Кіріспе

11 ғасырдағы бавариялық ақсүйек Отто Нордхайм (шамамен 1020 – 10 қаңтар 1083) 1061 жылдан 1070 жылға дейін Бавария герцогы болды. Ол 1073–1075 жылдардағы саксондық көтеріліс пен Германия королі Генрих IV-ге қарсы 1077–1088 жылдардағы саксондық көтерілістің жетекшілерінің бірі еді.

Отбасы

Отто шамамен 1020 жылы Нордхайм графы Бернардтың (шамамен 1040 жылы қайтыс болған) және оның әйелі Эйликаның ұлы ретінде дүниеге келді. Бай және ықпалды саксондық Нордхайм әулеті алғаш рет 950 жылы танымал болды, оның тегі толық анықталған жоқ: ол, әлдеқандағы легендарлық герцог Видукиндтің Иммедингер әулетімен байланысты болуы мүмкін, ал Магдебург архиепископы Эрик Бранденбургтің сөзіне сүйенсек, Оттоның атасы Зигфрид I Нордхайм Люксембург графы Зигфридтің ұлы болған. Нордхайм графтары Лейне және Верра өзендерінің жоғарғы ағысында, сондай-ақ Везер және оның Димель мен Нете салаларында, Эльба өзенінің төменгі ағысында кең аумақты саксондық иеліктерді басқарды. Олар сонымен қатар Корвей, Гандерсхайм, Хельмаршаузен, Бурсфельде және Амелунгсборнның вогттары (басқарушылары) қызметін атқарды. Отто 1049 жылы әкесінен кейін Нортхайм графы болды, сол кезде Биллунг герцогы Бернард II және Штаде графтарымен бірге ол ең ықпалды саксон ақсүйектерінің бірі еді.

Генрих IV регенттік кезеңіндегі рөлі

1056 жылы саль императоры Генрих III қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі, император Агнес, жас король Генрих IV-тің анасы және регенті ретінде оның қолдауын алу үшін 1061 жылы Оттоны Бавария герцогы етіп тағайындады. Бірақ келесі жылы (1062), Агнес билікті өзінің сенімдісі, Аугсбург епископы Генрих II-ге өткенде, герцог Отто Генрих IV-ті және регенттікті басып алуға Кельн архиепискобы Анно II-ге көмектескен князьдердің қатарында болды, бұл оқиға "Кайзерсверт төңкерілісі" деп аталды. Генрих толыққанша билікке ие болмаған кезеңде Отто патшалықтың басқаруында белгілі бір рөл атқарды. Ол 1063 жылы Венгрияға сәтті әскери жорық ұйымдастырып, Генрихтің әпкесі, Швабиялық Юдитке үйленуге ниеттенген Соломонды таққа қайта орнатты, оны Бела I-нің қууына ұшыратқан еді. Келесі жылы Отто Италияға папалық алауыздықты шешу үшін барды, ол Антипапа Гонорий II тағайындалуынан туындаған еді. Отто Гамбург-Бремен архиепискобы Адалберттің ықпалын шектеуге де көмектесті. Ол патшалық мүддесі үшін тағы екі рет Альпі тауларын кесіп өтті және 1069 жылы Германияның шығысындағы поляк славяндарының (вендтер) жерлеріне екі жорыққа қатысты.

Генрих IV-пен қақтығысы

Осы уақытқа дейін Отто жас патшамен жақсы қарым-қатынаста болды. Бірақ ол Бавария герцогтығына немқұрайлы қарады, орнына Оңтүстік Харц аймағындағы саксондық жеке меншіктерін кеңейтті, бұл Генрих IV-тің осы аймақтағы патшалық иеліктерін консолидациялау ниетімен қақтығысқа әкелді. 1070 жылы Конрадсбургтың Эген I-і Оттоның патшаны өлтіру жоспарына қатысқан деген күмәнді айыптар келтірді, және Отто Гослардағы айыптаушысымен жекпе-жек арқылы сотталуға тиіс деп шешілді. Өміріне қауіптеніп, Отто кездесу орнына барып-қайтуға қауіпсіздік кепілдігін сұрады. Оған бас тартылған соң, ол қатысудан бас тартты, нәтижесінде императорлық тыйымға алынып, Бавариядан айырылды, ал оның саксондық иеліктері тоналды. Баварияда ол қолдау таппады, бірақ сакстар арасында әскер жинап, Генрихке қарсы тонау науқанын жүргізді, 1071 жылғы Пентикостқа дейін, содан кейін мойынсұнды. Келесі жылы ол тұтқыннан босатылып, жеке меншіктерін қайтарып алды, бірақ Бавария герцогтығының атағы бұрынғы күйеу баласы Велф I-ге берілді, ол Оттоның қызы Этельинденің ажырасқан күйеуі еді.

Көтеріліс

Бруноның айтуынша, "De bello Saxonico" (Саксон соғысы туралы) атты еңбегінде 1073 жылы жаз айында саксондықтар көтеріліске шыққанда, Оттон Вормслебенде жиналған ақсүйектерге шабыттандырарлық сөз сөйледі, содан кейін көтерілісшілердің қолбасшылығын өз мойнына алды. 1074 жылы 2 ақпандағы Герстюнген бейбіт шарты бойынша Бавария герцогтігі оған ресми түрде қайтарылды, бірақ жергілікті дворяндардың күшті қарсылығына тап болды, нәтижесінде Оттонның бұрынғы күйеу баласы I Велф де-факто Бавария герцогы болып қалды. Ол сондай-ақ 1075 жылы Харцбург қамалының қиратылуынан кейін болған екінші көтеріліске қатысты. 9 маусымдағы Лангенсальца шайқасында жеңілген ол басылып, Генрих патша оны Саксония герцогтігінің әкімшісі етіп тағайындады. Генрих IV пен Папа Григорий VII арасындағы билік үшін күрес 1076 жылы корольдің айыпталуымен аяқталғанда, Оттон Генрих пен Требурда жиналған саксон дворяндары арасында келісімге келтіруге тырысты, бірақ бұл әрекеттері сәтсіз болғандықтан ол қайтадан көтерілісшілерге қосылды. Дегенмен, Оттон саксондық көтерілістің жетекшісі болған жоқ. Бавария герцогтігі оған қайтарылатынына көз жеткен соң, Оттон Рейнфельденнің Рудольфін Германияның қарсы королі ретінде сайлануын қабылдады. Өз шеберлігі мен батылдығы арқасында Оттон Генрихтің әскерлеріне Мелрихштадт, Фларххайм және Хоэнмюльсен шайқастарында жеңіліс сыйлады.

Өлім

Отто 1083 жылғы 11 қаңтарда қайтыс болғанға дейін патшаға қарсы қарулы күресті жалғастырды. Ол Нортхаймдағы Николай капелласында жерленген. Оның Саксониядағы жеке меншіктері кейін Лотар Суплинбургке өтті, ол шамамен 1100 жылы Оттоның немересі, Нортхаймдық Рихензаға үйленді. 1125 жылдан бастап Германия королевасы, ал 1133 жылдан бастап Киелі Рим империясының императрицасы болған Рихенза 1141 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның аллодиялық жерлері қызы Гертруда мен күйеуі, Вельф герцогы Генрих Гурлыға мұра болып өтті.

Кейіпкер

Отто асыл, сақ және соғысқа бейім адам ретінде сипатталады, және ол зор қабілеттерге ие болған. Оның көп рет кешірім көрсетуі Генрихтің мұндай күшті тұлғаны назардан тыс қалдыра алмайтынын көрсетті, ал оның әскери дарыны бірнеше рет танылды.