жағалау және туризм саласы қарқынды дамыды, бұл жағалаудың көп бөлігінде үлкен өзгерістерге алып келді. Пасеггиата, яғни серуендеу аллеясы дүниеге келді, оның кафелері мен дүкендері қаланың «Тиррен теңізінің жемісі» атандыруына септігін тигізді. Көптеген ғимараттардың құрылысында ағаш кеңінен пайдаланылды, ал 1917 жылы қаланың үлкен бөлігі бір түндік өртте жойылды. Ағаш тек фашистік кезеңде ғана басқа материалдармен ауыстырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Виареджио ауыр бомбалауға ұшырады және қаланың толыққанды аудандары қирады. Соғыстан кейін жаңадан құрылыс жұмыстары басталды, бірақ қаланың келбеті түбегейлі өзгерді. Бүгінде Виареджио әлі де танымал теңіз жағалауындағы курорт болып табылады және карнавалымен, кеме жасау өнеркәсібімен әйгілі.

21 ғасыр

2009 жылдың 29 маусымының кешкісін сұйытылған мұнай газы тасыған пойыз Виареджио теміржол станциясына жақындағанда рельстен шығып кетті. Содан кейін болған жарылыс салдарынан 32 адам қаза болып, көптеген адамдар жарақат алды, ал станция маңындағы көптеген үйлер мен отбасылар қирады.

География

Виареджионың барлық аумағы Версилияның жағалау аймағындағы су тасқыны жазығында орналасқан. Лигурия теңізінде (дегенмен дәстүрлі түрде Тиррен теңізіне қарап тұрады деп есептеледі) құмды жағажайлар көп, олардың бір бөлігі жеке пляж курорттарымен басқарылады, ал қалғаны қоғамдық қолдануда (қоғамдық жағажайдың көп бөлігі Мильярино Сан-Россоре-Массачукколи аймақтық табиғи паркінің құрамына кіреді). Виареджио Камайор, Массароса және Веккьяно (PI) жергілікті муниципалитеттерімен шектеседі. Муниципалдық аумаққа Массачукколи көлі және бірнеше каналдар кіреді, олардың ең ірілері – Бурламакка, Фарабола, Фосса делл'Абате (Камайор муниципалитетімен шекаралас) және Фоссо Ле Квиндчи.

Экономика

Виареджио экономикасының негізгі салалары туризм, сауда және қызмет көрсету, сонымен қатар балық аулау және гүл өсіру (Версилия гүлдері) кіреді. Қалада өнімді кеме жасау орындары да орналасқан. 19 ғасырдың басында Виареджио шеберлері Бурламакка каналының жағасында шағын балық аулау кемелерін жасаған. Бірақ ғасыр өте келе, бұл шағын кеме жасау ісі гүлдеп, халықаралық деңгейде танымал орталыққа айналды. Бүгінде Виареджио Azimut Benetti, Codecasa, Fipa, Rossinavi, Perini Navi және тағы да көптеген кеме жасаушылардың болуының арқасында әлемдегі ең ірі сәнді яхталарды өндіретін қала болып табылады.

Карнавал

Виареджио карнавалы 1873 жылы құрылған, ал қазір үнемі қолданылатын, парадтарда көрсетілетін шараптарды жасауға пайдаланылатын папье-маше 1925 жылы алғаш рет пайдаланылды. Карнавалдың ресми маскалары – Бурламакко мен Ондина, олар 1930 жылы алғаш рет суреттелген. 1954 жылдан бері RAI ұлттық телеарна арқылы бүкіл шараны көрсетеді. 2001 жылдан бастап карнавал шеберлері Cittadella del Carnevale, яғни «Карнавал қаласына» көшіп орналасты.

Сыйлықтар

Premio letterario Viareggio Repaci, 1929 жылы Леонида Репачи, Альберто Колантуони және Карло Сальса құрған әдеби сыйлық. Premio internazionale Artiglio халықаралық сыйлық. Premio Sport Città di Viareggio – Виареджио қаласының спорттық сыйлығы. Premio Viareggio Sport – "Виареджио Спорт" сыйлығы.

Спорт

Қалада CGC Viareggio роллерлік хоккей командасы орналасқан. CGC Viareggio – Италия спорты тарихында Лукка провинциясынан шыққан алғашқы чемпион клуб. 2011 жылы олар Италия А1 сериясының хоккей титулын жеңіп алды. Футбол командасы – F. C. Esperia Viareggio. Сонымен қатар, қалада Viareggio Beach Soccer деген кәсіби жағажай футбол командасы да бар.

Автомобиль жолы

Виареджио Флоренциядан A11 тас жолы арқылы, содан кейін A11/"Бретелла" Лукка-Виареджио арқылы және Генуя-Росиньяноны байланыстыратын A12 тас жолымен байланысады.

Пойыз

Виареджио темір жол станциясы қала орталығына жақын орналасқан. Рим–Пиза–Ла Специя–Генуя бағытындағы, Флоренцияға және халықаралық қатынастағы жолдармен күніне 60 пойыз қатынайды.

Әуежай

Ең жақын әуежай – Виареджио қаласының оңтүстігінде орналасқан Пизаның «Галилео Галилей» халықаралық әуежайы. Флоренцияның «Америго Веспуччи» әуежайы шығысқа қарай.

Порт және марина

1577 жылы қазіргі Бурламакка каналына екі қосымша салынды. Алғашқы теңіз шаруашылығы оның жағалауында дамыды. 1740 жылы Бернардино Зендрини теңіз суының Массачукколи көліне жетпеуі үшін су есігін салдырды. 1820 жылы Люкка герцогинясы Мария Луиза Виареджионың алғашқы маринасын салдырды. Ол 1823 жылы аяқталып, Лука маринасы деп аталды. 1871 және 1873 жылдар аралығында Тоскана маринасы салынды, одан кейін 1907 жылдан 1911 жылға дейін Италия маринасы салынды. 1938 жылы Империя маринасы да салынды, ал 1970 жылдары Виареджио маринасы (Жаңа марина деп те аталады), Ла Мадоннина маринасы және жаңа шамшырақ салынды. Мадоннина 500 кемеге дейін қабылдай алады. Қалада жергілікті Capitaneria di Porto орналасқан, және мұнда тіркелген барлық кемелер VG белгісімен таңбаланады.