Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шилюте (; бұрын Шилёкарчиама; Heydekrug) – Литваның батысындағы Клайпеда облысының оңтүстігіндегі қала. Бұл қала Клайпеда аймағының және этнографиялық Кіші Литваның құрамына кірген. Шилюте қаласы соғыстар аралығында Шилюте округінің астанасы болды және қазір Шилюте аудандық әкімдігінің орталығы болып табылады.
Šilutė (; previously Šilokarčiama; Heydekrug) is a city in the south of the Klaipėda County in western Lithuania. The city was part of the Klaipėda Region and ethnographic Lithuania Minor. Šilutė was the interwar capital of Šilutė County and is currently the capital of Šilutė District Municipality.
Атауы
Шилюте қаласының тарихы Клайпеда мен Тильзит (Тилже) қалаларының арасындағы, саяхатшылар мен олардың аттарына қызмет көрсеткен қонақүйге (Круг, жергілікті Karčema) дейін жетеді. Heydekrug неміс атауы Heide (қияқты дала) -дағы Krug (ескіше қонақүй) дегенді білдіреді. Бұл қонақүй, көптеген адамдар Мемелланд самогиттік диалектісі – Шилокарчема тілінде сөйлейтін аймақта орналасқандығымен белгілі болды.
Šilutė's origin dates to an inn (Krug, locally karčema) catering to travelers and their horses which was located halfway between Klaipėda and Tilsit (Tilžė). The German name of Heydekrug referred to a Krug (an archaic word for inn) in the Heide (heathland). The inn was known for being in the region where most people spoke the Memelland Samogitian dialect Šilokarčema.
Тарих
Шілутеде танымал балық базары шамамен 500 жыл бұрын ашылған, 1511 жылы Георг Талат қонақ үйді жермен және балық аулау құқығымен бірге сатып алған. Қала жақын маңдағы Самогитиядан келген шаруалар мен Русне, Нида және Лесное (Калининград, Светогорск) қалаларынан келген Курония және Пруссия балықшылары үшін жиналатын орын болды. 1550 жылы қонақүйдің жанында Верден (Verdainė) шіркеуі салынған. Ол Польша-Литва одақтастығының бөлігі болды, Польшаның феоды ретінде Тевтон ордені мен зайырлы герцогтік Пруссияның билігінде болды. 18-шы ғасырдан бастап ол Пруссия Корольдігінің құрамына кірді. Хайдекруг жиі қала құқығын іздеді, бірақ 1721 және 1725 жылдары Мемель (Клайпеда) және Тильзит оған қарсылық көрсетті. 1722 жылы ол аудан орталығы болды, ал 1818 жылы 19-шы ғасырдың соңында негізінен литвалықтар тұратын Хайдекруг округінің астанасы болды. 1863 жылдан бастап елді мекенде литва тіліндегі газет шығарылды. 19-шы ғасырдың соңында елді мекенде 2042 литвалық тұрғын болды, олардың көпшілігі ауыл шаруашылығымен, балық аулаумен және ағаш ағызумен айналысты. Бұл жерде әуешілер үшін Stalag Luft VI лагері және офицерлер үшін Oflag 53 лагері орналасқан.
A famous fish market was opened in Šilutė almost 500 years ago, when Georg Tallat purchased the inn together with the land and fishing rights in 1511. The town was a gathering place for peasants from nearby Samogitia and Curonian and Prussian fishermen from Rusnė, , Nida, and Lesnoje (Kaliningrad, Swetlogorsk). Next to the inn a church of Werden (Verdainė) was built in 1550. It was a part of the Polish–Lithuanian Commonwealth, as a fief of Poland, held by the Teutonic Knights and secular Ducal Prussia. From the 18th century, it was part of the Kingdom of Prussia. Heydekrug often sought town rights, but was opposed by Memel (Klaipėda) and Tilsit in 1721 and 1725. In 1722 it became a district center and in 1818 the capital of Landkreis Heydekrug, a predominantly Lithuanian inhabited district in the late 19th century. From 1863, a Lithuanian newspaper was issued in the settlement. In the late 19th century, the settlement had a partly Lithuanian population of 2,042, which was mostly employed in agriculture, fishing and timber rafting. the Stalag Luft VI camp for airmen, and the Oflag 53 camp for officers.
Сәулет
Шилютте көптеген ескі ғимараттар сақталған: 1905 жылғы ескі пошта, 1911 жылғы өрт сөндіру станциясы, 1848 жылғы сот ғимараты мен түрме, 1914 жылғы Шиша өзеніндегі көпір, 1818 жылғы Х. Шеудің сарайы, ескі базар алаңы, порты, теміржол станциясы және 1875 жылғы көпір, сондай-ақ Видунас гимназиясы.
There remain many old buildings in Šilutė: an old post office (1905), a fire station (1911), a court building and prison (1848), a bridge across the Sziesze (Šyša) (1914), an estate of H. Scheu (1818), an old market square, a harbor, railway station and a bridge (1875), and the Vydūnas gymnasium.
Экономика
Облыстық орталық болып табылатын қала жақсы дамыған инфрақұрылымға ие. Мұнда әуесқойлар театры, мұражай, үш шіркеу, бірнеше қонақ үй және көптеген кафе, мейрамханалар мен барлар бар. Шілутеде ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар да орналасқан: 1842 жылы құрылған, сары май және ірімшік өндіретін «Шілутес Рамбинас» аймақтағы ең көне зауыттардың бірі; 1890 жылы құрылған «Шілутес Балдай»; және 1882 жылы құрылған, шамамен 50,000 м³ торф экспорттайтын «Шілутес Дурпес». Жаңадан ашылған кәсіпорындар да дамып келеді: «Šilutės Girnos» (тікелей мал азырақтауы); «Žibai»; «Grabupėliai» (ет өңдеу); және алкоголь өндіруші «Stumbras» компаниясының еншілес кәсіпорны «EKSA». Капиталдық инвестицияларды жеделдету мақсатында облыс кеңесі инвесторлар үшін жер салығына жеңілдіктер енгізді.
The town, which is a regional center, has a well developed infrastructure. There is an amateur theatre, a museum, three churches, a few hotels, and many cafés, restaurants, and bars. There are large industrial enterprises in Šilutė as well: Šilutės Rambynas (1842), producing butter and cheese, is one of the oldest factories in the area; Šilutės Baldai (1890); and Šilutės Durpės (1882) which exports approximately 50,000 m3 of peat. Newly founded enterprises are also prospering: Šilutės Girnos (combined fodder); Žibai; Grabupėliai (meat processing); and EKSA, a subsidiary of the alcohol producer Stumbras. To speed up capital investments, the region council has established land tax bonuses for investors.
Климат
Шилуте ылғалды континенталды климатқа (Köppen Dfb) ие.
Šilutė has a humid continental climate (Köppen Dfb).