Кіріспе

Шајкашка (Шајкашка) – Сербияның солтүстігіндегі тарихи аймақ. Ол Бачканың оңтүстік-шығыс бөлігінде, Воеводина автономды облысында орналасқан. Шајкашка аумағы төрт муниципалитет арасында бөлінген: Титель, Жабаль, Нови Сад және Србобран. Шајкашканың тарихи орталығы – Титель.

Атауы

Шаикашка атауы "шаикаши жері" дегенді білдіреді. Шаикашилер – Австрия армиясының өзенмен жүретін, теңіз жаяу әскерінің ерекше түрі, олар "шайка" деп аталатын тар, ұзын қайықтарда қозғалды. Бұл әскери бөлімдер Дунай, Тиса, Сава және Мориш өзендерінде әрекет етті. Венгр тілінде бұл аймақ Сайкашвидек, ал неміс тілінде – Шайкашка деп аталады.

Тарих

1400 жылдан кейін Шашкашадағы адамдардың көпшілігі сербтер болды, олар Осман империясы Балқан жерлерін басып алғаннан бұрын немесе кейін осы аймаққа қоныстанған. Солтүстікке қарай жылжуда олар Сепел аралында орнығып, Серб Ковинін (Рацкеве) құрды. 1526 жылғы Мохач шайқасынан кейін олар Дунайдың солтүстігіне және Комарно қаласына көшіп барды, ол ұзақ уақыт бойы Шашка әскерінің әкімшілік орталығы болды. 1699 жылғы Карловиц шартынан кейін аймақ Габсбург монархиясының құрамына кірді. Шашкашканың көп бөлігі Габсбург әскери шекарасына (Дунай және Тиса бөлімдері) қосылды, ал аймақтың бір бөлігі Бодрог округіне енді. Әскери шекараның бұл бөліктері жойылғаннан кейін (1750 ж.), Шашкашка Габсбург Венгрия Корольдігінің құрамындағы Бач Бодрог округінің бөлігі болған Тейс округіне қосылды. 1763 жылы Шашкашка Тейс округінен шығарылып, қайтадан әскери басқаруға берілді. Осы аймақта, әскери шекараның бір бөлігі ретінде Шашкаш батальоны құрылды. Габсбург басқаруының басында аймақтың халқы толығымен сербтерден тұрды, олар батыл және шебер жауынгерлер еді. Серб шайкаштары Осман империясына қарсы көптеген шайқастарға қатысты. 1739 жылғы Белград бейбіт шартымен Австрия мен Түркия арасындағы шекара Сава және Дунай өзендеріне жылжытылды, сол кезде шайкаштарды солтүстіктен төменге көшіру туралы ұсыныс жасалды. Бұл 1763-1764 жылдары іске асырылды. 1848-1849 жылдары аймақ автономиялы Сербия Воеводинасының құрамына кірді, бірақ 1849 жылы қайтадан Әскери шекараға қосылды. 1852 жылы Шашкаш батальоны Титель жаяу әскер батальонына айналдырылды. Бұл әскери бөлім 1873 жылы таратылды, ал аймақ қайтадан Бач Бодрог округіне қосылды. Әкімшілік тұрғысынан Шашкашка аумағы Титель муниципалитетіне ұйымдастырылды, сондай-ақ кейіннен жеке Жабля муниципалитеті құрылды. 1910 жылы этникалық сербтер екі муниципалитетте де абсолютті көпшілікті құрады. Сербтерден басқа, көптеген елді мекендерде көпшілікті құраған венгрлер, бірнеше елді мекендерде азшылықты құраған немістер, Дюрдьевода азшылықты құраған русиндер де тұрды. 1918 жылы Банат, Бачка және Баранья аймағының бір бөлігі ретінде Шашкашка Сербия Корольдігінің құрамына кірді, содан кейін жаңадан құрылған Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия деп аталды) құрамына кірді. 1918-1922 жылдары Шашкашка Нови-Сад округінің, 1922-1929 жылдары Белград облысының, ал 1929-1941 жылдары Дунай бановинасының құрамына кірді. 1941-1944 жылдары аймақ Ось державалары тарапынан басылып алынды және Хорти Венгриясының Бач Бодрог округіне қосылды. 1942 жылғы шабуыл кезінде Мажар оккупациялық билігі Шашкашкада көптеген этникалық сербтерді, еврейлерді және цыгандарды өлтірді. 1944 жылы Кеңес Қызыл Армиясы мен Югославия партизандары Ось күштерін аймақтан ығыстырды және Шашкашка жаңа социалистік Югославиядағы Воеводина автономды провинциясының бөлігі болды. 1945 жылдан бері Воеводина АХ Югославия құрамындағы Сербия Халық Республикасының бөлігі болып табылады. Бүгінде Шашкашка негізінен ауыл шаруашылығы аймағы, дамыған тамақ өнеркәсібімен.

Мәдениет

Бұл аймақта серб православтық Ковильж монастыры бар. Ол Ковильж ауылының жанында орналасқан. Монастырь 1705-1707 жылдары қайта жаңартылған. Аңызға сүйенсек, монастырьді 13 ғасырда алғашқы серб архиепископы, қасиетті Сава құрған.