Курми: Үндістанның егінші қауымы

Кіріспе

Үндістанның индуистік ауыл шаруашылығымен айналысатын кастасы, индуистік ауыл шаруашылығы қауымдастығы. Курми дәстүрлі түрде Үндістанның төменгі Ганг жазығында, әсіресе Ауадхтың оңтүстік аймақтарында, Шығыс Уттар-Прадеш және Бихардың бір бөлігіндегі элиталық емес егіншілер кастасы болып табылады. Курмилер ерекше еңбекқорлықтарымен, жоғары сапалы жер өңдеу және тыңайту жұмыстарымен, сондай-ақ гендерлік теңдікке бағытталған мәдениетімен танымал болды, бұл моғол және британ әкімшілерінің ризашылығын тудырды. Густав Соломон Опперттің (1893) теориясына сәйкес, бұл сөз "егінші" деген мағына беретін кṛṣmi сөзінен шыққан болуы мүмкін. Сунити Кумар Чаттерджидің (1926) пікірінше, бенгал тіліндегі куṛмī немесе курмī сөздері санскрит тіліндегі кутүмбин сөзінен туындаған. Бұл көзқарас Ральф Лилли Тернердің "Индо-арий тілдерінің салыстырмалы сөздігінде" (1962-1985) қолдау тапқан, онда ол Бходжпури, Бихари және Шығыс хинди сияқты көптеген индо-арий тілдерінің туыс сөздерін тізімдеген.

XVIII және XIX ғасырлар

18 ғасырдың басында Моғол билігінің әлсіреуімен, Үндістан субконтинентінің ішкі аймақтарының тұрғындары, олардың көпшілігі қарулы және көшпелі болды, бекініп қоныстанған аймақтарда жиірек пайда бола бастады және қала тұрғындарымен, егіншілермен араласты. 18 ғасырдағы көптеген жаңа билеушілер осындай көшпелі ортадан шыққан. Бұл өзара әрекеттесудің әсері Үндістанның әлеуметтік құрылымына отарлық кезеңге дейін созылды. Осы уақыт аралығында құрми сияқты элиталық емес егіншілер мен малшылар әлеуметтік спектрдің бір бөлігін құрады, олар бір жағынан элиталық жер иелеріне, ал екінші жағынан қара жұмысшылар немесе діни тұрғыдан ластаушы топтарға араласқан. Құрмилер базар бағбандары ретінде танымал болды. Мысалы, Авадтың батыс және солтүстік бөлігінде 18 ғасырдың көп бөлігінде мұсылман ақсүйектері құрмилерге жерді тазарту және өңдеу үшін өте төмен бағамен жалға берді. Бірақ жер тұрақты түрде жыртылғаннан кейін, жер жалғасы әдеттегі бағадан 30-80 пайызға дейін көтерілді. Британдық салық қызметкерлері кейіннен жоғары жалғаны элиталық ауылдық касталардың жыртыспен жұмыс істеуге деген ықыласының жоқтығына байланысты деп түсіндіргенімен, негізгі себебі құрмилердің жоғары өнімділігі болды, олардың табысы тыңайтқыштардың артық болуымен байланысты. Тарихшы Кристофер Бейлидің айтуынша, көптеген шаруалар ауылдың маңындағы жерлерді ғана тыңайтып, оларды астық өсіру үшін пайдаланса, құрмилер малдың тынысын отын ретінде пайдаланбай, ауылдан алыс жатқан кедей жерлерді тыңайтты (манджа). Осының арқасында олар ауылдың маңында картоп, қарбыз және темекі сияқты құнды дақылдарды өсіре алды, манджада жақсы астық дақылдарын егіп, кедей тарыны шетке ығыстырды. Гандж (тұрақты ауылдық базарлар) желісі мен құрмилердің немесе каччилердің елді мекендері бір-екі жылдың ішінде жергілікті экономиканы өзгерте алатын. Мәдени ықпал да байқалды. Индуист шаруалары мұсылман билеушілері құрған шағын қалалардағы мұсылман қасиеттерінде құлшылық ететін. Мысалы, Чунар мен Жаунпурдың индуист құрмилері мұсылмандық туысқандарымен үйлену және қайтыс болғандарын жерлеу салтын қабылдады. Бұрын, 18 ғасырдың соңында, Авадтың төртінші Навабы Асаф Уд Доула, ықпалды жер иелері болған Айодхья құрмилерінің тобына раджаның кшатриялық атағын беруге тырысқанда, ол Раджпуттардың біріккен қарсылығына тап болды, олар өздері (Бьюкенен сипаттағандай) "сотқа жақында келген топ, олар бірнеше жыл бұрын ғана шаруа сарбаздары болған" еді – мұндай жағдай тек бір рет болды. Біріккен провинцияларда (UP) құрмилер "VIII сынып: екі рет туғандардың кейбіреулері су мен паки (гхимен пісірілген тағам) сұрамай алатын касталар" деп жіктеліп, ал Бихарда "III сынып, таза судра, (а) кіші сынып" деп тізілген. Уильям Пинчтің сөзіне сүйенсек, "Біріккен провинциялар үшін Рислидің иерархиясы Бихардағыдан әлдеқайда күрделі болды, бұл әлеуметтік беделге деген талас-тартыс Ганг жазығының батыс жартысында терең тамырланғанын көрсетеді". Сьюзан Бейлидің айтуынша, 19 ғасырдың ортасында ықпалды салық мамандары жер иесінің кастасын тек егініне қарап анықтай алатындарын хабарлады. Солтүстікте, олардың пікірінше, "екінші сортты арпа" егістігі раджпуттар мен брахмандарға тиесілі, олар жыртыспен айналысудан және әйелдерін оқшаулаудан мақтан тұтады. Мұндай адам өзінің құлдырауына өзі кінәлі, өнімсіз асыраушыларын ұстап тұру үшін мүлкін кепілге қойып, кейін сатады. Сол сияқты, бидайдың гүлденген егістігі екі рет тумаған шаруаға тиесілі, өйткені бидай өсіруге шаруаның шеберлігі мен кәсіпкерлік қабілеті қажет. Денизл Иббетсон мен Э.А.Х. Блант сияқты сарапшылардың пікірінше, бұл – жоғары Үндістандағы патрициан емес "шаруаның" қасиеттері – үнемді Джат немесе ақылды құрми. Осындай қасиеттерді шағын базар бағбандарының арасында да табуға болады, олар Хиндустан жерінде кеорис деп белгілі.

With the continued waning of Mughal rule in the early 18th century, the Indian subcontinent's hinterland dwellers, many of whom were armed and nomadic, began to appear more frequently in settled areas and interact with townspeople and agriculturists. Many new rulers of the 18th century came from such nomadic backgrounds. The effect of this interaction on India's social organisation lasted well into the colonial period. During much of this time, non elite tillers and pastoralists, such as the Kurmi, were part of a social spectrum that blended only indistinctly into the elite landowning classes at one end, and the menial or ritually polluting classes at the other. The Kurmi were famed as market gardeners. In western and northern Awadh, for example, for much of the eighteenth century, the Muslim gentry offered the Kurmi highly discounted rental rates for clearing the jungle and cultivating it. Once the land had been brought stably under the plough, however, the land rent was usually raised to 30 to 80 per cent above the going rate. Although British revenue officials later ascribed the high rent to the prejudice among the elite rural castes against handling the plough, the main reason was the greater productivity of the Kurmi, whose success lay in superior manuring. According to historian Christopher Bayly, Whereas the majority of cultivators manured only the lands immediately around the village and used these lands for growing food grains, Kurmis avoided using animal dung for fuel and manured the poorer lands farther from the village (the manjha). They were able, therefore, to grow valuable market crops such as potatoes, melons and tobacco immediately around the village, sow fine grains in the manjha, and restrict the poor millet subsistence crops to the periphery. A network of ganjs (fixed rural markets) and Kurmi or Kacchi settlements could transform a local economy within a year or two. Cross cultural influences were felt also. Hindu tillers worshipped at Muslim shrines in the small towns founded by their Muslim overlords. The Hindu Kurmis of Chunar and Jaunpur, for instance, took up the Muslim custom of marrying first cousins and of burying their dead. Earlier, in the late eighteenth century, when Asaf Ud Dowlah, the fourth Nawab of Awadh, attempted to grant the kshatriya title of Raja to a group of influential landed Ayodhya Kurmis, he was thwarted by a united opposition of Rajputs, who were themselves (as described by Buchanan), "a group of newcomers to the court, who had been peasant soldiers only a few years before " the only time this was the case. In the United Provinces (UP), the Kurmi were classified under "Class VIII: Castes from whom some of the twice born would take water and pakki (food cooked with ghee), without question;" whereas, in Bihar, they were listed under: "Class III, Clean Sudra, Subclass (a)." According to William Pinch, "Risley's hierarchy (for United Provinces) was far more elaborate than that for Bihar, suggesting that contending claims of social respectability may have been more deeply entrenched in the western half of the Gangetic Plain. "</blockquote>

According to Susan Bayly, By the mid nineteenth century, influential revenue specialists were reporting that they could tell the caste of a landed man by simply glancing at his crops. In the north, these observers claimed, a field of 'second rate barley' would belong to a Rajput or Brahman who took pride in shunning the plough and secluding his womenfolk. Such a man was to be blamed for his own decline, fecklessly mortgaging and then selling off his lands to maintain his unproductive dependents. By the same logic, a flourishing field of wheat would belong to a non twice born tiller, wheat being a crop requiring skill and enterprise on the part of the cultivator. These, said such commentators as Denzil Ibbetson and E. A. H. Blunt, were the qualities of the non patrician 'peasant' – the thrifty Jat or canny Kurmi in upper India, Similar virtues would be found among the smaller market gardening populations, these being the people known as Keoris in Hindustan,

ХХ ғасыр

Патрициялық жер иеленуші топтарға экономикалық қысым он тоғызыншы ғасырдың соңында және жиырмасыншы ғасырдың басында да жалғасты, соның салдарынан құрмаларға және басқа да элиталық емес егіншілерге ақысыз еңбек талаптары күшейді. Сонымен қатар, жаңадан құрылған шаруалар одақтары немесе Кисан Сабхалары – егіншілер мен малшылардан, олардың көпшілігі құрма, ахир және ядав (гоала) тайпаларынан болды, және Баба Рам Чандра мен Свами Сахаджананд Сарасвати сияқты индуист зиялыларының ықпалымен құрылды – брахман және раджпут жер иелерін тиімсіз деп сынап, олардың моральдық қағидаларын жалған деп айыптады. Бихар және Шығыс Біріккен провинцияларының Ганга аңғарында Рамаға, индуист дәстүріндегі сыбайлас жемқорлықсыз кшатрия құдай патшасы, және Кришнаға, Гокулдың құдайлық сиыршысына сену құрмалар мен ахирлер арасында ұзақ жылдар бойы орныққан еді. Кисан Сабхаларының басшылары құрма және ахир жақтастарын кшатрия дәрежесіне ие болуға шақырды. Әскерилік қайраткерлік деп жарнамаланған нәрсені насихаттай отырып, Кисан Сабхалары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ үнді әскеріне элиталық емес шаруалардың қатысуын қолдады; сиырды қорғау қоғамдарын құрды; өз мүшелерін екі рет туғандардың қасиетті жіптерін тағуға және құрмалардың дәстүрлеріне қайшы келіп, әйелдерін раджпуттар мен брахмандар сияқты бөліп ұстауға шақырды. 1970-1990 жылдар аралығында Бихарда көптеген жеке касталық әскерлер пайда болды, олардың көпшілігі солшыл экстремистік топтардың күшейіп келе жатқан ықпалына қарсы тұрған жер иелері фермерлердің ықпалымен құрылды. Олардың арасында Бхуми Сена болды, оның құрамына негізінен құрма тегінен шыққан жастар кірді. Бхуми Сена Патна аймағында үлкен қорқыныш тудырды және Наланда, Джеханабад және Гайа аудандарына да ықпал етті.

Непалдағы құрма

Непалдың Орталық статистика бюросы курмилерді Мадхеші басқа кастасының кең әлеуметтік тобының кіші тобы ретінде жіктейді. 2011 жылғы Непал халық санағы кезінде 231 129 адам (Непал халқының 0,9%) құрма болды. Провинция бойынша құрмалардың саны келесідей болды:
Мадхеш провинциясы (2,8%)
Лумбини провинциясы (1,6%)
Коши провинциясы (0,1%)
Багмати провинциясы (0,0%)
Гандкаи провинциясы (0,0%)
Карнали провинциясы (0,0%)
Судурпашим провинциясы (0,0%)

Құрмалардың саны ұлттық орташадан жоғары болды (0,9%) келесі аудандарда:
Парса (8,4%)
Капильвасту (6,3%)
Раутахат (5,7%)
Бара (3,9%)
Банке (2,2%)
Сарлахи (2,2%)
Рупандехи (2,0%)
Параси (1,7%)
Дхануша (1,3%)