Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Евсевий Дорилейский (Εὐσέβιος) – V ғасырдағы Дорилей (қазіргі Эскишехир, Түркия) епископы, христологиялық дау кезінде бағынышсыз ілімдерге, әсіресе Несторий және Евтихийдің ұстанымдарына қарсы сөйлеген. Оларды қызметтерінен қуғынға түсіргеннен кейін, Евсевий өзі де қызметтен алынып, екі жылдан соң ғана қайта орналастырылды, одан кейін даулы доктрина нақтырақ айқындалды.
Eusebius of Dorylaeum (Εὐσέβιος) was the 5th century bishop of Dorylaeum (modern day Eskişehir, Turkey), who spoke out against dissident teachings, especially those of Nestorius and Eutyches, during the period of Christological controversy. After succeeding in having them expelled from their positions, Eusebius was himself deposed and only reinstated two years later, after which the doctrine in dispute was more precisely defined.
Ерте өмір
420 жылдардың ортасында Несторий және Анастасийге қарсы шыққанға дейін Евсевий туралы ешқандай мәлімет жоқ. Ол Константинопольдегі заңмен немесе сот ісімен айналысқан заңгер немесе дін қызметкері емес (қарапайым адам) деп сипатталады. Кейбір деректерде ол шешен ретінде айтылады.
Eusebius is unknown before his oppositions to Nestorius and Anasthasius in the mid 420s. He is described as being a lawyer or other non clergy (a layman) involved with the law or court in Constantinople. In some references, he is described as a rhetor.
Несториус пен Анастасийге қарсылық
420-жылдардың соңында Константинопольдің жаңадан тағайындалған патриархы Несторий және Анастасий есімді пресвитер (екеуі де Антиохиядан) грек сөзі "theotókos" ("Құдай анасы") туралы уағыз айтып жүрді, себебі ол Исаның анасы Мәриямға қатысты қолданылады; олар халыққа Мәриямға табынуға немесе оны осылай атауға болмайтынын түсіндірді. Олар оны "christotókos" ("Христос анасы") деп атау керек екенін айтты: бұл оның Мәсіхтің адам болып туғанына және Құдай оның ішінде немесе үстінде болғанына сенуінің көрінісі. Бұл Марияға қатысты терминологияны өзгертуге қарсы болған шіркеу басшылары мен христиан жұртшылығының назарын тез аударды. 428 немесе 429 жылы Несторийдің осы тақырыптағы уағызында Евсевий "мәңгілік Сөз екінші рет тууға бойысқандығын" жариялады, соның салдарынан уағыз тыңдағандар Несторийді қолдап, шу көтеріп, ықылас білдірді. Одан кейін Константинопольге Несторийдің ілімін бұрынғы ғасырдағы еретик Павел Самосаттің ілімімен байланыстыратын хат келді, ол да Мәсіхтің құдайлық табиғатын жоққа шығарған немесе сынға алған. Бұл хат "Contestatio" деп аталды және оны әдетте Дорилейлік Евсевий жазған деп есептейді. Евсевий осы оқиғадан кейін көп ұзамай дін қызметкері болған болуы мүмкін.
In the late 420s the newly appointed patriarch of Constantinople, Nestorius, and a presbyter named Anasthasius (both from Antioch) had been preaching on the Greek word theotókos (“mother of God”) as it is used referring to Mary, mother of Jesus; they were imploring the people that Mary should not be worshiped or referred to as such. Instead, they explained that she should be called christotókos (“mother of Christ”): a symptom of his larger belief that Christ was born a man, and God was dwelling inside or upon him. This quickly drew attention from church officials who disapproved of such a change in terminology regarding Mary, as well as the Christian public. During one sermon by Nestorius on this topic in AD 428 or 429, Eusebius publicly proclaimed that “the eternal Word had submitted to be born a second time,” getting his fellow listeners at the sermon to drown out Nestorius with sympathetic applause. Soon afterwards, a letter was posted in Constantinople that correlated Nestorius’ teachings with that of Paul of Samosata, an heretical figure from the previous century that had also denied or otherwise challenged the divine nature in Christ. This letter was called the Contestatio and is generally attributed to Eusebius of Dorylaeum. Eusebius may have become a priest soon after this incident.
Бірінші Ефес кеңесі (431)
Несториустың ашық қарсылығынан кейін Евсевийдің шақырылысымен көп ұзамай, оның ілімдері мәселесін шешу үшін Ефесте кеңес өткізілді, нәтижесінде Несторий қызметтен алынды. Осы кезде Константинопольдегі Евтих есімді пресвитер, Несторийге қарсы Дорилейлік Евсевиймен бірікті, бірақ кеңестегі іс-шараларда олардың екеуінің де маңызды рөл атқарғаны белгісіз, себебі оны Александриялық Кирилл басқарды. Дегенмен, Евсевий өздерінің "Contestatio" еңбегі және Несторийге қарсы айқын оппозициясы үшін белгілі бір дәрежеде мақтауға ие болған болуы керек, өйткені 431 және 448 жылдар аралығында ол Дорилей епископы болып тағайындалды.
Soon after Nestorius’ public opposition from Eusebius came the summoning of a council in Ephesus to settle the problem of his teachings, where Nestorius was ultimately deposed. At this time a presbyter in Constantinople named Eutyches was in alliance with Eusebius of Dorylaeum in opposition to Nestorius, but it is unclear whether either played a major role in the proceedings of the council beyond accusation, which was largely directed by Cyril of Alexandria. Nonetheless, Eusebius must have gained some credit for his Contestatio and outspoken opposition to Nestorius, because at some point between 431 and 448 he was made bishop of Dorylaeum.
Еутіхті айыптау
448 жылы Евтих Мәсіхтің көктегі еттен жаратылғанын және сондықтан толыққанды адам емес екенін, немесе Мәсіхтің толық адамгершілігін жоққа шығаратын пікірлерді қабылдап, өзін православиемен қақтығысқа түсірді. Бұл пікірлер Несторийдің пікірлеріне қарсы болғанымен, олар да дәстүрден тыс еді. Евтих пен басқа дін қызметкерлері арасындағы азаматтық дұшмандық архиепископ Флавианның (ол 446 жылы Проклдың орнын басып алған) синод шақыруына әкелді. Флавиан Евтихтің ықпалды министрі және құдасы Хризафийдің де, император Феодосий II-нің де құрметінен айырылған еді. Бұл синод Константинополь соборы деп аталды, кейде оны "үй синоды" деп те атайды, және оған Константинопольде Флавиан төрағалық етті. Синодта Дорлейлік Евсевий Флавианға Евтихке қарсы шағымдарын толық баяндайтын хат тапсырды, сондай-ақ оған қарсы куәлік беруге дайын екенін мәлімдеді. Евсевийдің сөзіне қарағанда, ол Евтихті бірнеше рет жеке ескерткен, бірақ ол ескертпеген. Флавиан Евтихті өзін қорғау үшін синодқа шақыруды ұсынды, бірақ Евтих өзінің монастырында қалуға ант бергендіктен келуден бас тартты, "моладан шыққандай" болып. Евсевий айыптауын жалғастырып, синодта оның айыптауларын растайтын және Евтихті айыптауға жеткілікті куәгерлер бар екенін айтты, бірақ Флавиан Евтихті кешірім сұрап келуге бірнеше рет шақырды. Бір мәжілістен кейін Флавиан Евсевий туралы былай деді: "Сен айыптаушының ынтасын білесің, оның ынтасы таза дінге деген ынтадан да күшті, тіпті от та оған салқын көрінеді. Құдай біледі! Мен оны тоқтатып, мойынсұнуын өтіндім, бірақ ол жалғастырды. Мен не істей аламын?"
By 448 Eutyches had set himself up for a confrontation with orthodoxy by espousing views that Christ was made of heavenly flesh and therefore not fully human, or otherwise denying the full humanity of Christ. These views, though opposite of those of Nestorius, were just as unorthodox. The growing animosity between Eutyches and other clergy led to a synod being called by the archbishop Flavian (who had replaced Proclus in 446), and who happened to be out of favor with both Chrysaphius, a powerful minister and godson of Eutyches, and the emperor Theodosius II. This synod, called the Council of Constantinople or sometimes referred to as the "home synod", was presided over by Flavian in Constantinople. At the synod Eusebius of Dorylaeum presented Flavian with a letter, detailing his complaints against Eutyches, as well as making known his willingness to be a witness against him personally. Eusebius relates that he had warned Eutyches several times in private, but he had gone unheeded. Flavian urged that Eutyches should be called to the synod to defend himself, but Eutyches refused to come as he had vowed to remain in his monastery “as though it were a tomb.” Eusebius pressed his accusation, saying that there were enough witnesses at the synod to confirm his accusations and condemn Eutyches, but Flavian repeatedly sent for Eutyches to come and ask forgiveness. Flavian remarked of Eusebius after one particular session: "You know the zeal of the accuser, fire itself seems cool to him in comparison with pure zeal for religion. God knows! I besought him to desist and yield; as, however, he persisted, what could I do?”
Евтих соңында кеңес алдында тұрғанда, ол өзінің үйретімдерін қайтарудан бас тартты және дінге қарсы деп танылды.
When Eutyches finally stood before the council, he refused to revoke his teachings and was deposed as a heretic.
Латроциний немесе "Жолаушылар кеңесі" (449)
Флавиан Евтихті Константинополде сотталғаннан кейін бір жыл өткен соң, Феодосий II собор шақырды. Бұл собор Евтихтің өзі Кризафий арқылы Феодосийге өтініш жасауынан туындады, онда ол атын ақтап, шеніне қайта орналастыруды және айыптаушыларын жазалауды сұрады. Рим папасы Лео I Пулхерияға сонда болған оқиғалар туралы хат жазғандықтан, ол Латроциниум ("Жарлық кеңесі") деп аталды. Александрия патриархы Диоскор кеңеске төрағалық етуге тағайындалды, ол Эфесте өтті. Флавиан кеңестегі басты айыпталушы болды, өйткені ол Евтихті қызметтен шеттетуші ретінде қарастырылды, бірақ Дорилейлік Евсевий де шақырылды. Кеңес барысында Диоскор басымдық танытты, Мәсіхтің мәнісі туралы Рим папасы Лео I-нің (қазір Леоның Жарғысы деп белгілі) ұзақ хатын оқуға және Евсевийге өзін қорғау үшін сөйлеуге рұқсат бермеді. Ол епископтарды зорлық-зомбылықпен қорқытып, кеңестің шешімдерін қабылдауға және Флавиан мен Евсевийді қызметтен босатуға мәжбүрледі, олар осылай істеді. Флавиан соңғы қақтығыста ұрып-соғылып немесе жарақат алды, одан кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал Евсевий шағым арқылы Рим папасы Лео I-ден пана тапты.
The year after Eutyches was condemned in Constantinople by Flavian, a council was called by Theodosius II. This council was prompted by an appeal to Theodosius, through Chrysaphius, by Eutyches himself to clear his name, restore his title, and punish his accusers. It would become known as the Latrocinium (“Robber Council”) because of Pope Leo I’s letter to Pulcheria about events that transpired there. The patriarch of Alexandria, Dioscorus, was appointed to preside over the council, which was held in Ephesus. Flavian was the primary defendant at the council, as he was seen as the one who had deposed Eutyches, but Eusebius of Dorylaeum was also called. During the council Dioscorous dominated the proceedings, not allowing a lengthy letter from Pope Leo I (now known as the Tome of Leo) to be read regarding the nature of Christ, nor allowing Eusebius to speak in his defense. He forced bishops under threat of violence to adopt the council’s proceedings and depose Flavian and Eusebius, which they did. Flavian was beaten or somehow injured in the ensuing riot so that he died a short time later, but Eusebius found sanctuary with Pope Leo I through a letter of appeal.
Халкидон кеңесі (451)
449 жылғы оқиғаларға көптеген адамдар қарсы болды, олардың ішінде император Феодосий II-нің қарындасы Пулхерия да бар еді. Император қайтыс болғаннан кейін, Маркиан оның орнына отырды және 451 жылы тонаушылар кеңесінде жасалған терісшіліктерді жою үшін Халкидон кеңесін шақырды. Диоскор қызметтен алынды, Евтих екінші рет айыпталып сотталды, ал Дорилейлік Евсевий епископ қызметіне қайта орналастырылды; Латроциниумда қабылданған шешімдер жойылғанда Флавианның аты да ақталды. Евсевий Диоскорға қарсы шағымданып, кеңесте сөйлеген сөздері тарихқа енді: «Диоскор маған зұлымдық жасады; иманға зұлымдық жасалды; епископ Флавиан өлтірілді. Ол менімен бірге Диоскордың тарапынан әділетсіз түрде қызметтен алынды».
The events of 449 were opposed by many, not the least of which was Pulcheria, sister to emperor Theodosius II. When the emperor died, Marcian succeeded him and called the Council of Chalcedon in 451 to resolve the injustices done at the Robber Council. Dioscorous was deposed, Eutyches was condemned a second time, and Eusebius of Dorylaeum was reinstated as bishop; Flavian’s name was also cleared in the annulment of the decisions made at the Latrocinium. Eusebius brought a petition against Dioscorous and is recorded as speaking at the council: “ I have been wronged by Dioscorous; the faith has been wronged; Bishop Flavian was murdered. He together with me was unjustly deposed by Dioscorous.”
Күрестің ең маңызды нәтижесі – Халкидондық анықтама деп белгілі болған, иман туралы мәлімдеме болды, оның құрастырылуына Дорилейлік Евсевий көмектесті, бірақ оның нақты үлесі әлі анықталған жоқ. Халкидон кеңесінен кейін Дорилейлік Евсевий туралы ешқандай мәлімет жоқ.
The most important outcome of the struggle was a statement of belief known as the Chalcedonian Definition of the faith, which Eusebius of Dorylaeum helped to draft, though his exact significance in that capacity is uncertain. After the Council of Chalcedon nothing further is known about Eusebius of Dorylaeum.