Кіріспе

The Ruffian On the Stair – британдық драматург Джо Ортонның пьесасы, ол алғаш рет 1964 жылы BBC радиосында Джон Тайдман қойылымында эфирге шықты. Бұл жұмысші табының Англиясын бейжай, бірақ комедиялық тұрғысынан бір актіде бейнелейтін пьеса, оқиға бір жұбайдың және олардың өмірімен ойнайтын жас жігіттің қатысуымен өрбуде. Ол Ортон мен оның серігі Кеннет Хэлливеллдің «Шаштараз бала» романы негізінде жазылған. Пьесаның атауы мен өзі ақын және драматург Уильям Эрнест Хенлидің келесі төрт жолынан алынған: «Ханшайым, өмір – гүлдейтін сәт, / Өлім әр жерде тынышсыздық тудырады: / Ол бөлменің иесі, / Ал ол – баспалдақтағы қаскөй».

Сюжет

Майк пен Джойс - лондондық кедей жұп, олар төсекке отырғызады. Майк өзін "жоғалған" деп атайды, Донегалдан шыққан бұрынғы боксшы католик қылмыскер, ол "босқышты" талап еткенмен, ақ ванның прото-адамдары ретінде адамдарды ақша үшін жүгіріп жүреді. Джойс - бұрынғы жезөкше, ол Лондоннан келген протестант. Бір күні Джойс жалғыз қалғанда, оған Вильсон есімді жас, келбетті жігіт келіп, бір бөлме сұрап алады. Әңгіме барысында ол оны қорқытып, қорқытып, Майктың қаруы қайда екенін білуді талап етеді. Бұл пәтерді біраз уақыт бойы бақылап келгені анық. Алайда ол оның басын тапқан және оның басына тапаншаны бағыттағанмен, оған зиян келтірмей кетеді. Майк қайтып келгенде, Джойс қатты күйзеліп, оқиғаны айтып береді. Әдетте, Майк Джойске оның асыра бұрып жатқанын айтады және жас жігітке жанашырлық танытады, бұл Джойстің таңғалуы мен ашуын арттырады. Келесі күні Джойс ойларымен жалғыз қалғанда, олардың пәтер есігінің сыртындағы баспалдақтардан және ғимараттың қалған бөлігінен (жұрылған терезелер, сынған құлып және еденге несеп салған адамның дыбысы) бірден бір қатар зорлық-зомбылық дауыстар шығады. Ол қылмыскерге аяқ қоюды қатты сұрайды, олар сахнаның соңында ақыры орындайды, бірақ ұзақ уақыт бойы Джойске аудио азаптаудан кейін емес. Әрине, ол бұл Уилсон деп санайды, және бұл оқиғаны Майкқа айтып бергенде, ол осындай қолдаусыздықпен кездеседі. Уилсон қайтадан пайда болған кезде, ол Майкты ирландтық ата-бабалары, діни нанымы және өзінің жеке сүйкімділігімен таңғалдырады. Әңгіме барысында көрермендер Майктың соңғы "жұмысы" Уилсонның сүйікті ағасы Фрэнкті өлтіру екенін біледі. Уилсон зақымдалған, қайғыға ұшыраған және кек алудан кейін; бірақ ол Майктан оқ алуды қалайды ("Мен жарақаттануды қаламаймын. Мен өлгенімді қалаймын") деп жазған. Майкты өлтіруге итермелеу үшін ол Джойспен жыныстық қатынаста болғанын және оны жезөкше болған кезінен бастап танитынын айтады; шын мәнінде, бұл Фрэнк, ол Джойспен (және басқа әйелдермен) Уилсонмен қарым-қатынас кезінде жыныстық қатынаста болған. Келесі күні Майк Джойстің кінәсіздігіне қарамастан, қызғаныштан күйіп, пәтерден кетеді. Уилсон қайтадан келіп, шымылдықтарын шешіп, есікті жауып тастайды, сондықтан Майк қайтып келгенде Джойспен жыныстық қатынастамын деп ойлайды. Джойс атап өткендей, жағдай ақымақтық; Уилсон "тек кішкентай бала" (сценарийде оның жасы 18 деп айтылған), ал жағдайды одан да күлкілі ету үшін Майк күтілген уақытта үйге келмейді. Уилсон мұның бәрі сияқты сәтсіз екенін қайғылы түрде қорытындылайды және киінуге барады; қозғалған, бірақ Джойс оны құшақтап алады. Осы сәтте Майк қайта оралады. Ашулы күйінде ол екі рет атып, екінші рет атқанда Уилсонды өлтіреді. Уилсон Франкпен бірге жерленуге деген тілегін қайталайтын уақытқа дейін аман қалады, содан кейін құлайды. Майк пен Джойс екеуі де болған оқиғадан қорқып қалды, бірақ Джойс тез қалпына келіп, полицияға не айтатынын жоспарлайды. Кенеттен олар Майктың бірінші оқ атылуы Джойстің алтын балық ыдысын құлатып, ішіндегі балықтарды өлтіргенін байқайды. Екеуі де өлген балаға қарағанда алтын балық туралы көбірек көңіліне алды, сондықтан ойын аяқталды.

Бейімделулер

1973 жылы ITV Sunday Night Theatre Дэвид Канлифф режиссерлік еткен, Джуди Корнуэллдің Джойс рөлінде, Майкл Брайанттың Майк рөлінде және Билли Хамонның Уилсон рөлінде ойнаған пьесаны көрсетті.