Кіріспе

More American Graffiti – 1979 жылы Билл Л. Нортонның түсірген американдық комедиялық фильмі. Фильмнің сценарийін жазған және режиссерлік еткен Билл Л. Нортон, ал продюсері Говард Казанджан. Комедиялық және драмалық эффектіні күшейту үшін әртүрлі форматта түсірілген бұл фильм 1973 жылғы «Американдық граффити» фильмінің жалғасы болып табылады. Алғашқы фильмде достар тобы колледжге аттанатын кешті көрсететін болса, жалғасы 1964 жылдан 1967 жылға дейінгі қатарынан келетін Жаңа жыл түндерінде олардың тағдыры қандай болғанын бейнелейді. Бірінші фильмдегі басты актерлердің көпшілігі осы жалғасы үшін қайта ойнады, олардың ішінде Кенди Кларк, Рон Говард, Пол Ле Мат, Синди Уильямс, Маккензи Филлипс, Чарльз Мартин Смит, Бо Хопкинс және Харрисон Форд бар. (Ричард Дрейфус – түпнұсқа фильмдегі басты рөлдердің ішінде жалғасында көрінбеген жалғыз актер.) Бұл Рон Говардтың аты-жөні көрсетілген кейіпкерді сомдаған соңғы толыққанды фильм болды.

Өндіріс

Алғашқы фильмнің табысынан кейін «Американдық граффити» фильмінің режиссері Джордж Лукас, жалғасын түсіруге ниеттенді. Алайда, оның әріптесі Гэри Курц және фильмнің продюсері Фрэнсис Форд Коппола, жалғастар жақсы қабылданбайтындықтан, оны жасаудан бас тартты. Лукас «Жұлдызды соғыстар» және «Жоғалған сандықтың іздеушілері» фильмдеріне жұмыс істеу үшін жалғасты тоқтатты. «Жұлдызды соғыстардың» табысынан кейін Universal City Studios президенті Сид Шейнберг «Американдық граффити» фильмінің жалғасы болуы мүмкін деп ойлады. Лукас бастапқыда жалғас түсіруге құлшынбады, бірақ продюсер Говард Казанджанмен ақылдасып, келісімге келді. Лукас компаниясының қаржысын басқару, Уиллард Хьюк пен Глория Катцпен бірге жұмыс істеген «Радиоленд қазалары» фильмін дамыту, «Империяға қарсы шабуыл» сценарийін жазу және Стивен Спилбергпен бірге «Индиана Джонс» франшизасын жоспарлау сияқты себептермен фильмді өзі режиссерлік етпеуі керек деп ойлады. Лукас пен Казанджан үшін режиссер табу қиын болды. Казанджанның басты үміткері Джон Лэндис болды, бірақ ол жұмыс істеуден бас тартты. Лукастың профессоры Ирвин Кершнер де қарастырылды, бірақ комедияда тәжірибесі болмағандықтан ұсыныстан бас тартты. Лукас өзінің алғашқы «Мен сені құшағыма алғым келеді» фильмін түсіруді аяқтаған Роберт Земекисті де қарастырды, бірақ ол ұсыныстан бас тартты. Билл Л. Нортонды Лукас Калифорнияда өскені және комедияда тәжірибесі болғаны үшін лайықты деп таңдады. Лукас пен Казанджан одан сценарий жазуды сұрады, Нортон оған дереу келісті. Лукас атқарушы продюсер ретінде өндіріске қатысып, Нортонның сценарийін өңдеді, дайын фильмді бақылады және тіпті Вьетнам соғысынан көріністер үшін камера орнатты.

Үй медиасы

Фильм 2003 жылдың қыркүйегінде DVD форматында, ал 2004 жылдың қаңтарында «Америкалық граффити» (1973) фильмімен бірге қайтадан екі фильмдік жинақта жарық көрді. Кейіннен 2011 жылы цифрлық тасымалдағышта шығарылды, содан соң 2012 жылдың мамырында Еуропа үшін, ал 2018 жылдың маусымында Солтүстік Америка үшін Blu-ray форматында жарық көрді.

Кассалық жинақ

More American Graffiti 3 тамыз күні 1979 жылы шықты, «Апокалипсис қазір» және Монти Пайтонның «Брайанның өмірі» фильмінің премьерасымен бірге. «The Numbers» журналы бұл фильмнің кассалық жиынтығын 8,1 миллион доллар деп көрсетті.

«The New York Times» газетінің журналисі Джанет Маслин оны «өте қателікпен жасалған, тіпті түпнұсқа фильм туралы жағымды естеліктерді де жоғалтуға жақын» деп сипаттады. «Уақыт өте келе оқиға 1964 жылдан 1967 жылға дейін шашырап кетті, қауіпті жағдай туды, бірақ бұл адамдар мүлдем өзгере қойған жоқ. Олар әлі де сол көңілді рок-н-ролл жанкүйерлері, және олар кез келген нәрсені мәнсіздендіре алады. Міне, университеттегі тәртіпсіздіктерге арналған комедиялық көрініс. Міне, Вьетнам соғысының жағажайдағы демалыс сияқты көрінісі». «Variety» журналының шолушысы Дейл Поллок «More American Graffiti» соңғы бес жылдың ең инновациялық және амбициялық фильмдерінің бірі болуы мүмкін екенін, бірақ оның драмалық байланысы болмағандықтан, сәттілікке жете қоймағанын айтты. «Фильмнің әртүрлі стильдегі бөліктері өте шатаң, бұл оның кемшілігін күшейтеді». «Chicago Tribune» газетінің журналисі Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың екеуін беріп, оны «өте ұзақ және шатастыратын фильм» деп атады, ол «өзінің амбициясымен тым алысқа барыпты». «Sneak Previews» бағдарламасында Роджер Эберт бұл фильмнің Сискел бағалағаннан әлдеқайда жақсы екенін, оның сюжетін түсінуге қиындық тудырмағанын және «көруге тұрарлық фильм» екенін айтты. «Los Angeles Times» газетінің журналисі Чарльз Шамплин да оң пікір білдіріп, «басты кейіпкерлер бұрынғыдай әсерлі, ал «More American Graffiti» – стиль және мазмұн бойынша біздің өткенімізге саяхат жасаған ерекше фильм» деді. «The Washington Post» газетінің журналисі Гари Арнольд: «Бұл көріністердің, жылдардың және экран қатынасының жиі ауысуы кино мектебіндегілерді таң қалдыруы мүмкін, бірақ бұл күрделі құрылым маңызсыз немесе қателік көріністерден басқа ештеңе көрсетпейді. Нортон параллель оқиғалардың шынайы драмалық үйлесімін құра алмады, ал оның тарихи көзқарасы соғыс, полиция, әйелдердің азаттығы және басқа да қарсы мәдениеттік идеялар туралы барлық ескі клишелерді қайталаумен шектеледі». «The New Yorker» журналының журналисі Вероника Генг бұл фильмді «уақыттың жиі ауысуымен және мағынасыз, шатастыратын екі экранды техникалармен толы, бұл суреттерді кішкентай етіп көрсетеді және олардың әсерін күшейтпейді. Мен көрген фильмдердің ішіндегі ең көп көңіл бөлуді қажет ететіні – осы фильм. Нортон қозғалатын суреттердің грамматикасын формуламен алмастырады, ол алтыныншы жылдарды фрагментациямен, фрагментацияны екі экранмен теңестіреді, нәтижесінде біз бірнеше әрекеттерді бірдей көрсететін жұмбақтарды көреміз және қарапайым көрініс – қозғалатын машинадан жүргізушінің жақын суретіне дейін аңсаймыз». «Newsweek» журналының журналисі Дэвид Ансен: «Бұл кино мектебінің әдеттегі тәсілі, бірақ бұл нені білдіреді? Өкінішке орай, ештеңе. Бұл жағдайда «көп» дегеніміз «аз» дегенді білдіреді. Төрт түрлі телеарнаны бір-бірімен ауыстырғаннан кейін, ешбір бөліктің қызықты емес екенін түсінесіз».

Ретроспективті бағалаулар

Джордж Лукас 1997 жылы "Жұлдыздық соғыстар: І эпизод – Көлеңкедегі қатер" фильмінің түсірілімі кезінде осы тәжірибе туралы ойланып, Фрэнк Озға: "Мұндай нәрсені болжау мүмкін емес. Мен "Америкалық граффити" фильмін түсірдім, он центтен аспады. Жай ғана сәтсіздікке ұшырадым" деді. 2021 жылы The Guardian газетінің журналисі Мэтт Митчелл бұл кезде "көбінесе ұмытылған" фильм туралы газеттің "Мені тыңдаңыз" (Hear Me Out) рубрикасы үшін мақала жазды, онда сыншылар көбінесе көркемдік сәтсіздік деп есептелетін фильмдерге көбірек құрмет көрсетуді талап етеді. Ол фильмнің коммерциялық сәтсіздікке ұшырауы алдын ала белгілі болғанын, себебі ол тұңғыш көрсетілім күнінде "Апокалипсис қазір" және "Монти Пайтонның Брайан өмірі" сияқты фильмдермен бәсекелестікке түсті, сондай-ақ сол кездегі көптеген жалғасы түсірілім студияларының бизнес-моделіне енбегендіктен, қаржылық мүдделермен байланысты деп есептелді. "More American Graffiti" – жасөспірім кезеңіндегі шексіз күштің ересектерге тән өлімге айналуын көрсететін тәжірибелік махаббат хаты, ол Милнердің өлімі және кейінгі оқиғалардағы кейіпкерлердің осы оқиғаны қабылдауына арналған. "Комедиялық сыртқы жағының астында әдемі меланхолия жатыр. Бұл – қайғының қаншалықты қашықтауға болатынын түсінудің терең ойлы көрінісі".