Евро белгісінің тарихы мен дизайны

Кіріспе

Валюта таңбасы

Еуро таңбасы – евроның, еуроаймақтың ресми валютасының валюта таңбасы, сондай-ақ Косово мен Черногория қабылдаған, бірақ міндетті емес. Дизайн 1996 жылдың 12 желтоқсанында Еуропалық комиссия тарапынан көпшілікке таныстырылды. Ол стильделген E (немесе эпсилон) әрпінен тұрады, бір емес, екі сызықпен қиылысқан. Әр елдегі қабылданған тәртіпке байланысты, таңба соманың алдында (€10 сияқты) немесе соманың артында (10€ сияқты) орналасуы мүмкін, көбінесе аралық бос орынмен.

Дизайн

Алғашында Еуропаның жаңа ортақ валютасының символына 30 жоба ұсынылды. Комиссия оларды он үміткерге дейін қысқартты. Осы он жоба бойынша халық арасында сауалнама өтті. Еуропалық комиссияның сол кездегі президенті (Жак Сантер) және евроға жауапты Еуропалық комиссар (Ив Тибо де Сильги) жеңімпаз дизайнды таңдады. Қарастырылған басқа жобалар және олардың авторлары туралы ақпарат көпшілікке қолжетімді емес. Комиссия дизайн процесін ішкі деп санайды және осы құжаттарды құпия сақтайды. Жеңімпаз болған дизайнды төрт сарапшыдан тұратын команда жасады, олардың кім екені жарияланбады. Gazet van Antwerpen газеті бұл символды бельгиялық графикалық дизайнер Ален Биллиеге жатқызды. € символы грек әрпі епсилонға (Є) негізделген, «Еуропа» сөзінің бірінші әрпінен және тұрақтылықты білдіретін екі параллель сызықтан тұрады. Еуроны енгізуге байланысты ақпараттық материалдарда пайдалану үшін Комиссия нақты пропорциялары мен түстері (PMS сары түсі алдыңғы жағында, PMS Reflex көк түсі фонында) бар еуро логотипін белгіледі. Комиссия логотиптің нақты глиф пішінінде болуын қаласа да, типографтар оны қолданылатын шрифттерге сәйкес ету үшін бейімдеуді көздегендерін нақтылады.

Компьютерлер мен ұялы телефондарда қолдану

Компьютерде евро белгісін көрсету және басып шығару операциялық жүйеге және ұлттық ережелерге байланысты. Алғашқыда кейбір ұялы телефон компаниялары арнайы SMS символдары жинағы үшін уақытша бағдарламалық жаңарту шығарды, онда сирек қолданылатын жапон иенасы белгісі евро белгісімен ауыстырылды. Кейінгі ұялы телефондарда екі валюта белгісі де бар. Евро Unicode символдары жинағында "EURO SIGN" атауымен және U+20AC (ондық 8364) кодтық орнымен, сондай-ақ дәстүрлі латын символдары жинағы кодтамаларының жаңартылған нұсқаларында көрсетіледі. HTML-де де € белгісін қолдануға болады.

Орындалу тарихы

Кешірімді таңба кодтамасы, сондай-ақ еуро таңбасының кодтық орны тарихи кодтамаларда (кодтық беттерде) әртүрлі болуы компьютерлік бағдарламаларда еуро таңбасын тұрақты түрде көрсетуде көптеген бастапқы проблемаларға алып келді, бұл қолжетім әдісіне байланысты болды. Егер бір ғана жүйе қолданылса (қажетті глифтері бар жаңартылған шрифт болса) еуро таңбасын көрсетуде қиындықтар тумаса да, біріктірілген жүйелер көбінесе қателерге себеп болды. Бастапқыда Apple, Microsoft және Unix жүйелері еуро таңбасын көрсету үшін әр түрлі кодтық нүктелерді таңдады: сондықтан бір жүйенің қолданушысы еуро таңбасын көрсе, ал екіншісі басқа таңбаны немесе ештеңе көрмейді. Тағы бір мәселе – ескі бағдарламалық қамтамасы, ол тек ескі кодтамаларды, мысалы, еуродан бұрынғы ISO 8859-1 сияқты қолдай алатын. Мұндай жағдайларда таңбалар жиынтығын түрлендіру қажет болды, көбінесе түрлендіру қателері туындады, мысалы, еуро таңбасының орнына сұрақ белгісі (?) көрсетілді. Unicode және UTF-8 кодтамасының кеңінен таралуымен бұл мәселелер қазіргі заманғы есептеулерде сирек кездеседі.

Жазу машиналары

Әлемнің көптеген аймақтарында әлі де теріс машиналар қолданылады, көбінесе үстелді компьютерлерге көшкен компаниялардан қайта пайдаланылады. Еуро белгісі жоқ теріс машиналар оны үлкен C әрпін басып, содан кейін кері жолға жылжытып, = тең белгісімен қайта басып жасауға тырысады.

Қолдану

Белгілердің орналасуы әртүрлі. Жалпы алғанда, елдер бұрынғы валюталарында қолданылған стильді сақтап келеді. Бұрын валюта белгісін цифрдың алдына қою қабылданған елдерде евро белгісі де сол орынға қойылады (мысалы, €3,50). Ұлттық валюта белгісінен кейін сома жазылған елдерде евро белгісі қайтадан сол орынға орналастырылады (мысалы, 3,50 €). Еуропалық Одақтың мекемеаралық стильдік нұсқаулығында (ЕО қызметкерлері үшін) ағылшын тілінде евро белгісі соманың алдында, ал көптеген басқа тілдерде сомадан кейін, аралықта бос орынсыз жазылуы керек делінген. Ағылшын тілінде доллар белгісі ⟨$⟩ және фунт белгісі ⟨£⟩ сияқты евро белгісі де әдетте цифрдың алдына, аралықсыз қойылады, көптеген еуропалық тілдердегідей керісінше. Жазылғанда "евро" сөзі кіші әріппен, саннан кейін келеді; екі немесе одан көп бірлік үшін көпше түрде қолданылады, ал евро центтері көптеген елдерде қолданылатын үтірдің орнына нүктемен бөлінеді (мысалы, €1,50, 14 евро). Бір евродан арзан (мысалы, он цент) заттардың бағасы көбінесе жергілікті аббревиатуралармен жазылады, мысалы, ⟨ct.⟩ (әсіресе Испания мен Литвада), ⟨snt.⟩ (Финляндияда), ⟨c.⟩ (Ирландияда) және ⟨Λ⟩ (Грекияда Λεπτό Leptó үшін үлкен әріп lambda): (мысалы, 10 ct., 10c., 10Λ, 10 snt.). АҚШ стиліндегі ⟨¢⟩ немесе ⟨￠⟩ белгілері ресми жағдайларда сирек кездеседі. Сондай-ақ, оларды ондық сан түрінде жазуға болады, мысалы, 0,07 €.