Кіріспе

Аналық тектілік мұрагерлік – субъектінің әйел туыстарын аналық желі арқылы анықтайтын тұқым қуалау немесе басқа да мұрагерлік түрі.

Жүйелер

аналық тұңғыштық, онда нысананың үлкен қыз баласы кіші қарындастарынан бұрын мұрагерлікке құқылы, ал оның ағалары мүлдем құқықсыз. Аналық соңғы тұңғыштық, мұрагер кіші қызы. Бұл жүйе Үндістанның хаси тайпасында кездеседі. Әйел туыстар арасында кезекпен алмасу. Аналық ерешелік, онда үлкен әпкеден кейін келесі үлкен әпке мұрагерлікке ие болады, осылайша барлық әпкелер кезек күтеді, содан кейін келесі буынның әйелдері, яғни осы "алғашқы" әпкелердің қыздары, ерешелік бойынша өз кезегін алады.

Басқа мысалдар

Қытайдың ертедегі династияларының бірінде осыған ұқсас дәстүр болған. Тарих бойынша, онда әкесінің орнын күйеу баласы басқан. Бірақ, бұл әйелдің әйелге мұрагерлік еткен жағдайы емес, тағайындау арқылы мұрагерлік берудің бір түрі: монарх мұрагерін өзі таңдап, оны патша қызына үйлендіріп, осы тағайындауды ресмилестірген. Бұл сондай-ақ, мұрагерлікті заңды етудің бір жолы болған.

Африкада аналық ұрпақ

Жаңбыр патшайымы лауазымына мұрагерлік кезеңі африкалық мәдениетте аналық жекебас мұрагерлікке берілген мысал: династиялық тегі әйел желісі арқылы анықталады, сонымен қатар мұрагерлікке тек әйелдер ғана лайықты.

Азия мен Америкадағы аналық ұрпақ

Азиядағы көптеген тайпаларда аналық жеке шежіре кең таралған. Оларға Батыс Суматраның Миннакаба мәдениеті, Үндістанның Найрлары мен Тулувалары арасындағы Марумаккатайам немесе Алиясантана жүйесі жатады. Малайзияның Негери Сембилан ундангтары сайланатын басшылықтарында аналық жеке шежірені сақтайды. Үндістанның Мегалайя штатындағы Хаси және Гаро тайпалары, Қытайдың Нахи тайпасы, Британдық Колумбиядағы Гитксан тайпасы, Ирокез конфедерациясы (Хауденосауне), Хопи және Берберлер арасында да осындай дәстүрлер кездеседі.

Салдарлар

Аналық жолмен таралатын қоғамдарда балалар мен олардың биологиялық әкесі арасындағы әлеуметтік қарым-қатынас әдетте өзгеше болады, себебі ол аналық жолмен тараған туыстық байланыстың мүшесі емес. Мысалы, батыс мәдениеттерінде әкеге жүктелетін ресми жауапкершіліктерді ұл баланың анасының інісі немесе ағасы атқарады, өйткені ол ең жақын үлкен ер адам туыс. Сол сияқты, аналық қоғамдардағы еркектердің мұрагерлік үлгілері анасының ағасының маңыздылығын көрсетеді. Мысалы, Орталық Ганадағы Ашанти патшалығында патша дәстүр бойынша өзінің атағы мен мәртебесін қарындасының ұлына береді. Патшаның өзінің биологиялық ұлы патшалыққа мұрагер болмайды, себебі ол билеуші аналық туыстық топқа жатпайды. Әйелдер аналық қоғамдарда әдетте мәртебе мен мүлікті аналарынан тікелей мұраға алады.