Кіріспе
Франциядағы Верден қаласының сыртындағы тарихи форт, XIX ғасырдың соңында салынған. Форт-Дуамонт – 1890 жылдардан бері Франциядағы Верден қаласын қорғаған 19 ірі қорғаныс құрылысының сақинасындағы ең үлкен және ең биік форт еді. 1915 жылы француз әскери штабы тіпті Верденнің ең жақсы қорғалған бекіністерінің өзі неміс 420 мм (16,5 дюйм) «Гамма» қаруларының оқ атуына төтеп бере алмайды деген қорытындыға келді. Бұл жаңа, аса ауыр гаубицалар 1914 жылдың тамызында бірнеше үлкен бельгиялық бекіністерді оңай жаулап алды. Форт-Дуамонт және басқа Верден форттары тиімсіз деп танылды және 1915 жылдан бері ішінара қарусыздандырылып, дерлік қорғалмаған күйде қалды. 1916 жылдың 25 ақпанында Форт-Дуамонтқа 19 офицер мен 79 сарбаздан тұратын неміс шабуыл тобы кездейсоқ терезе арқылы, қоршауды асып өтіп, ешқандай қарсылықсыз еніп, басып алды. Верден шайқасы басталғалы үш күн өткен соң Форт-Дуамонттың оңай құлауы француз әскерін дүрлік тілдірді. Бұл тоғыз айға созылған, зор адам шығындарына әкелген шайқастың қалған бөлігіне жол ашты. Дуамонт 1916 жылдың 24 қазанында Верден шайқасының бірінші шабуылдық кезеңінде Екінші армияның үш жаяу әскер дивизиясымен қайта басып алынды. Бұл оқиға 1916 жылғы шайқастың аяқталуын білдірді.
Fort Douaumont was the largest and highest fort on the ring of 19 large defensive works which had protected the city of Verdun, France, since the 1890s. By 1915, the French General Staff had concluded that even the best protected forts of Verdun could not withstand bombardments from the German 420 mm (16.5 in) Gamma guns. These new super heavy howitzers had easily taken several large Belgian forts out of action in August 1914. Fort Douaumont and other Verdun forts were judged ineffective and had been partly disarmed and left virtually undefended since 1915. On 25 February 1916, Fort Douaumont was entered and occupied without a fight by a small German raiding party comprising only 19 officers and 79 men, entering via an open window by the moat. The easy fall of Fort Douaumont, only three days after the beginning of the Battle of Verdun, shocked the French Army. It set the stage for the rest of a battle which lasted nine months, at enormous human cost. Douaumont was finally recaptured by three infantry divisions of the Second Army, during the First Offensive Battle of Verdun on 24 October 1916. This event brought closure to the battle in 1916.
Тарих
Құрылыс жұмыстары 1885 жылы Дуамон ауылының жанында, аймақтағы ең биік жерлердің бірінде басталды және бекініс 1913 жылға дейін үздіксіз нығайтылып келді. Оның жалпы ауданы және ұзындығы шамамен 2 метр, екі жер асты деңгейі құм төсегіне тірелген, қалыңдығы болаттан жасалған темір бетон төбемен қорғалған. Бұл жақсартулар 1903 жылы аяқталды. Бекініске кіреберіс арт жағынан болатын. Екі негізгі туннель шығыс-батыс бағытында, бірін-бірің жоғалы орналасып, казарма бөлмелері мен бекіністің шеткі бөліктеріне дейінгі дәліздер негізгі туннельдерден таралған. Бекініс көптеген қарулы посттармен, 155 мм айналмалы/қайтарылатын зеңбірек мұнарасымен, 75 мм айналмалы/қайтарылатын зеңбірек мұнарасымен, төрт қосымша 75 мм зеңбірекпен, аралықтарды бақылайтын "Бурж казематындағы" және бірнеше пулемет мұнараларымен жабдықталған. Ол бос туннельдерде серуендеп, артиллерия тобын тауып, тұтқынға алып, қамауға алды. Дуамонның оңай құлауы француздар үшін апат болды және сол кездегі Бас штабтағы, генерал Жоффре басшылығымен, дұрыс шешім қабылдамаудың айқын мысалы еді. Француз Бас штабы 1915 жылдың тамызында барлық Верден бекіністерін ішінара қарусыздандыру туралы шешім қабылдады, заманауи ауыр артиллерияның әсеріне бекіністер төтеп бере алмайды деген қате пікірге сүйене отырып. Басып алынғаннан кейін Дуамон неміс күштері үшін майданның алдыңғы шебінен кейін орналасқан, қауіпсіз баспана мен операциялық базаға айналды. Вердендегі неміс сарбаздары бұл жерді "Ескі Дуамон аға" деп атады. Олардың қалдықтары сол кезде бекіністің ішінде жиналып, қабырғасымен қоршалған казематқа орналастырылды. Бұл жер астындағы бекіністің ішінде орналасқан және ұзақ жылдар бойы ресми неміс әскери қабірі болып табылады. Қабірдің қабырғасының түбінде неміс тіліндегі естелік тақта мен крест орнатылған. Естелік келушілерге ашық. 1916 жылдың 24 қазанында үш жаяу әскер дивизиясының қатысуымен фортты қайтару мақсатында француз шабуылы басталды. Бұл оқиға сол күні болды және элиталық Régiment d'infanterie chars de marine (сол кезде Régiment d'infanterie coloniale du Maroc, R.I.C.M (Марокко отарлық жаяу әскері полкі) деп аталған) жүргізді. Дуамонды бірнеше күн бойы Верденнің оңтүстік-батысындағы Балейкуртта орналасқан "Эльзас" және "Лотарингия" атты екі француздық ауыр теміржол зеңбірегімен шабуылдады. Олардың атуынан Дуамон тұрақтан шығып, қайтадан басып алынған кезде эвакуациялауға дайындық жүргізіліп жатқан еді. Немістер фортты басып алғаннан бері миллиондаған кішкентай снарядтар атылды, бірақ тиімді нәтиже болмады және оны қайтаруға тырысқан ондаған мың адам қаза тапты.