Кіріспе

Британдық гимн жазушы және ақын Сесил Фрэнсис Александр (1818 жылғы сәуір - 1895 жылғы 12 қазан) – ағылшын-ирланд гимн жазушысы және ақын. Ол "Барлық нәрсе жарқын да әдемі", "Алыста жасыл төбе бар" және "Бір кезде Король Давид қаласында" атты Рождестволық әндердің авторы.

Өмірбаян

Александр Дублиннің Эклс-стрит 25-ші үйінде, Норфолк графы Джон Хамфристің (Виклоудың 4-ші графы және кейіннен Аберкорнның 2-ші маркизі) және оның әйелі Елизаветаның (туған аты Рид) үшінші баласы және екінші қызы болып дүниеге келді. Оны отбасы мен достары Фанни деп атады. Ол бала кезінде өлең жазуды бастады, оған Чичестердің деканы доктор Уолтер Хук күшті әсер етті. Оның кейінгі діни еңбектеріне Оксфорд қозғалысымен, әсіресе Джон Кеблмен, оның антологияларының бірі – «Кішкентай балаларға арналған әндердің» редакторымен байланысы зор ықпал етті. 1840 жылдары ол әнұран жазушы ретінде танылды және оның шығармалары Ирландия шіркеуінің әнұран кітаптарына енді. Ол сондай-ақ түрлі псевдонимдермен Дублин университетінің журналына лирикалық өлеңдер, повесть өлеңдер және француз поэзиясының аудармаларын жариялады. Оның «Мұсаның жерленуі» атты туындысы 1856 жылы Дублин университетінің журналында анонимді түрде жарық көрді, содан кейін Теннисон оны тірі автордың өзі жазған қалаған аздаған өлеңдерінің бірі деп мойындады. Ол онда тұрғанда, «Қасиетті мезгілдерге арналған өлеңдер» (1846), «Орманның иесі және оның вассалдары» (1847) – балаларға арналған аллегория, және «Кішкентай балаларға арналған әндер» (1848) сияқты бірнеше христиандық кітаптар шығарды. 19-шы ғасырдың соңына қарай «Кішкентай балаларға арналған әндер» 69-шы басылымына жетті. Оның «Барлық нәрсе жарқын да әдемі», «Алыста жасыл төбе бар» және Рождестволық ән «Бірде Дәуіттің патшалық қаласында» сияқты әндері бүкіл әлемдегі христиандарға белгілі, сондай-ақ оның «Святой Патриктің кеуде қалқаны» аудармасы да танымал. 1850 жылдың қазанында Страбэйнде англикан дін қызметкері Уильям Александрға, кейін Дерри епископы және Армағ архиепискобына үйленді. Оның күйеуі де бірнеше поэзия кітаптарын жазды, олардың ең танымал – «Августин демалысы және басқа да өлеңдер». Ол дін қызметкерінен алты жас үлкен болғандықтан, отбасы мұны үлкен алаңдаушылықпен қабылдады. Оның шығармалары «The English Hymnal» (1906) және «Hymns Ancient and Modern» (1950) басылымдарының қайта қарастырылған нұсқаларынан алынып тасталды. Александр жазған жеті әнұран 1873 жылы Ирландия шіркеуінің әнұран жинағына енгізілді, ал оның он сегіз туындысы «Ежелгі және қазіргі әнұрандарға қосымша» (1889) жинағында жарияланды. Олардың барлығы жақсы қабылданып, оның тоғыз туындысы 1960 және 1987 жылғы әнұран басылымдарында қамтылды. Оның өлеңдерінің өлімнен кейінгі жинағы 1896 жылы Уильям Александр тарапынан «Кейіннен дүниеден өткен миссис Александрдың өлеңдері» деген атпен жарық көрді.

Өлім және мұра

Александр Дерридегі Епископ сарайында қайтыс болды және Дерри қалалық зиратына жерленді. Оның күйеуі 2006 жылы Сент-Клумб соборының достары қалпына келтірген қабірге жанында жерленген. 1995 жылдың 14 сәуірінде қаладағы Бишоп көшесінде оның есіміне арналған "Ulster History Circle" ескерткіш көк тақтасы ашылды. Архиепископ Александр 1911 жылы қайтыс болды, ал 1913 жылы Джеймс Пауэлл мен ұлдары жасаған әйнек суреттері оның есіміне арналып Дерридегі Сент-Клумб соборының солтүстік вестибюліне орнатылды, бұл шығын қоғамдық жинау арқылы қаржыландырылды. Терезелердегі үш шам оның үш әнұранына сілтеме жасайды және сәйкес келетін сахналарды көрсетеді: "Бір кезде патша Дәуіттің қаласында", "Алыста жасыл төбе бар" және "Алтын қақпалар көтерілді". Александрлардың бұрынғы Стребайн үйі, Миллтаун үйі, кейіннен Стребайн гимназиясы болды, ал олардың онда тұрғандығы ескерткіш тақтамен белгіленді. Мектеп ғимараттан 2020 жылы шығып кетті.

Танымал мәдениетте

Lukas Media LLC (FishFlix) 2011 жылы «Исадағы достар» толық метражды деректі фильмінің DVD нұсқасын, Сесил Фрэнсис Александр мен Джозеф Скривеннің өмірбаяндары мен гимндерін шығарды. 45 минуттық деректі фильм Сесил Фрэнсис Александрдың өмірі мен христиан гимндеріне оның қосқан үлесі туралы баяндайды.