Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ириг (;, Үрөг) – Сербияның Воеводина автономды облысының Срем ауданында орналасқан қала және муниципалитет. Қаланың халқы 4415 адамды, ал Ириг муниципалитетінің халқы 10866 тұрғынды құрайды.
Irig (, ; Ürög) is a town and municipality located in the Srem District of the autonomous province of Vojvodina, Serbia. The town has a population of 4,415, while Irig municipality has 10,866 inhabitants.
Атауы
Сербия тілінде бұл қала Ириг (Ириг) деп, хорват тілінде Ириг, венгр тілінде Ирег немесе Үрөг, неміс тілінде Ирик, словак тілінде Ириг, ал русин тілінде Ириґ деп белгілі.
In Serbian, the town is known as Irig (Ириг), in Croatian as Irig, in Hungarian as Ireg or Ürög, in German as Irick, in Slovak as Irig, and in Rusyn as Ириґ.
Тарих
Іриг алғаш рет 1225 жылы тарихи құжаттарда еске алынған. 15 ғасырда қаланың билеушілері серб деспоттары Вук Гргуревич, Дьордже Бранкович және Йован Бранкович болды. 15-16 ғасырларда Иригтің төңірегінде он православие шіркеуі салынды (олардың екеуі қаланың жанында орналасқан). 1526 мен 1699 жылдар аралығында қала Осман әкімшілігінде болды. Осы кезеңде ол Сырмия санджағының құрамына кіріп, сол санджақтың жеті нахиясының бірінің орталығы болды. 1665 жылы қалада 2000 үй, бір мешіт және екі шіркеу болды. Осы уақытта Иригтің көп бөлігін мұсылман халқы құрады. 1699 жылдан бастап Ириг Габсбург монархиясының бір бөлігіне айналды. 18 ғасырда Ириг Шремдегі маңызды сауда орталықтарының бірі болды және тұрғындарының көпшілігі сербтер еді. 1795-1796 жылдары қала халқы обадан қырылды. Халық арасында «бірінші науқас» Анджелия Кузманович болған деген әңгіме бар. Ол Стара-Пазоваға жақын орналасқан Крнешевци ауылында анасының жерлеу рәсіміне қатысып, Иригке оба жұқтырған кілемді алып келді, соның салдарынан ауру тарады. Кузманович 1795 жылдың 14 маусымында обадан көз жұмды. Тарихи мәліметтерге сәйкес, 1795 жылдың көктемінде Осман саудагерлері мен әскерлері Жемунға оба әкелді. Қорқып қалған тұрғындар Фрушка-Горадағы туыстарына қашып, ауруды одан әрі таратуға себеп болды. Австрия билігі ауруларға көмек көрсетуге тырыспады, тек ауырсынуды басатын дәрі-дәрмектермен қамтамасыз етті, себебі олардың басты мақсаты Ириг пен айналасындағы ауылдарды оқшаулау болды, өйткені Ириг тұрғындары да тауға қашып кетті. Әскери карантинді бұзудың жазасы өлім еді. Төрт айдан кейін тұрғындар оралғанда қаланың қираған күйде екенін көрді: 912 үйдің 402-сі австриялық билік тарапынан өртелді немесе бұзылды. Жалпы халық саны 4813 адамды құрады, ал осы аурудан 2548 адам көз жұмды. Иригтің 1795 жылғы халық санына жете алуына 120 жылдан астам уақыт кетті. Екі қала арасындағы қатаң шекараны орнату және обаның жақын орналасқан Рума қаласына таралуын болдырмау үшін алғыс ретінде Рума тұрғындары осы «шекаралық өткел» орнында Иригтегі қиратылған үйлерден алынған 800 кірпіштен ескерткіш салды, ол бүгінге дейін сақталып тұр. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Ириг Хорватия Славония Корольдігінің Сырмия округінің округтік орталығы болды. 1900 жылғы халық санауына сәйкес, Ириг муниципалитетінің халқы 22 313 адамды құрады, олардың 16 893-і православиелік сербтер, ал Ириг қаласының өзінде 5 196 адам болды, олардың 3936-сы православиелік сербтер. 1910 жылғы халық санауына сәйкес, Ириг муниципалитетінің халқы 25 320 адамды құрады, олардың 18 331-і серб, 3552-сі венгр, 1816-сы хорват және 1031-і неміс тілінде сөйледі. 1918 жылдан бастап Ириг Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия Корольдігі деп аталды) және одан кейінгі Оңтүстік славян және серб мемлекеттерінің құрамына кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланың 417 тұрғыны неміс фашистері тарапынан өлімге ұшырады.
Irig was first mentioned in the historical documents in 1225. In the 15th century, the masters of the town were Serbian despots Vuk Grgurević, Đorđe Branković, and Jovan Branković. During the 15th and 16th century, ten Orthodox monasteries were built in the surrounding of Irig (Two of those were located just near the town). Between 1526 and 1699, the town was under Ottoman administration. During this time, it belonged to the Sanjak of Syrmia, and was the administrative seat of one of the seven nahijas in that sanjak. In 1665, the town had 2,000 houses, one mosque and two monasteries. In this time, Irig was mostly inhabited by Muslim population. Since 1699, Irig was part of the Habsburg monarchy. In the 18th century, Irig was one of the most important market centers in Srem and most of its inhabitants were Serbs. In 1795–1796, the population of the town was decimated by plague. Popular local story claims that the patient zero was Anđelija Kuzmanović. She attended her sister's funeral in the village of Krnješevci near Stara Pazova, and brought back with her the plague infested rug to Irig, thus inadvertently spreading the disease. Kuzmanović died from plague on 14 June 1795. Historically, the plague was brought to Zemun by the Ottoman merchants and soldiers in the spring of 1795. Frightened citizens escaped to their relatives on Fruška Gora, spreading the disease. Austrian authorities didn't try to heal the diseased, except for providing some painkiller medications, as their main goal was to isolate Irig and the surrounding villages as denizens of Irig also fled into the mountain. Punishment for the breaking out of the military imposed quarantine was death. After four months the residents returned only to find the scorched town: out of 912 houses, Austrian authorities burned or demolished 402. From the total population of 4,813, 2,548 died of this disease. It took over 120 years for Irig to reach the 1795 population. In appreciation for establishing the strict border between two towns and preventing the spreading of the plague into the nearby Ruma, citizens of Ruma built the memorial on the location of this "border crossing", made from 800 bricks taken from the demolished houses in Irig, which still stands. In the late 19th and early 20th century, Irig was a district capital in the Syrmia County of the Kingdom of Croatia Slavonia. According to the 1900 census, the population of the Irig municipality numbered 22,313 inhabitants, of whom 16,893 were Orthodox Serbs, while the town of Irig itself had 5,196 inhabitants, of whom 3,936 were Orthodox Serbs. According to the 1910 census, the population of the Irig municipality numbered 25,320 inhabitants, of whom 18,331 spoke Serbian, 3,552 Hungarian, 1,816 Croatian, and 1,031 German. Since 1918, Irig was part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (later renamed to Kingdom of Yugoslavia) and subsequent South Slavic and Serb states. During World War II, 417 inhabitants of the town were executed by German fascists.
Сипаттамалары
Фрушка Гораның оңтүстік беткейлерінде орналасқан Иригтің ерекше микроклиматы жүзім шаруашылығы үшін өте қолайлы жағдай жасайды. Иригтің төңірегінде 15-ші және 16-шы ғасырларда салынған 8 монастырь бүгінге дейін сақталған: Велика Ремета, Крушедол, Старо Хопово, Мала Ремета, Ново Хопово, Джазак, Грегетег және Врдник. 2011 жылғы халық санауы бойынша Ириг муниципалитетінің халқы 10 866 адамды құрайды.
Located on the southern slopes of Fruška Gora, Irig has a specific microclimate which provides excellent conditions for viticulture. In the area surrounding Irig, there are 8 monasteries surviving today, built in the 15th and 16th century: Velika Remeta, Krušedol, Staro Hopovo, Mala Remeta, Novo Hopovo, Jazak, Grgeteg and Vrdnik. According to the 2011 census results, the municipality of Irig has 10,866 inhabitants.
Басқа дереккөздер
Доктор Желько Вучкович, Стеван Пиштевич, "Zmaj" мәдени-өнерлік қоғамының тарихы, Ириг, 1905–2005, Ириг, 2005. Ладислав Варга, Ириг тұрғындарының мозаикасы, Нови-Сад, 2001.
Dr Željko Vučković Stevan Pištević, Povesnica Kulturno umetničkog društva "Zmaj" u Irigu 1905–2005, Irig, 2005. Ladislav Varga, Mozaik žitelja iriških, Novi Sad, 2001.