Кіріспе
Асыра көрсетілген немесе жалған мақтау – Уикипедия саясаты. Күнделікті тілде, puffery – асыра айтылған немесе жалған мақтауды білдіреді. Бұл нәрсені "көтеріп" көрсетуге арналған. Заңда puffery көбінесе қорғаныс аргументі ретінде қолданылады: ол заңдық жауапкершілікке алып келмейтін, әдетте сатушының мәнсіз сөзін анықтайды. Осы нормативтік позицияның заңдық түсіндірмелері айналма жолмен орындалмайтын сөйлеуді ешқандай "саналы адам" қабылдамайтын мәлімдеме ретінде сипаттайды.
the Wikipedia policy
In colloquial language, puffery refers to exaggerated or false praise. Puffery serves to "puff up" what is being described. In law, puffery is usually invoked as a defense argument: it identifies futile speech, typically of a seller, which does not give rise to legal liability. In a circular manner, legal explanations for this normative position describe the non enforceable speech as a statement that no "reasonable person" would take seriously anyway.
Шығу тегі
Заңдық тұрғыдан алғанда, бұл термин 1892 жылы Англия апелляциялық сотында қарастырылған «Карлиль против Карболик Смоук Болл компаниясы» ісінде пайда болды, ол тұмауға қарсы құрал жұмыс іспеген жағдайда ақшалай өтемақы төленуі керек пе деген мәселеге қатысты. Өндірушілер осындай жағдайларда 100 фунт төленеді деп жарнамалаған, бірақ бұл уәдесін орындамады. Олардың қорғанысының бір бөлігі – мұндай мәлімдеме тек «әдемі сөздер» ғана екендігі және оны қабылдауға болмайды деген пікір болды. Қорғаныс істі ұтып алмаса да, жарнама берушілер жасаған кейбір мәлімдемелер, егер олар шынжырлы түрде жасалмаған болса, ашық шарттағы уәделерге қатысты қағидалардан босатылуы мүмкін деген принцип расталды.
Федералды сауда комиссиясының анықтамасы
Америка Құрама Штаттарының Федералды сауда комиссиясы (FTC) "жарнамалық әдепсіздік" терминін "сатушының өнім сапасы туралы күтілетін шамадан тыс әңгімелері, олардың шындығын немесе жалғандығын нақты анықтау мүмкін емес" деп түсіндірді. FTC 1983 жылы жарнамалық әдепсіздік комиссия тарапынан күш қолдану шараларын қажет етпейтінін мәлімдеді. FTC-нің Алдау туралы саясатында Комиссия былай деді: "Комиссия, әдетте, қарапайым тұтынушылар қабылдамайтын, яғни, айқын түрде шамадан тыс немесе жарнамалық әңгімелерге байланысты істерді қарастырмайды."
Құрбылық
Puff piece – журналистік puffery түрінің идиомасы: асыра мақтауға толы мақала немесе оқиға, ол көбінесе қарсы пікірлерді немесе оларға қарама-қарсы дәлелдерді назарға алмайды немесе төмендетеді. Кейбір жағдайларда фильмдер, альбомдар немесе өнімдер (мысалы, жаңа автомобиль немесе теледидар) туралы сын-пікірлер "puff piece" деп есептелуі мүмкін, себебі сыншының нақты немесе болжамды жақпары: өнімге немесе оқиғаға жақын тұратын, немесе басқа да байланыстары бар адамның жазған пікірі. Мысалы, баспа және дискілік компанияларды иеленетін ірі медиа конгломераты өзінің газеттерінің біріндегі қызметкеріне конгломераттың дискілік компаниясы шығаратын альбомды сынға алуды тапсыруы мүмкін. Кейбір журналистер кәсіби тәуелсіздігі мен адалдығын сақтап, бейтарап сын жазуға тырысса, басқа жағдайларда жазушы қысымға көніп, өнімді немесе оқиғаны мақтап, кемшіліктерін атамайтын жақпары пікір жазады. Кейде "puff piece" өнім немесе оқиға туралы сын жазғандай көрінеді, бірақ шындығында тек әсем сөздерді ("таңғажайып жазба"; "жарияланды" немесе "айтылды" деген мағынада қолданылатын сөздер), жалған сөздерді ("2000-жылдардың ең маңызды альбомдарының бірі"; "2010-жылдардың жетекші топтарының бірі") және өнімнің немесе оқиғаның сапасын бағалауға қатысы жоқ немесе маңызсыз таблоидтық стильдегі толтыруды ("түсірілім кезінде екі бас рөлдегі актерлердің арасында романтикалық сезімдер туды деген әңгімелер тарады, олар жиі түсірілім алаңында сөйлесіп отырған") ұсынады. Өнімді өндіруші компания немесе ойын-сауық компаниясы мен сыншы арасындағы қаржылық байланыс әрқашан ақша төлемі түрінде байқала бермейді. Кейде шағын топқа жаңа спорттық машинаны сынап көруге немесе жаңа фильмді көрсетуге шақыру беріледі. Өнімге қол жеткізудің осы артықшылығы сыншыны міндеттілік сезімінен немесе "puff piece" жасай алмаса, болашақта алдын ала қарау мүмкіндігінен айырылып қалу қаупінен туындап, бейтараптықтан айырылуына әкелуі мүмкін. Кейбір жағдайларда, тек шақыру арқылы алдын ала қарау сессияларындағы жақпары пікірлердің ықтималдығы сыншыларды қарау үшін жерге ұшырып келгенде, сәнді қонақ үйлерге орналастырғанда және қарау кезінде тамақ пен сусындармен қамтамасыз еткенде едәуір артады. Мұндай жағдайдың ең жағымсыз мысалдары, компания рецензенттерді кеңсесіне немесе басқа да логикалық орынға шақырудың орнына, Хавай немесе Мексикаға барлық шығындары төленген билеттерді ұсынып, фильмнің алдын ала көрсетілімін немесе өнімді таныстыруды өткізеді. "Puff piece" денсаулық сақтау саласындағы журналистикада қолданылуы мүмкін. Балама медицина қызметтерін ұсынатындар жалған жарнамаға қарсы заңдарға байланысты талаптар жасауға құқылы емес, бірақ олар баспасөз бостандығы заңдарына сәйкес өздері қалағандай жаза алатын журналистерге оқиғалар мен куәліктерді ұсынуы мүмкін. Денсаулық туралы мақалалар жазу үшін денсаулық сақтау журналистерін тарту тиімді емес өнімнің беделін арттырудың пайдалы тәсілі болуы мүмкін.