Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық ақын, романист, әдеби сыншы және журналист Том Кристенсен ( – ).
Danish poet, novelist, literary critic and journalist
Tom Kristensen ( – ), was a Danish poet, novelist, literary critic and journalist.
Өмір және жұмыс
Кристинсен Лондон қаласында даниялық ата-анадан дүниеге келді, бірақ Копенгагенде өсті және Копенгаген университетінде білім алды. Кристонсен өзінің буынының ең ерекше ақындарының бірі саналады. Оның екі өлеңдер жинағы – «Fribytterdrømme» (1920, «Жабайы тонаушылар арманы») және «Mirakler» (1922, «Ғажайапаттар») – революциялық көркемдік құштарлық пен мазасыздықпен ерекшеленетін даниялық экспрессионизмнің классикалық туындылары. Қытайға жасаған саяхатынан шабыттанған «Påfuglefjeren» (1922, «Тауыс құстың қауырсыны») тереңірек және көңіл көтеріңкі емес, әсіресе, «Henrettelsen» («Атқылау») атты өлеңі, онда адамның басы кесілгенге дейін байқағыштығының күші суреттеледі, оны модернистік манифест деп санауға болады. «Livets Arabesk» (1921, «Тұрмыстың арабескі») атты заманауи роман – экспрессионистік стильдегі революциялық футуристикалық фантазия. Ол 1923 жылдың мамырында «Tilskueren» басылымында әдеби сыншы ретінде мансабын бастады. 1930 жылы ол, әдетте, өзінің ең танымал туындысы саналатын «Hærværk» (мағынасы: Вандализм, 1968 жылы ағылшын тілінде «Havoc» деп жарияланды) романын шығарды. «Hærværk» – ішімдікке салынып, өзін-өзі жоқ қылған даниялық журналист Оле Ястраудың тарихы. Автобиографиялық сипатынан бөлек, ол екі дүниежүзілік соғыс аралығында көптеген жазушылар мен суретшілердің зияткерлік, саяси және жеке дағдарыстарын көрсетеді. Осы романнан алынған «Angst» («Қорқыныш») атты өлең апатқа деген құштарлығымен классикаға айналды. Бұл кітап сонымен қатар даниялық әдебиетте алкоголизмді бейнелеудің ең жақсы үлгілерінің бірі саналады. 1930 жылдары Кристинсен естелік өлеңдерге ерекше назар бөлді, олардың шебері болды. Көптеген өлеңдері «Mod den yderste Rand» (1936, «Ең алыс шекараға қарсы») және «Digte i Døgnet» (1940, «Күнделікті өлеңдер») жинақтарында кездеседі. Соңғы өлеңдер жинағы «Den sidste Lygte» (1954, «Соңғы шам») оның жазғандарының тақырыптарын көрсетеді. Көркем әдебиет авторы болғаннан бөлек, Кристинсен өткір және ерекше сыншы болды, сонымен қатар отыз жыл бойы рецензент ретінде жұмыс істеді, көбінесе радикалдық либералды «Politiken» газетінде. Сыншы ретінде ол тақырыбының мәніне ену қабілеті үшін жоғары бағаланды. Ол сонымен қатар көптеген эсселер мен саяхат кітаптарын жазды, ең танымалдарының бірі – «En Kavaler i Spanien» (1927, «Испаниядағы джентльмен»).
Kristensen was born in London to Danish parents, but grew up in Copenhagen and was educated at the University of Copenhagen. Kristensen is considered one of the most colourful poets of his generation. His two collections of poems Fribytterdrømme (1920, "Freebooter Dreams") and Mirakler (1922, "Miracles") are classics of Danish expressionism, marked by revolutionary artistic enthusiasm and restlessness. Påfuglefjeren (1922, "The Peacock Feather") which is inspired by a journey to China, is deeper and more sombre, especially the poem Henrettelsen ("The Execution") that is depicting a man's intense powers of observation just before he is beheaded, which can be considered a modernist manifesto. The contemporary novel Livets Arabesk (1921 – "The Arabesque of Life") is a revolutionary futuristic fantasy in expressionist form. He started his career as a literary reviewer and critic in Tilskueren in May 1923. In 1930 he published perhaps his most well known work, the novel Hærværk (literally: Vandalism, published in English as Havoc in 1968). Hærværk is the story of Danish journalist Ole Jastrau who is driven to self destruction by drinking himself to death. Apart from its presumed autobiographical character, it probably reflects the intellectual, political and personal crises of many writers and artists between the World Wars. A poem from this novel, Angst ("Fear"), with its fascination with disaster, has become a classic. The book is also considered one of the best literary Danish language depictions of alcoholism. During the 1930s, Kristensen concentrated on commemorative poems, of which he was a master – many are found in Mod den yderste Rand (1936, "Against the furthest Edge") and Digte i Døgnet (1940, "Poems a Day"). A final collection of poems Den sidste Lygte (1954, "The last Lamp") parades the themes of his writings. Besides being a writer of fiction, Kristensen was a sharp and outstanding critic, and for thirty years he worked as a reviewer, mostly at the radical liberal daily Politiken. As a critic he was lauded for his ability to enter into the spirit of his subject. He also wrote many collections of essays and travel books − most famously En Kavaler i Spanien (1927, "A Gentleman in Spain").
Испаниядағы әдепті адам
«Испаниядағы мырза» – Кристинсеннің саяхаттарының бірі туралы очерк. Ол экспрессионистік стильде жазылғандықтан, өте субъективті баяндама болып табылады. Кітап Том Кристинсеннің 1920 жылдардағы Испанияға жасаған саяхатын көрсетеді. Ол түрлі көрікті жерлер мен саяхат барысында кездескен адамдар туралы жазады. Бұқа шабуға қатысты әсерлерін де сипаттайды. Кітапта саяхат кезінде жазылған көптеген өлеңдер кездеседі. Ол басқа саяхатшылармен, сондай-ақ ұрымен танысады, осы уақытта испан тілін үйренуге талпынады. Соңында ол Даниядағы үйіне қайта оралуды армандайды, кітаптың соңғы сөйлемі: «Мен қашуым керек». Кристинсен – 20 ғасырдың ең маңызды даниялық лириктерінің бірі. Оның мазасыз мінезі мен бұқа шабуға деген құштарлығы оны Хемингуэймен салыстыруға себеп болды. Кристинсеннің соңғы жылдары Свендборг қаласының жанындағы Тюро аралында өтті, ол 80 жасында қайтыс болып, сол жерге жерленді.
En kavaler i Spanien (A Gentleman in Spain) is a travel account of one of Kristensen's journeys. It is written in an expressionistic style and is thus a very subjective account. The book follows Tom Kristensen on his journey through Spain in the 1920s. He writes about the various sights, and about the people who he meets on the trip. He also describes his impression of bullfighting. The book contains many poems that were written on the journey. He meets fellow travellers, as well as a thief, all the while trying desperately to learn the Spanish language. In the end he longs for his home in Denmark, the books last sentence being "I have to flee". Kristensen is one of the most important Danish lyricists of the 20th Century. His restless spirit and fascination with bullfighting has drawn comparisons with Hemingway. Kristensen's final years were spent on the island of Thurø near Svendborg, where he died at the age of 80, and is buried.
Ағылшын тіліндегі шығармалары
Том Кристансен: Хавок. Уисконсин университетінің баспасынан 1968 жылы ағылшын тіліне аударылды. (Қазір басылмайды.) Том Кристансен: Хавок. "Нордиск Букс" баспасының жаңа британдық бейімделуі. Том Кристансен: Атлантис деп аталатын жер. Символ. W. Glyn Jones аудармасы (Дания әдеби журналында, № 5 (1993)). (1920 жылғы белгілі поэманың ағылшын тіліне аудармасы).
Tom Kristensen: Havoc. Translated into English by the University of Wisconsin Press 1968. (Out of print.) Tom Kristensen: Havoc. New British adaption by Nordisk Books. Tom Kristensen: The Land called Atlantis. A Symbol. Transl. by W. Glyn Jones (in: Danish literary Magazine. – no. 5 (1993). (English translation of a famous poem from 1920).
Автор туралы шығармалары
Майкл С. Байрам: Том Кристенсен. Бостон, 1982 жыл.