Кіріспе

Жабаль (, ; Zsablya) – Сербияның Воеводина автономды провинциясының Оңтүстік Бачка ауданында орналасқан қала және муниципалитет. 2023 жылы Жабаль қаласының халқы 9 107 адамды, ал Жабаль муниципалитетінің халқы 25 777 адамды құрайды. Ол Бачканың оңтүстік-шығыс бөлігінде, Шаикашка деп аталатын аймақта орналасқан. Муниципалитеттегі барлық елді мекендерде этникалық сербтер көпшілікті құрайды.

Атауы

Оның атауы серб тіліндегі "жаба" сөзінен (ағылшын тілінде "frog" – бақа) шыққан. Сербия тілінде бұл қала Жабаљ (Žabalj), венгр тілінде Zsablya немесе Józseffalva (1886–1919 жылдар аралығында), неміс тілінде Josefdorf, ал хорват тілінде Žabalj деп аталады.

Тарих

Жабальж алғаш рет 1514 жылы Зебле деп аталып, Дьердь Дожа басып алған бекініс ретінде танылды. Осман билігі тұсында (16-17 ғасырлар) этникалық сербтер осы жерде қоныстанды. 18-19 ғасырларда Жабальж Габсбург әскери шекарасының (Шайкаш батальоны) құрамына кірді. Жабальждегі алғашқы шіркеу 1720 жылы айтылған, бірақ кейіннен қиратылды. 1763 жылдан кейін ауыл 1783 жылы әскери басқару жойылғанға дейін Шайкаш батальонының бөлігі болды. Қазіргі кездегі Әулие Николайға арналған православие шіркеулері 1835 жылы салынды. 1901 жылы католик шіркеуі де салынды. 1920 жылға дейін Венгрияға қарасты, содан кейін Трианон шарты бойынша Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің және одан кейінгі Оңтүстік славян мемлекеттерінің құрамына өтті. 1941 жылы қаланы Венгрия басып алғаннан кейін, 1942 жылы жасалған шабуылда қаланың 666 тұрғыны қаза болды: 355 ер адам, 141 әйел, 101 бала және 69 қарт. 1943 жылы Венгрия кінәлілерді соттады. 1944-1945 жылдары Сербияда коммунистердің тазарту операциялары кезінде шамамен 1500 адам, көбінесе мажарлар мен немістер өлтірілді. Ешбір қылмыскер сотталған жоқ, ал коммунистік режим кезінде геноцид тақырыбы Венгрия мен Югославияда жасырылды.