Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық дворян Жоан Дерк, Барон ван дер Капелен тот ден Пол (; 2 қараша 1741 жыл, Тиль – 6 маусым 1784 жыл, Цволе) – Батавия Республикасының құрылысына дейінгі революциялық оқиғаларда көрнекті рөл атқарған голландиялық дворян. Патриоттардың мүшесі ретінде және Америка революциясынан шабыттанған ол «Нидерланд халқына» («Aan het Volk van Nederland») атты танымал памфлет жазды, онда көбірек либералды қоғамды және сыбайлас жемқорлық пен жекқорлықпен белгіленген Штадхолдер режимінің аяқталуын сұрады. Ол сондай-ақ жақында құрылған Америка Құрама Штаттарының заңды мойындалуын ынтамен қолдады.
Dutch nobleman
Joan Derk, Baron van der Capellen tot den Pol (; 2 November 1741, Tiel – 6 June 1784, Zwolle) was a Dutch nobleman who played a prominent role in the revolutionary events that preceded the formation of the Batavian Republic. As a member of the Patriots and inspired by the American Revolution, he wrote the noted pamphlet Aan het Volk van Nederland ("To the People of the Netherlands"), pleading for a more liberal society and the end of the Stadtholder regime, which had been marked by corruption and nepotism. He was also an ardent supporter of the legal recognition of the recently created United States of America.
Мемлекеттер
Ван дер Капелен 1772 жылы Оверайссель штатының мүшесі болды. Бұл оның саяси мансабының бастауы болды. Ол өзін "туғаннан регент" деп сипаттады, бірақ бұл оны ағартушылық идеялардың ынталы жақтасы болуына және Голландияның ескі тәртібін сынауына кедергі келтірмеді. Сондықтан қарсыластары Ван дер Капеленнің қоғамдық бейнесін ағылшын саясаткері Джон Уилкстің стилімен салыстырды. Уилкс король Георг III және оның министрлерінің саясатын сынады, бірақ халыққа өте танымал болды. Бұл, ішінара, оның саяси баспасөзді стратегиялық түрде қолдануының нәтижесі болды. Баспасөз сондай-ақ Ван дер Капелен мен оның патриот достарының қолында қуатты қаруға айналды.
Van der Capellen became a member of the States of Overijssel in 1772. It was the beginning of his political career. He described himself as a "born regent", but that did not prevent him from being an ardent champion of the Enlightenment ideals and a critic of the Dutch Old Regime. For that reason, his opponents compared Van der Capellen's public appearance with the style of the English politician John Wilkes. Wilkes criticized the policy of King George III and his ministers, but became very popular. This was partly due to his strategic use of the political press. The press also became a powerful weapon in the hands of Van der Capellen and his patriot friends.
Drostendiensten-ті жою
Штаттардың мүшесі ретінде Ван дер Капелен "дрост диенстендері" деп аталатын, Оверайссель шаруаларын жергілікті билеуші Дрост ("бекініш иесі") үшін жыл сайын бірнеше күнге аз төлемақымен жұмыс істеуге міндеттейтін жүйені жоюға белсенділік танытты. Оның пікірінше, орта ғасырлардан қалған бұл қағида бұрыс қолданылып келген. 1778 жылы Штаттарға жасаған мәлімдемесінде ол бұл құқықтардың 1631 жылы ресми түрде жойылғанын көрсетті. Ол өзінің мәлімдемесін Твенте аймағындағы шаруаларға тегін таратуды қамтамасыз етті. Пастор Франсуа Адриан ван дер Кемп оның көмекшісі немесе жазушысы болды. Нәтижесінде ол сот ісін жеңіп алды, бірақ Штаттағы әріптестері оны 1782 жылдың қараша айына дейін кеңеске қатысудан шеттетуге ұйғарды.
As a member of the States Van der Capellen applied himself to the abolition of the so called "drostendiensten", which compelled the farmers of Overijssel to labour for a pittance a few days every year for the local magistrate, the Drost ("bailiff"). This relic from medieval times was wrongfully applied in his opinion. In an address to the States in 1778, he pointed out that these rights had been officially abolished in 1631. He ensured his statement was distributed widely and free of charge among the farmers in the Twenthe region. The reverend François Adriaan van der Kemp was his assistant or ghostwriter. In the end he won his case but his fellow members in the States excluded him from participation in their deliberations until November 1782.
Америка революциясын қолдау
Бұған дейін ван дер Капелен және басқа патриоттар Вильгельм V, Оранж принсі және оның әріптестерімен күрт келіспейтін, Вильгельм Голландия Корольдік Әскери-теңіз күшін кеңейтуге қарсы екенін жариялаған кезде, Голландия мемлекеттерінің армиясын кеңейтуге және әскери-теңіз күшінен гөрі жақсы қаржыландыруға лайық деп есептеді, сондай-ақ бұл мәселедегі өз пікірін іспен дәлелдеді. 1776 жылы король Георг III Голландия Республикасынан шотланд бригадасын қарызға алып, оны Американдық Тәуелсіздік соғысында пайдалануға бола ма деп сұрады; ван дер Капелен бұл полкті Солтүстік Америкаға жіберуге қарсы дауыс берді. Оның американдық революционерлерді ашық қолдауы да бағаланбады. Дегенмен, ван дер Капелен американдықтарды қолдауға белсенді түрде кірісіп, олардың күресін голландиялық патриоттарға үлгі ретінде қарастырды. Өз көзқарасын нығайту үшін ол уэльстік философ Ричард Прайстың "Азаматтық бостандық туралы ойлар" атты еңбегін голланд тіліне аударды. Бұл кітап американдық революционерлерге зор ықпал етті. 1789 жылы голландиялық үкімет бұл аударманы және басқа патриоттық жазбаларды тыйым салды. 1782 жылы ван дер Капелен американдықтарға көмектесу үшін несие ұйымдастырды. Николаас ван Стафорст пен Вильгельм Виллинк консорциум құрды. Нәтижесінде екі жүз мың гульдер жиналды. Ван дер Капеленнің өзі жиырма мың гульден үлесті.
Previously, van der Capellen and other Patriots had greatly disagreed with William V, Prince of Orange and his fellow stadtholders when William proclaimed that he was against expanding the Royal Netherlands Navy, favoring the Dutch States Army as an institution that should be expanded and better funded than the navy instead, and took action to back up his statements on the matter. In 1776, King George III asked the Dutch Republic whether he could borrow the Scots Brigade and use them in the ongoing American Revolutionary War; van der Capellen voted against sending the regiment to North America. His overt support for the American revolutionaries was not appreciated either. Nevertheless, van der Capellen continued to dedicate himself to supporting the Americans, regarding their struggle as an example for Dutch patriots. To lend support to his views, he translated the text Observations on Civil Liberty by the Welsh philosopher Richard Price into Dutch. The book was an important inspiration to the American revolutionaries. The translation was banned by the Dutch government in 1789, together with other patriot writings. In 1782, van der Capellen arranged a loan for the American cause. A consortium was set up by Nicolaas van Staphorst and Wilhelm Willink. Eventually an amount of two hundred thousand guilders was raised. Van der Capellen contributed twenty thousand guilders himself.
Нидерланды халқына
1781 жыл оның саяси мансабындағы ең маңызды жыл болды. Сол жылы "Нидерланд халқына" ("Aan het Volk van Nederland") атты памфлет жарық көрді. Бұл анонимді памфлетте мұрагерлік билеушінің кемшіліктері түсіндірілді. Оның орнына халық егемендігіне негізделген демократиялық қоғам құрылуы керек еді. Басылғаннан кейін бір ай ішінде памфлетке тыйым салынды. Сонымен қатар, авторды таныған адамға айтарлық сыйлық ұсырылды. Осы шараларға қарамастан, ол заңсыз түрде үш рет қайта басылып, таратылды, тіпті француз, ағылшын және неміс тілдеріне аударылды. Ол Нидерландыдағы демократиялық қозғалысқа ұзаққа созылатын әсер етті. Памфлеттің авторы Ван дер Капелен, билік оны автор ретінде анықтамағандықтан, жетістігін үнсіз күйінде бағалауға мәжбүр болды. Ол Американың мүддесін талмай насихаттап, таратумен айналысты. Оның ықпалының арқасында Джон Адамс және оның ілесінде жас Америка Республикасы 1782 жылы Штаттар Генералдығынан мойындылық алды. Ван дер Капелен 1784 жылы қайтыс болды, бірақ оның ықпалы мен мұрасы одан әрі де әсерін тигізе берді. Бірнеше жылдан кейін оранжистер оның Гурдағы ескерткішін жарылыспен қиратты.
The year 1781 was to be the most important in his political career. In that year a pamphlet appeared entitled "Aan het Volk van Nederland" ("To the People of the Netherlands"). In this anonymous pamphlet the disadvantages of the hereditary stadholderate were explained. It should be replaced by a democratic society, based on popular sovereignty. Within a month after publication the pamphlet was banned. Besides, a substantial reward was offered to whoever would report the author. In spite of these measures it was illegally reprinted and distributed three times, and even translated into French, English and German. It was to exert a lasting influence on the democratic movement in the Netherlands. Van der Capellen, the author of the pamphlet, was forced to enjoy its success in silence, as well as the fact that the authorities failed to identify him as the author. With unflagging zeal he continued to propagate the American cause. Partly thanks to his influence, John Adams and with him the young American Republic were recognized in 1782 by the States General. Van der Capellen died in 1784, though his influence and legacy continued to impact well beyond the grave. A few years later, Orangists blew up his monument in Goor.
Ықпал
Саясатшы Пим Фортуйн (1948–2002) Ван дер Капеленнен терең шабыттанды. 1992 жылы Фортуйн өзінің «Нидерланд халқына» деген үндеуін жазып, өзін Ван дер Капеленнің жалғасы ретінде, оның заманының саяси элитасына қарсы күресуге міндетті адам деп жариялады. 2015 жылы «Burgerforum EU» деп аталатын ұйым Еуропалық Одаққа қарсы тағы бір «Нидерланд халқына» атты жариялама жариялады. Голландиялық саясаткер Тьерри Бодет осы кітапшаға алғысөз жазды.
Politician Pim Fortuyn (1948–2002) was deeply inspired by Van der Capellen. In 1992 Fortuyn wrote his own "To the people of the Netherlands" and declared himself to be the successor of Van der Capellen, as one who had to struggle against the political elite of his time. In 2015, the so called Burgerforum EU published another "To the people of the Netherlands", a pamphlet against the European Union. Dutch politician Thierry Baudet wrote the preface of this booklet.