Кіріспе

Зеландия аймағындағы қала, Дания. Соро – Шығыс Даниядағы Зеландия аралында орналасқан, 2023 жылы 8,271 тұрғыны бар қала. Ол Соро көлінің солтүстік-шығыс жағалауында жатыр. Қалалық кеңес және аймақтық кеңес Соро қаласында орналасқан. Қала 12 ғасырда епископ Абсалонмен цистерциандық монастырь ретінде құрылған. Осы жерде епископ Абсалон мен Данияның Маргарет I жерленген шіркеу де болды (кейін ол Роскилде соборына көшірілді). 16 ғасырда монастырь мектепке айналдырылып, Соро академиясы аталды. 19 ғасырдың ортасында қаладан теміржол өткеніне қарамастан, академия елді мекеннің негізгі бөлігі болып қала берді және Сороның өнеркәсібі шектеулі. Бүгінде Соро – Копенгаген мен Роскильде жұмыс істейтін тұрғындары көп қала. Сорода Соро мұражайы, Соро өнер мұражайы және Соро академиясындағы Хаух коллекциясы сияқты бірнеше мұражай бар. Сонымен қатар, қалада көптеген тарихи ғимараттар бар; монастырь қақпасы 1160 жылдарға дейін сақталып келген.

Этимология

Ертедегі тарихы барысында қала Сора, Соор, Сорам, Соре, Зор және Соерёе деп аталды. Сорё деген жазу 15 ғасырдан бері қолданылып келеді. Оның атауы көрші көлден (даниялық: Sorø Sø) алынған және "ылғалды көл" немесе "батпақты көл" дегенді білдіреді. Абсалон бенедиктиндіктерді монастырь жерін басқаруға жарамсыздықтарына байланысты, ал цистерциандар жерді басқаруда тәжірибелі болғандықтан алмастырған деген болжам бар. Соро аббаттығы Даниядағы ең ірі және ең бай монастырлық орынға айналды, сонымен қатар діни қызметкерлерді даярлау мектебі де болды. Алайда, аббаттықтың мәртебесі ұзаққа созылмады. 1536 жылғы реформация кезінде монастырь тек монахтардың зейнетке шығу орны ретінде пайдаланылды. Сороға протестанттық монастырь болып қалуға және оның үлкен жер иелігін басқаруға рұқсат берілді. 1586 жылы король Фредерик II монастырды ресми түрде жойып, оның орнында буржуазия мен дворяндықтың ұлдарына арналған пансиондық мектеп ашты, ол кейін Соро академиясы деп аталды. Мектептің алғашқы дербес ғимараттары 1747 жылы Людвиг Холбергтің мүлкінің көп бөлігі академияға мұра етіп берілгеннен кейін салынды.

Академияның ауылы

Сороны қоршап тұрған ормандар, көлдер және батпақтар осы елді мекен арқылы сауда жолдарын орнатуды қиын етіп берді. Сороға сауда қаласы мәртебесі берілгеннен кейін, онда бірқатар шеберлермен шағын қалалық қауым қалыптасты, бірақ аймақтағы көптеген шаруалар өз өнімдерін сату үшін көне базарларға баруды артық көрді, сондықтан қала маңызды сауданы сақтап тұру үшін күресті. Көптеген даниялық қалалардан өзгеше, теміржолдың келуі индустрияландырудың күрт өсуіне әкелмеді, ал қала академия мен аймақта құрылған басқа да оқу орындарының ықпалында қала берді.