Stronghold: Орта ғасыр стратегиясының тарихы

Кіріспе

2001 жылғы видео ойын

Stronghold – Firefly Studios әзірлеген және 2001 жылы Gathering of Developers баспасынан Microsoft Windows және Mac OS X үшін жарық көрген тарихи нақты уақыт стратегиялық видео ойын. Ойын негізінен әскери әрекеттер арқылы жаулап алу мен кеңейтуге бағытталған, бірақ экономикалық және инфрақұрылымдық даму элементтері де маңызды орын алады. Ойнауға экономикалық және әскери кампаниялар бар, екеуі де ойын нұсқаулығында талқыланады. Ағылшын тіліндегі нұсқасында ойын 1066 жыл шамасында Орта ғасырлық Ұлыбританияда өтеді; алайда, уақыт шектеуі болмағандықтан, сценарийлер сол мерзімнен кейін жүздеген жылдар бойы жалғаса береді. Stronghold коммерциялық сәттілікке жетті, 2004 жылға қарай әлемдік сатылымы 1,5 миллионнан асты. PC Gamer және GameSpy сияқты рецензенттерден көптеген жағымды пікірлер алғаннан кейін, ойын әлі де үлкен қауымдастыққа ие, олар ойын ішіндегі карта редакторы/сценарий жасаушы арқылы әртүрлі материалдарды өңдеп, жасайды. Ойынның танымалдылығы бірнеше жалғастыруларға әкелді: Stronghold: Crusader (2002), Stronghold 2 (2005), Stronghold Legends (2006), Stronghold Crusader Extreme (2008), Stronghold 3 (2011), Stronghold Kingdoms (2012), Stronghold Crusader II (2014) және Stronghold: Warlords (2021). Ойынның бастапқы нұсқасы 2013 жылы жоғары сапада қайта шығарылды. 2023 жылдың шілдесінде Definitive Edition жарияланды, ол сол жылдың қарашасында жаңартылған графика, дауыстау, жаңа сюжеттік кампания және біріктірілген көп ойыншы режимімен шығару жоспарланған.

Әңгіме

Ойын, төрт зұлым – Duc de Puce (Шұбар), Duc Beauregard (Жылан), Duc Truffe (Шошқа) және Duc Volpe (Күре) Патшаны тұтқындаумен басталады. Ұлыбритания ақсүйектері, төлемді тирандарға жеткізу үшін аттанды, бірақ жол бойында шабуылға ұшырап, қаза тапты. Тек үш ақсүйек аман қалды: ақылды лорд Вулсак, батыл сэр Лонгарм және есімсіз ойыншы кейіпкері, оның әкесі қаза тапқан ақсүйектердің қатарында болды. Вулсак, өзінің дұрыс шешіміне көңіл бөлмесе де, ойыншыға бекініс салуды және жабдық жинауды бұйырады. Бірақ, асығыс Лонгарм де Пьюсенің қорғанысын сынау үшін құпия нұсқаулар жібереді. Де Пьюсенің барлаушылары қашқанда, ойыншы кейіпкер оларды қуа жетеді, де Пьюсенің жеріне басып кіріп, соғыс бастайды. Ойыншы, кіші лордтардың көтерілісі мен Борегардтың көмегімен де Пьюсенің жеріне тереңірек еніп, одан әрі жылжиды. Алайда, Борегард ойыншыға сатқындық жасайды және де Пьюсенің жерлерін өзіне қаратып алады. Лонгарм де Пьюсенің қамалын басып алады, ал ойыншы оны нығайтады. Де Пьюс оны қайта басып алуға тырысқанда, қоршауда қаза табады. Ойыншы мен Лонгарм Борегардтың жерлерін басып ала бастайды, ал Вулсак Труффқа қарсы екінші майдан ашады. Лонгарм Патшаны босату үшін келіссөздер жүргізуге кетеді, ол кеткен кезде Труфф Вулсакты тұтқындап, өлтіреді. Волптың зәулім қаруланған қылышкерлері Борегардқа көмектесе бастағанда, монахтардың тобы ойыншыға арбалет сыйлайды, оның арқасында олар қылышкерлерді жеңіп, Борегардтың қамалын қоршайды және оны шайқаста өлтіреді. Ойыншы Труффтың жеріне қарай жол тартады, бірақ алғашқы шабуыл сәтсіз аяқталады және олар Труффтың аумағының тереңіне жасырынуға мәжбүр болады. Монахтар монастырды қорғауға көмектескені үшін ойыншыға жаңа құрылғылар береді. Монахтар мен қайта оралған Лонгармның көмегімен ойыншы Труффтың қамалын қоршайды және оны өлтіреді. Патша Британияға оралғаннан кейін, ойыншы мен Лонгарм Волптың жерлеріне қарай жылжиды. Волптың билігіне наразы болған көптеген аймақтар оған қарсы шыға бастайды. Волп ойыншыға оның әкесін өзі өлтіргенін айтады және оны өз қамалында кездесуге шақырады. Соңында Патшамен кездескенде, ол ойыншыны шайқаста көргісі келеді және оған әскерін басқару құқығын береді. Ойыншы Волптың қамалын басып алып, оны қабырғадан итеріп жібермес бұрын, ішіне пышақ сұғады, оның өліміне себеп болады. Патша тағына қайта отырады, және бәрі бақытты өмір сүреді.

The game opens with The King being taken hostage by four tyrants: Duc de Puce (known as The Rat), Duc Beauregard (The Snake), Duc Truffe (The Pig), and Duc Volpe (The Wolf). Britain's nobility ride to meet with the tyrants to pay ransom, but are ambushed and killed along the way. Only three nobles survive: the intelligent Lord Woolsack, the brash Sir Longarm, and the unnamed player character, whose father was among the slain nobles. Against his better judgment, Woolsack assigns the player to create a fort and begin gathering supplies. However, an inpatient Longarm sends secret instructions to begin testing de Puce's defenses. When some of de Puce's scouts escape, the player character chooses to pursue them, inadvertently invading de Puce's lands and triggering a war. The player pushes further into de Puce's lands thanks to help from minor lords rising up against him, and Beauregard. However, Beauregard betrays the player and takes de Puce's lands for his own. Longarm manages to capture de Puce's castle, and the player fortifies it. When de Puce attempts to recapture it, he's killed in the siege. Following this, the player and Longarm begin to take Beauregard's lands, while Woolsack opens a second front against Truffe. Longarm leaves the front to negotiate for the King's release, and while he is gone Truffe captures and kills Woolsack. When Volpe's heavily armored swordsmen begin assisting Beauregard, a group of monks give the player crossbows, allowing them to defeat the swordsmen and siege Beauregard's castle, killing him in combat. The player begins to march into Truffe's lands, however, the initial invasion goes poorly, and they are forced to hide deep in Truffe's territory. The monks give the player new devices in exchange for helping defend their monastery. With the help of the monks and a returning Longarm, the player is able to siege Truffe's castle and kill him. With the king back in Britain, the player and Longarm begin to advance upon Volpe's territories. Many territories, sick of Volpe's rule, begin to turn against him as well. Volpe reveals to the player that he was the one who killed their father and challenges the player to face them at their castle. Finally meeting the King, he wants to see the player in battle and gives them command over his armies. The player manages to take Volpe's castle and stabs him in the stomach before pushing him off the walls, seemingly to his death. The King is put back on his throne, and everyone lives happily ever after.

Ойын процесі

Stronghold ойынында ойыншы ортағасырлық патшалықтағы лордтың рөлін ойнайды. Мақсаты – тұрақты экономика мен күшті әскер құру, басып келген жаулардан қорғану, жау қамалдары мен сарайларын қирату және түрлі миссия мақсаттарын орындау. Stronghold ойынында жауынгерлік және экономикалық миссияларды қамтитын бірнеше ойын режимдері бар. Негізгі ойын режимі – Англия мен Уэльстің картасына негізделген әскери науқан. Науқанның тарихында патша көршілес варварлық патшалыққа шабуыл жасағанда тұтқындалып, одан сыйақы талап етілгені айтылады. Төрт лорд патшалықты өздерінің жеке аумақтарына бөліп, билікті өз қолдарына алады. Ойыншы – жас және тәжірибесіз командир, оның әкесі науқан барысында зұлымдардың біреуі жасаған шабуылда қаза табады. Оған патшаға адал қалған екі лорд көмектеседі. Ойыншы қарсылас лордтардан бірінен соң бірі округтерді қайта басып алып, патшалықты қайтадан өз бақылауына алуы керек. Ойыншы науқандағы төрт лордты жеңіп, патшадан науқан ортасында сыйақы алғаннан кейін көмек алады. Негізгі науқаннан кейін экономикалық науқан өтеді, онда ойыншы патшалықтың бөліктерін қайта жаңартуға тырысады. Ойыншы қарақшылар мен өрт сияқты түрлі кедергілерге қарсы түрлі мақсаттарды орындауға міндетті. Басқа ойын режимдеріне жеке миссиялық жауынгерлік және экономикалық сценарийлер кіреді, онда ойыншы әскери немесе экономикалық мақсаттарды орындауы керек. Ойынға сондай-ақ қамалдарды шабуылдау немесе қорғау мүмкіндігін беретін қоршау режимі де кіреді. Еркін құрылыс режимінде ойыншы ешқандай мақсатсыз қамал салуға мүмкіндік алады. Ойын картасын өңдеу құралын пайдаланып, ойын үшін қосымша сценарийлер жасауға болады.

Жауынгерлік

Stronghold ойын теңгерімі үшін тас-қағаз-қайшы жүйесін пайдаланбайды, оның орнына "жұмсақ қарсылық" жүйесін қолданады. Stronghold-тағы шайқас күш және өмірлік нүктелер жүйесіне негізделген. Ойында әртүрлі бірлік түрлері бар, әр келесі бірлік алдыңғы бірліктен күштірек, демек, қымбат. Қымбат бірліктер шайқаста күштірек болғанымен, барлық бірліктер қаланы қорғау үшін қажетті қабілеттерге ие, жақын шайқасқа қатысатындар (мысалы, қарапайым найзагер және күшті қылышкер) де, алыстан шайқасатындар (мысалы, садақшылар) да. Ойынға инженерлер сияқты қосымша әскерлер де кіреді, олар қоршау машиналарын салу сияқты қосымша шайқас опцияларын ұсынады. Кейбір басқа стратегиялық ойындардан айырмашылығы, бұл ойында бірліктерге қарсы шара жоқ және бірліктер орын алмайды, осылайша олар бір-бірімен қабаттаса алады. Көптеген жауынгер емес кейіпкерлер жау бірліктерімен күресе алады, бірақ олардың көпшілігінде күресу қабілеті жоқ. Жарақат алған сарбаздар ойынның соңына дейін жарақаттанып қалады – емдеу жүйесі жоқ. Лорд – ойыншының патшалығының басты тұлғасы болғандықтан, ол өте күшті болса да, ол өлсе ойын автоматты түрде ұтылады.

Өртті симуляциялау

Өрт Stronghold оқиғасының басты рөлін атқарады, себебі кейбір тапсырмаларда тірі қалу үшін шашыранды отты жағу қажет болуы мүмкін. Өртті бастайтын белгілі бір оқиғалар да бар. Өрттер өте жылдам таралады, жанатын ғимараттар адамдарды немесе басқа ғимараттарды тұтандыруы мүмкін. Өрттер барлық отын көздері сарп етілгенше немесе өрт күзетшілері өртті сөндіргенше сөнбейді. Өрт судың кішкентай бөліктерінен өтуі мүмкін. Көптеген стратегиялық ойындарда (RTS) өрт ғимараттардағы зақымның белгісі ретінде көрінеді; мысалы, ғимарат жеткілікті түрде зақымданса, ол өртеніп кетуі мүмкін, бірақ бұл өрттен қосымша зақымдану алмайды. Кейбір ойындарда, мысалы, StarCraft, белгілі бір деңгейде зақымдалған ғимараттар өртеніп, жөнделгенше немесе өрт оларды жойғанша зақымдануды жалғастыра береді. Stronghold-та қоршау машиналарынң салдарынан зақымдалған немесе қиратылған ғимараттар өртенбейді; олар құлағанша өмірлік күшін жоғалтады, ал зақымданудың белгісі – ғимараттың әртүрлі жерлеріндегі жарықтар мен зақымданулардың көрінетін іздері болып табылады. Дегенмен, қайнаған май құмыралары жойылған жағдайда, олар салынған жерде кішкентай өрттің шығуына себеп болады. Көптеген стратегиялық ойындарда (RTS) өрт екінші, "көзге жағымды" рөл атқаратын болса, Stronghold-тағы өрт – нағыз ойын механизмі. Мысалы, ойыншы отты шабуылдарды ұнататын жауларға қарсы су сорғыларын (құдықтарды) салуға итермеленеді.

Карталар редакторы

Ойынға карта редакторы қосылды. Жеке скрипт тілін қолданбасқа, редактор барлық қолданушыларға арналған WYSIWYG интерфейсімен жабдықталған.

HD қайта шығару

2013 жылы ойынның жаңартылған нұсқасы Steam платформасында жарық көрді, ол қазіргі заманғы операциялық жүйелерді, жоғарырақ ажыратымдылықты және Steam бұлтты сақтау мүмкіндігін қолдайды.

Түпнұсқалық нұсқа

2023 жылы ойынның толыққанды нұсқасы Steam платформасында жарық көрді, оған жаңартылған графика, жаңа кампаниялар, көп ойыншылы режимді қолдау, Steam шеберханасының қолдауы және тағы да көптеген жаңа мүмкіндіктер қосылды.

Даму

Ойын 2000 жылдың қараша айында жарияланды. Ойын 2001 жылдың 17 қазанында шығарылды.

Сатылымдар

Stronghold коммерциялық табысқа қол жеткізді, 2004 жылы әлемдік сатылым 1,5 миллион данаға жетті. Ол Ұлыбританияда сатылған кемінде 100 000 дана үшін Entertainment and Leisure Software Publishers Association (ELSPA) тарапынан «Күміс» белгісін алды. Media Control-дің неміс нарығындағы сату кестесінде Stronghold 2001 жылдың қазан айында компьютерлік ойындар арасында бірінші орынға ие болды. Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland (VUD) 2001 жылдың соңында «Алтын» марапатын табыс етті, бұл Германия, Австрия және Швейцарияда кем дегенде 100 000 дана сатылды дегенді білдіреді. Жыл соңына қарай комитет оны «Платина» мәртебесіне көтерді, бұл 200 000 сатуды көрсетеді. Stronghold Media Control-дің үздік 30-ында 2002 жылдың мамырына дейін тұрақты түрде болды, сол айда 14-ші, ал сәуір айында 10-шы орын алды. Маусымда 19-орынды иеленгеннен кейін, шілдеде 27-орынға түсті, ал жаңа Stronghold Deluxe басылымы сол айда 12-ші орынға ие болды. Deluxe 2002 жылдың тамызында жетінші, ал қыркүйек айында 13-ші орынды иеленді. АҚШ-та Stronghold 21 қазан аптасында NPD Intelect компьютерлік ойындар сатылымының рейтингісінде 6-шы орынға ие болды. Екінші аптада осы орынды сақтап, қазан айының жалпы көрсеткішінде 15-ші орынға көтерілді. Ол NPD апталық топ-10-ға үшінші аптада енбеді. Stronghold ақырында 220 000 данасын сатты және 2006 жылдың тамызына дейін АҚШ-та 7,8 миллион доллар табыс тапты. Бұл Edge-ті 2000 жылдың қаңтарынан бері шығарылған ең көп сатылған 95-ші компьютерлік ойын деп жариялауға себеп болды. «Stronghold: Definitive Edition» шығар кезде Firefly Studios үшін сыншылар тарапынан мақтауға және коммерциялық табысқа ие болды. Ол 2023 жылдың қарашасында Steam-нің ең көп сатылған ойындарының бірі ретінде Global Top Sellers тізімінде көшбасшы болды, алғашқы 72 сағат ішінде 100 000-нан астам дана сатылды. Ойын «Өте жақсы» Steam пайдаланушы бағасын алды, Stronghold сериясындағы ең жоғары Metacritic рейтингісіне ие болды және іске қосылғанда 10 000-ға жуық бір мезгілде қолданушыға (CCU) жетті.

Пікірлер

Карла Харкер ойынның ПК нұсқасын Next Generation журналы үшін қарап, оған бестен үш жұлдыз баға берді және былай деді: «Stronghold ойынында әр түрлі ойын стилін ұнататын ойыншылардың бәріне – соғыс науқанының ұзақтығына немесе ең үлкен, ең жақсы басқарылатын қамал салуға дейін – қызықты болады». Metacritic шолулар жинақтайтын сайтының мәліметінше, ойынға "позитивті" пікірлер берілді.