Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оукеншоу – Англияның Ланкашир графтығындағы Клейтон-ле-Мурс ауданының бір бөлігі. Томас де Клейтон 11 ғасырдың ортасында Оукеншоу жерін алғашқы иеленуші ретінде алған. 18 ғасырдың соңында Дж. Пил Хиндберн Брук өзені бойында Калико мата басу фабрикасын құрды.
Oakenshaw is part of Clayton le Moors in Lancashire, England. Thomas de Clayton was the first grantee of Oakenshaw in the middle of the 11th century. A Calico printworks was established here (on Hyndburn Brook) by J Peel
in the late 18th century.
Тарих
Оукеншоу тарихы мақта маталарын басып шығару өнеркәсібімен, әсіресе 19-ғасырдың бірінші жартысында ауылдың көптеген тұрғындарына жұмыс берген Оукеншоу баспаханасымен тығыз байланысты. Оукеншоу баспаханасының тарихын Оукеншоудың ең белгілі тұрғыны, бояу және мата химияшысы Джон Мерсердің өмірінен ажыратуға болмайды. (Ол мата өңдеуде қолданылатын мерцеризация процесімен еске алынады.) Мерсер 1809 жылы Оукеншоу баспаханасында шәкірт ретінде Оукеншоуға келді. Наполеонның Еуропа құрлығымен британдық саудаға тыйым салуы Ланкаширдегі баспаханаларда төмендеуге алып келді. 1810 жылдан кейін Берлин жарлығы, бондардағы тауарларды жоюға мәжбүрледі, сауданы соншалықты шектеді, Оукеншоу баспаханасы жұмыс күшін азайтты. Бұл шараның бір бөлігі ретінде шәкірттер, соның ішінде Мерсер де, өз еркімен жұмыстан босатылды. Форт мырзалар Мерсердің компанияға әкелген құндылығын мойындап, 1825 жылы оны серіктес етіп, оның қызметін сақтап қалды. Компания баспаға басылған каликоға салынатын акциз салықтан (1831 жылы жойылғанға дейін) қарамастан, гүлденді. Мерсер және оның әйелі Веслиан қоғамының белсенді мүшелері болды. Ол 1815 жыл шамасында ауылда жексенбілік мектеп ашты. 1829 жылы Оукеншоуда Веслиан шіркеуі салынды. Бұл көп жылдар бойы протестанттардың жалғыз құдайға табыну орны болды. 1837 жылы Форт мырзалар Мерсердің діни еңбегі үшін ризашылық білдіріп, шіркеуге жер және зират берді. 1840 жылы Клейтон-ле-Мурс Әулиелер шіркеуі қасиеттендірілді, бұл Мерсердің ауылдағы тұрғындарға құдайға табынуға мүмкіндік берудегі жауапкершілігінің нәтижесі болды. Компания Мерсерге кітапхана ашуға көмектесті, ал бірнеше жылдан кейін қоғамдық оқу залы үшін үй салды. Мерсер калико баспасында бірнеше жаңа стильдерді енгізді. Олардың кейбіреуі Манчестер нарығында соншалықты танымал болды, Оукеншоу баспаханасы сұранысқа ілесе алмады. Тағы бір стиль "жоқ сары" деп аталды, себебі оның енгізілуі бұрын жұмыс таппағандықтан фирмадан ("жәрдем") ақша алатын көптеген жұмысшыларға жұмыс орнын берді. Мерсер Оукеншоу жұмысшылары туралы "жақсы тәжірибелі адамдарға қатысты, Ланкаширді ешбір округ басып өте алмайды" деген жоғары пікірде болды. Ғасырдың ортасына жақындап қалғанда, Оукеншоу баспаханасының сапалы өнімдеріне қарағанда, арзан тауарлардың көптеп өндірілуінен бәсекелестік күшейді. Осының салдарынан 1848 жылы негізгі серіктестер зейнетке шығуға шешім қабылдады және серіктестік таратылды.
The history of Oakenshaw is bound up with the cotton fabric printing industry, specifically the Oakenshaw Print Works, which employed many residents of the village in the first half of the 19th century. The history of the Oakenshaw Print Works cannot be separated from the career of Oakenshaw's most notable resident, the dye and fabric chemist, John Mercer. (He is remembered in the word mercerisation, a process used in textile finishing.) Mercer moved to Oakenshaw in 1809 as an apprentice at the Oakenshaw Print Works. Napoleon's embargo of British trade with the continent of Europe caused a depression in the print works of Lancashire. After 1810, the Berlin Decree, which forced the destruction of goods held in bond, stifled trade so much that the Oakenshaw Print Works reduced its work force. In part, this was done by voluntary redundancy of apprentices, including Mercer. Messrs. Fort recognised the value that Mercer brought to the company and made him a partner in 1825 to secure his continued services. The company prospered despite an excise duty on printed calico (until it was abolished in 1831). Mercer and his and his wife were active members of the Wesleyan society. He established a Sunday school in the village about 1815. In 1829, Wesleyan chapel was built at Oakenshaw. It was the only Protestant place of worship for many years. In 1837, Messrs. Fort thanked Mercer for his religious effort and granted the chapel property and burial ground. In 1840, the Church of All Saints, Clayton le Moors was consecrated, a result of Mercer's sense of responsibility for providing facilities for public worship in the village. The company helped Mercer to form a lending library and a few years later built a house for a public reading room. Mercer introduced several novel styles of calico prints. Some of these were so popular in the Manchester market that the Oakenshaw Works couldn't keep up with demand. Another style became known as "dole yellow" because its introduction provided employment to many workers who had previously been receiving relief ("dole") from the firm due to lack of work. Mercer had a high opinion of Oakenshaw workers saying "as regards good practical men, no district could excel Lancashire". Nearing the middle of the century, competition grew from heavy production of cheaper goods rather than the quality product of the Oakenshaw Printworks. Consequently, in 1848 the principal partners decided to retire and the partnership was dissolved.