Кіріспе

Радикалды конструктивизм – білімді білушінің тәжірибесі тұрғысынан қарастыратын эпистемологиялық көзқарас. Ол білімді білушінің тәжірибесін түсінуі мен одан тыс әлем арасындағы сәйкестік ретінде қарастырудан бас тартады. Сәйкестік принципін тексеру қағидаттан мүмкін емес деп санайтындықтан, өйткені білуші өзінің тәжірибесінен тыс әлемге тікелей қол жеткізе алмайды, радикалды конструктивистер эпистемологияны білушінің тәжірибесіндегі білімнің тиімділігі тұрғысынан қайта анықтауға ұмтылады. Эпистемологияның дәстүрлі ұстанымдарынан бұл үзіліс, оны білімді құруда білушінің рөлін баса назарлайтын, бірақ білімді сәйкестік тұрғысынан дәстүрлі көзқарасты сақтайтын «тривиальды» конструктивизм түрлерінен ерекшелендіреді. Радикалды конструктивизм «постэпистемологиялық» ұстаным ретінде сипатталған. Радикалды конструктивизмді алғаш рет Эрнст фон Глазерсфельд қалыптастырды, ол Жан Пиаже, Джанбаттиста Вико және Джордж Берклидің еңбектеріне сүйенді. Радикалды конструктивизм екінші реттік кибернетикамен, әсіресе Хайнц фон Фёрстер, Хамберто Матурана және Франсиско Вареланың еңбектерімен тығыз байланысты. 1980 жылдары Зигфрид Й. Шмидт радикалды конструктивизмді неміс тілді академиялық ортадағы парадигма ретінде орнатуда маңызды рөл атқарды. Радикалды конструктивизм білім беру зерттеулері мен ғылым философиясына әсер етті. «Конструктивистік негіздер» – түрлі салалардағы зерттеушілердің радикалды конструктивизм туралы рецензияланған мақалаларын жариялайтын ақысыз онлайн журнал.