Кіріспе
Милан Кундераның романы – Франко-чех жазушысы Милан Кундераның 1998 жылы жарық көрген романы. Кундера 1975 жылы Францияға көшіп келді. «Identity» романы негізінен Францияда өрбітеді және француз тілінде жазылған оның екінші романы болды, ал бұрынғы романдарының барлығы чех тілінде жазылған. Роман Шанталь мен одан сәл жас Жан Марк арасындағы тығыз қарым-қатынас төңірегінде құрылады. Олардың қарым-қатынасының күрделілігі және оның олардың жеке басының сезіміне тигізетін әсері Кундераның жеке бас туралы философиялық толғаныстарын көрсетеді: жеке бас – автономды бірлік емес, ол басқалардың жеке бастарымен және олармен болатын қарым-қатынастар арқылы қалыптасатын нәрсе.
Identity is a novel by Franco Czech writer Milan Kundera, published in 1998. Kundera moved to France in 1975. Identity is set primarily in France and was his second novel to be written in French with his earlier novels all in Czech. The novel revolves around the intimate relationship between Chantal and her marginally younger partner Jean Marc. The intricacies of their relationship and its influences on their sense of identity brings out Kundera's philosophical musings on identity not as an autonomous entity but something integral shaped by the identities of others and their relations to your own.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роман Шанталь мен Жан Марк арасындағы жақын қарым-қатынасты, әр тараумен көзқарастарды ауыстырып, жалғастырады. Ол Шантальдың Нормандия жағалауындағы қонақ үйде келесі күні серігінің келуін күтіп отыруымен басталады. Ол келгенде, олар бір-бірін табуға тырысып, сүйіктісінің бейнесін жағажайдағы бейтаныс адамға қателікпен жатқызады, бірақ жақын қарағанда олардың арасында ешқандай ұқсастық жоқ. Кездескен соң Шанталь алаңдайды – түсіндегі мағынасы бар, сәл жыныстық сезімдерді қоздыратын түсі және кафеде бір ер адамның оған қалай қарағаны оны мазалайды. Ол әкелері туралы ойша толғанады және жағажайда ойнап жүрген балаларды бақылайды. Бұл романның қайта-қайта оралатын тақырыбы, ол бұрынғы серігімен болған баласының өлімі туралы оның алаңдаушылығына сілтеме жасайды. Ол өмірінің осы кезеңін өзінің гүлденген шағы деп есептейді, соның салдарынан оның бойында бейжайлық пен құлдырау сезімі пайда болып, роман бойына өз бейнесін қалыптастырады. Жан Марк оның неге ренжідігін сұрайды, ал ол: «Ер адамдар енді маған көздерін тікпейді» деп жауап береді. Бұл сөз романның шешуші сәтін көрсетеді. Ол Шантальдің өзіндік ерекшелігін ашады, ол Жан Марктің сүйіктісін және оның өзін-өзі түсінуін бөліп тұрады. Кейін Шанталь қарым-қатынасына тікелей араласып, оның басқаларға қалай көрінетіні туралы ойлауға мәжбүр ететін махаббат хаттарын ала бастайды. Бұл оның мінез-құлқына өзгеріс әкеледі, себебі ол үнемі біреудің оны бақылап отырғанын сезінеді. Ол хаттарды іш киімдерінің арасына жасырып, Жан Маркқа айтпайды. Хаттар келе бергенде және жұбайлардың арасындағы жақындыққа қарамастан, бір-бірінің кім екеніне қатысты үнемі алаңдаушылық пайда болғанда, Шантальдің жатын бөлмесіндегі жылжыған шалды және хаттардағы нақты есімдер оны Жан Марк – құпия хат жазушы деген қорытындыға жеткізеді. Жан Марк үшінші тұлғада баяндап, алғашқы хатының мақсаты Шантальды ер адамдар енді оған көздерін тікпейтініне қатысты сезімінен құтылу болғанын айтады. Бірақ оның хаттар туралы айтпауы, мінез-құлқының өзгеруі және одан да әдемі киінуі Жан Маркты қызғанышқа толы қылды. Ол әртүрлі әрекет етеді және ол оны әртүрлі жағдайларда басқа адам ретінде қабылдайды, осы көптеген бейнелер Жан Марктің сүйіктісінің кім екенін түсінуіне кедергі келтіреді. Ол «сүйікті әйелді сүйікті әйелдің көшірмесіне» айналдырғанын сезінеді. Ол философиядағы өзіндік диахрондық сұраққа тоқталады, ол сіздің жеке басыңызды уақыт өте келе не үздіксіз етеді? Оның Шанталь мен Жан Марк арасындағы қарым-қатынасты олардың жеке басын бұзу үшін пайдалануы диахрондық сұраққа жауап беру қиындығын көрсетеді, яғни басқалардың бірдей адам ретінде қабылдауы уақыт өте келе жекелікке әсер етеді.
Көпшілік
Романдағы көпшілік тақырыбы, адамның жеке басына көпшіліктің әсері мен өзінің және жақындарының ықпалы арасындағы қақтығысты тудыру үшін пайдаланылады. Шантальдің көпке ұнауға деген құштарлығы, оңай эстетикалық талғамға (китч) құмар қиял жемісі – көңілсіз көпшілікпен бейнеленеді. Осылай қабылдануға ұмтылысы Жан Маркпен шынайы қарым-қатынасына деген қамқорлығын басып, оны өзінің нақты ешқандай сезімі мен мағыналы байланыстарсыз қалдырады. Жалпы немесе академиялық емес оқырмандарға арналған газет сыншылары кітапта кейіпкерлердің жетілмегендігін, сондай-ақ жалпы сюжет пен кейіпкерлердің аздығын атап өтті. New York Times және The Guardian газеттерінің сыншылары қарапайым повесть пен күрделі философиялық мәселелерге жағымды баға берді, сонымен қатар олар повесть формасын сюжеттің шатастығын көрсете білудің арнайы тәсілі деп қарастырды.