Кіріспе

Ағылшын композиторы, ағылшын крикетшісі Томас Эшвелл немесе Эшвелл (шамамен 1478 – 1513 жылдан кейін (мүмкін 1527?)) – Ренессанс дәуірінің ағылшын композиторы. Ол полифонияны шеберлікпен жазған композитор және, мүмкін, Джон Тавернердің ұстазы болған. 1491 жылы Санкт-Джордж шіркеуіне хоршы ретінде қабылданғаны оның шамамен 1478 жылы туғанын көрсетеді, бірақ оның ерте өмірі туралы басқа ештеңе белгісіз. Ол 1493 жылға дейін Санкт-Джорджде қызмет етті, ал Линкольнширдегі Таттершалл колледжінің есептерінде 1502 және 1503 жылдары әнші ретінде тіркелген. 1508 жылы Линкольн соборындағы жазбаларға сәйкес, ол жоғары лауазымда болды, ал 1513 жылы Дарем соборында әншілердің канторы немесе шебері ретінде, сондай-ақ Леди капелласы үшін музыкамен қамтамасыз ету үшін жұмыс істеді; оның өмірінен басқа жазбалар сақталмаған. Дарем соборының архивінде оның міндеттерін 1527 жылы бастаған Уильям Робсон оның ізбасары ретінде көрсетілген, бұл Эшвеллдің одан бұрын қайтыс болғанын көрсетеді.

Ашвеллдің сақталған шығармалары

Ашвеллдің музыкасының тек шашыраңқы қалдықтары ғана сақталған. Англиядағы Реформацияға дейінгі латын тіліндегі музыка сияқты, қолжазбалардың көп бөлігі Генрих VIII монастырларды тарату кезінде жойылды (ал кейін Мэри патшайымның билігінде, аралға Рим католиктігін қайта орнату әрекеттері кезінде ағылшын тіліндегі қасиетті музыканың үлкен бөлігі жойылды). Форрест Хейтердің ноталық жинағында екі масса, екеуі де алты дауысқа арналған, толық күйінде сақталған, олардың бірінші қабаты 1526–1530 жылдары Кардиналдар колледжінде Тавернердің пайдалануы үшін көшірілген. 1529 жылы кардинал Вулси құлағаннан кейін, оның құрған колледжі мұндай музыкаға ресурстар бөлдіре алмады, сондықтан қолжазба тоқтатылды, және осы жағдай, мүмкін, Тавернердің сол жылы кеткен себебі болды. Бұл бірінші қабатта Missa Jesu Christe (6 дауысқа) және Тавернерді қоса алғанда, басқа композиторлардың тағы он шығармасы бар. Екінші массалық шығарма (Missa Ave Maria, сонымен қатар 6 дауысқа арналған, бұл екеуінің ең жақсысы және Тавернердің Missa Gloria tibi Trinitas-қа ұқсас керемет туынды) ғасырдың ортасында басқа композиторлардың бес шығармасымен бірге ноталық жинаққа көшірілген, бірақ екі Ашвеллдің массаларының жазылған мерзімі одан да ертерек болды: олардың стилі композицияның күнінің, мүмкін, оның Даремге тағайындалуына дейін болғанын көрсетеді. Басқа да бірнеше шығармалар басқа көздерде сақталған, көбінесе өте шашыраңқы, соның ішінде Дурхемдегі қызмет кезінде жазылған Сент-Кутбертқа арналған мессаның фрагменті. 1530 жылы жарияланған "Оны билік иесі деп атауға болады" әні – Ашвеллдің сақталған жалғыз әлемдік шығармасы.

Тавернермен байланыс

Джон Тавернермен оның мүмкін мұғалімі ретінде байланысы күмәнді, бірақ қызығушылық тудырады. Тавернердің Тэттерсхолл хорында әнші болғаны туралы негізсіз пікір ұзақ жылдар бойы сақталды, егер осылай болғанда, ол Ашвеллмен бір уақытта онда болған болар еді. Тавернер кем дегенде екі Ашвеллдің мессаларымен жақсы таныс болған сияқты, себебі ол оларды өзінің үлгілері ретінде пайдаланғанға ұқсайды (егер мерзімдер дұрыс көрсетілмесе және Ашвелл оны Тавернердің мессаларының негізінде жазған болса). Ашвеллмен жеке байланыс Форрест Хейтердің нота кітаптарына оның мессаларын қосуын түсіндіруі мүмкін, олар 1526 жылы Оксфордтағы Кардинал колледжінде музыка жетекшісі болған кезде Тавернердің өзі немесе оның тапсырысымен көшірілген. Форрест Хейтер нота кітаптарының алғашқы бөлігін Тавернердің өзінің «Gloria tibi Trinitas» мессасы (Ашвеллдің «Missa Ave Maria» мессасына ұқсас сипаттамалары бар) алты дауыста басқарады, ал осы бөлімдегі жалғыз алты бөлімді месса – Ашвеллдің «Jesu Christe» мессасы, ал осы алғашқы бөлімдегі барлық басқа туындылар бес дауыста жазылған (бірақ «Gloria tibi Trinitas» мессасынан кейін бірден Эйвери/Дейви Бертонның гексахорд мессасы келеді: нота кітаптарында бес бөлім болғанымен, алтыншы бөлім қасақана жіберілген сияқты). Бұл нота кітаптарында Ашвеллдің музыкасына қарағанда көбінесе жаңа туындылар кездеседі, оның кіріктірілуі оқушы-мұғалім қарым-қатынасына сәйкес келеді. Алайда, Форрест Хейтер нота кітаптарында Ашвеллдің болуын түсіндіру үшін, осы нота кітаптары кардинал Вулсидің жаңа колледжі үшін жинақталғанын және Вулси мансабының басында Дархем епископы болғанын, ал көптеген композиторлар Вулсимен байланысы бар мекемелермен байланысты болғанын еске түсіру қажет. Бұл нота кітаптары Вулсидің көптеген епархияларының ең маңызды композиторларына құрмет көрсету мақсатында жасалған болуы мүмкін. Ашвеллдің беделі кем дегенде 16 ғасырдың соңына дейін сақталды, өйткені Томас Морли 1597 жылы жарияланған «Практикалық музыкаға қарапайым және оңай кіріспе» атты еңбегінде оны авторитет ретінде атады.