Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чиово (Ciiovo) – Хорватияның Адриатика теңізі жағалауында орналасқан арал, ауданы (ұзындығы, ені 21 км-ге дейін), халқы 5 908 адам (2011 жыл). Оның ең биік нүктесі – 218 м биіктіктегі Рудинь тауы. Аралдың ортасының географиялық координаттары – , ал жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен .
Island off the coast of Croatia
Čiovo (pronounced ; ) is an island located off the Adriatic coast in Croatia with an area of (length , width up to ), population of 5,908 inhabitants (2011). Its highest peak is the 218 m Rudine. The centre of the island has geographical coordinates , and the annual rainfall is about .
География
Чиово орталық Далмацияда орналасқан, Трогир қаласын және Каштела шығанағын қорғайды. Оның оңтүстік-шығыс бөлігі Маржан мүйісінен бар болғаны екі шақырым қашықтықта, ал солтүстік бөлігі Трогирдің ескі орталығындағы шағын көтергіш көпір арқылы материкке жалғасқан. Шындығында, Трогир қаласы аралға таралып кеткен. Трогирдің өзінен бөлек, аралда Арбания, Жедно, Округ Горни, Округ Дони, Слатин және Призидница сияқты бірнеше ауылдар бар. Өсімдік жамылғысы әдетте Жерорта теңізіне тән, негізінен бұталар мен ағаштардан (холм емені, мирт, бетеге, жужуп және т.б.) құралған. Солтүстік жағында (бура желінің әсеріне ұшырайтын) қарағай және кипарис ормандары өседі. Басты егістеріне зәйтүн, інжір, бадам, жүзім және цитрус жемістері кіреді.
Čiovo is located in central Dalmatia, protecting the town of Trogir and Kaštela gulf. On its SE part it is only two km distant from the cape Marjan, on its northern part it is connected to the mainland with a small bascule bridge in the old centre of Trogir, and actually Trogir spread itself onto the island. Besides the portion of Trogir, on the island there are several villages: Arbanija, Žedno, Okrug Gornji, Okrug Donji, Slatine and Prizidnica. The vegetation is typically Mediterranean, consisting mainly in understory (holm oak, myrtle, wormwood, juniper etc.). On the northern side (exposed to the wind bura) are forests of pine and cypress. Major crops include olives, figs, almonds, vines and citrus fruit.
Материкке қосылу
1964 жылдан бері арал Трогирмен көпір арқылы қосылған, ол өз кезегінде тағы бір көпір арқылы құрлыққа жалғасқан. Бірақ туризмнің дамуы қозғалысты мұндай деңгейге жеткізді, бұл байланыс жоғары маусымда қанағаттандырарлық сыйымдылықтан үлкен тапшылыққа тап болды. 2015 жылдың ақпан айында Чиовоны тікелей құрлықпен байланыстыратын жаңа көпірдің құрылысы басталды. Ол 2018 жылдың 17 шілдесінде қозғалысқа ашылды. Жаңа, ұзын ашылмалы көпір ескі көпірден шамамен шығысқа қарай орналасқан. Оның ашылмалы бөлімдері жабық болғандағы кеме өту биктігі – .
Since 1964 the island was connected by a bridge to Trogir which is itself connected to the mainland by another bridge. The development of tourism though generated so much traffic that this connection suffered severe capacity shortages in high season. A construction of a new bridge which connects Čiovo directly with the mainland began in February 2015. It was opened to traffic on July 17, 2018. The new long bascule bridge is located about east of the old one. Its navigational clearance when spans are closed is .
Тарих
Қалдықтар мен қабырғалар, сондай-ақ ежелгі заманға дейінгі артефакттар Чиово аралының, оның батыс жағында қазіргі Округ муниципалитеті орналасқан, тарихқа дейінгі дәуірде де мекенделгенін көрсетеді. Рим империясы кезінде ол жер аударылғандарға пана болды, ал 5 ғасырда шамамен усақ шіркеулердің жанында тұратын діншілердің уақытша паналау орнына айналды. Егер сол әдемі шіркеулердің жанында тұратын діншілерді ескермесек, ерте орта ғасырлардың екінші жартысында аралда адам тұрмаған. 1451 жылы жағдай өзгерді, себебі Османлы шапқыншылығы жиілеген кезде, 1420 жылдан бері Трогир қаласын билеген Венеция Республикасы Далмацияның ішкі аймақтарынан адамдарды жақын аралдарға қоныстануға рұқсат берді. Орта ғасырларда Чиовода көптеген ауылдар болды және ол тері ауруымен (алапес) ауыратын адамдарға арналған орын болды. Слатинге жақын, Супетар шығанағында римдік кезеңге дейінгі Санкт-Петер шіркеуінің қалдықтары табылған. Жеднода ортағасырлық Сент-Маврикий шіркеуі (Sv. Mavro) және теңіз жағасындағы Ана (Gospa pokraj mora) шіркеуі сақталған. Чиово халқы 15 ғасырда түріктерден қашқан босқындардың қоныстануы арқасында көбейді. Сонымен қатар, Трогирдің қалалық аймақтары Чиовоға дейін кеңейді. Аралдың оңтүстік жағында орналасқан Призидница ханым (Gospe od Prizidnice) аталған шағын шіркеуді бүгінге дейін көруге болады. Жасырын орналасқандықтан, ол түрік шапқыншылығы кезінде рәсімдер өткізу үшін қауіпті орын ретінде пайдаланылды.
The remains of forts and walls, as well as the artefacts dating back to the Antiquity, indicate that the Island of Čiovo, on the western side of which there is the present day Municipality of Okrug, was already inhabited in the prehistoric times. During the period of the Roman Empire it served as a shelter for the exiled, and in the 5th century it also became an eremitic retreat. If we exclude the religious hermits who used to live next to picturesque churches that may still be seen today, during the second half of the early Middle Ages the Island was not inhabited. The situation changed in 1451 when, due to ever more frequent Ottoman sieges, the Republic of Venice, under the dominion of which the Town of Trogir had been since the year 1420, allowed the population of the Dalmatian interior to settle onto the nearby islands. In the Middle Ages, Čiovo had many villages and it was a place for lepers. Remains of the pre Romanesque church of St. Peter have been found near Slatine, in the Supetar cove. The medieval church of St. Maurice (Sv. Mavro) has been preserved in Žedno and the pre Romanesque church of Our Lady at the Sea (Gospa pokraj mora). The population of Čiovo increased in the 15th century through the settlement of refugees who fled from the Turks. Simultaneously, the suburban areas of Trogir also extended to Čiovo. A small chapel named Lady of Prizidnice (Gospe od Prizidnice) located on the south side of the island can still be visited today. Owing to its hidden location, it was used as a safe place to hold ceremonies during the occupation of the Turks.