Кіріспе

Рим-католик шіркеуіндегі құпиялылық кодексі

Паптық құпия, паптық құпиялылығы немесе папалық құпия – бұл 1983 жылы өзгертілген католик шіркеуінің латын канондық заңына сәйкес, қалыптыдан артық құпиялылықты талап ететін мәселелерде қолданылатын құпиялылық кодексі:

Паптық құпия 1974 жылғы 4 ақпандағы Мемлекеттік хатшылықтан шыққан Secreta continere нұсқаулығының тақырыбы болып табылады. Мәтін Acta Apostolicae Sedis, 1974 жылғы 89–92 беттерінде жарияланған. Оның кәмелетке толмағандарды немесе осал адамдарды зорлаумен байланысты айыптаулар мен сот процестерінде және дін қызметкерлерінің бала порнографиясын иелену жағдайларында қолданылуы 2019 жылғы 17 желтоқсанда жойылды. Мұндай жағдайларда оны қолдануды неміс кардиналы Рейнхард Маркс 2019 жылғы 21-24 ақпанда Ватиканда өткен Шіркеудегі кәмелетке толмағандарды қорғау жөніндегі кеңесте сынаған.

Бұзушылық үшін санкциялар

Папалық құпияны бұзу, егер әдейі жасалса, ауыр күнә болып саналады. Ал кейбір жағдайларда құпияны бұзғаны үшін автоматты түрде қауымнан шығару жазасы қолданылуы мүмкін, бірақ жалпы ереже бойынша, егер бұзушылық Құнанбастан тыс жерде белгілі болса, жасалған қылмыстың ауырлығына және келтірілген зиянға пропорционалды жаза тағайындалады. Құпияны бұзғаны үшін автоматты қауымнан шығарудың мысалы 1962 жылғы Crimen sollicitationis нұсқаулығында кездеседі (2001 жылы жаңа нормалармен алмастырылғанға дейін қолданыста болды). Бұл нұсқаулыққа сәйкес, шіркеу трибуналының мүшелері, егер олар шіркеулік сот процесі барысында құпияны бұзса, өкініш берушіге қатысты жыныстық зорлық-зомбылық жасады деген айыппен сотталып жатқан дін қызметкеріне қатысты құпия ақпаратты жария еткені үшін осы жазаны алды. Ал егер мұндай әрекеттерге ұшыраған адам бір ай ішінде дін қызметкерін кінәламай қалса, ол қауымнан шығарылатын. Осылайша, шіркеу трибуналының іс-әрекеттері папалық құпиямен (сол кезде Киелі Офистің құпиясы деп аталған) қорғалған, бірақ дін қызметкері жасаған қылмыс осы құпияға жатпады: "Бұл мәселелер шіркеу ішіндегі іс-әрекеттерге қатысты ғана құпия болып табылады, бірақ оларды азаматтық билік органдарына заңды шешім шығару үшін беруге ешқандай кедергі келтірмейді". 2002 жылғы маусымда Ватикан бекіткен Балалар мен жастарды қорғау хартасында балаларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылық туралы сенімді хабарламалар заңды органдарға міндетті түрде хабарлануы керек деп көрсетілген.