Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кубалық румбаның субжанры Guaguancó (ɡwaɣwaŋˈko) – соқпалы аспаптар, дауыс және биді үйлестіретін кубалық румбаның бір түрі. Оның екі негізгі стилі бар: Гавана және Матансас.
Subgenre of Cuban rumba
Guaguancó (ɡwaɣwaŋˈko) is a subgenre of Cuban rumba, combining percussion, voices, and dance. There are two main styles: Havana and Matanzas.
Кляв
Румба-клаве – гуагуанкода қолданылатын негізгі үлгі (бағыттама үлгісі). 4/4 өлшеміндегі румба-клавені гуагуанко үшін қалай жазу керектігі туралы пікірталас болып тұрады. Іс жүзінде үшінші және төртінші соққылар көбінесе музыкалық нотацияға дәл сәйкес келмейтін ырғақтық орындарға түседі. Екі реттік импульстардың орнына үш реттік импульстар қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, клаве соққылары кейде үш реттік немесе екі реттік "торға" сыймайтындай ығыстырылады. Сондықтан көптеген вариацияларға болады.
Rumba clave is the key pattern (guide pattern) used in guaguancó. There is some debate as to how the 4/4 rumba clave should be notated for guaguancó. In actual practice, the third and fourth stroke often fall in rhythmic positions that do not fit neatly into music notation. Triple pulse strokes can be substituted for duple pulse strokes. Also, the clave strokes are sometimes displaced in such a way that they don't fall within either a triple pulse or duple pulse "grid". Therefore, many variations are possible.
Гуагуа
Гуагуа үлгісі (палитос немесе каскара деп те аталады) клавенің барлық соққыларын өз ішінде қамтиды.
The guagua pattern (also known as palitos, or cáscara) contains all of the strokes of clave.
Бесінші
Келесі тоғыз тактіден тұратын үзінді Los Muñequitos de Matanzas (1988) тобының "La polémica" гуагуанкосынан алынған. Бұл бөлім негізгі ойнау тәсілдері (А, В, С) арасында ауысады. А бөлімі – Солтүстік Америкада белгілі болғандай, негізгі құлыптау немесе серуендеу. Ол бір клаве (такт) ұзақтығын қамтиды. Баламалы фраза (В) да бір такттан тұрады. Үшінші бөлімнің (С) негізі болып табылатын қарсы соққылар метрге қайшы келеді. Құлыптау мен қарсы соққыларды кезектестіру арқылы бишенші (quinto) бірнеше клаве циклдары бойынша кеңейіп, жиырылатын үлкен ритмикалық фразаларды жасайды. Ұлы Los Muñequitos quintero Jesús Alfonso (1949–2009) осы құбылысты "бір адам тойда мас болып, біразға сыртқа шығып, содан кейін қайтадан ішке кіргендей" деп сипаттаған.
The following nine measure excerpt is from the guaguancó “La polémica" by Los Muñequitos de Matanzas (1988). This passage moves between the main modes of playing (A,B,C). The A section is the basic lock or ride, as it is known in North America. It spans one clave (measure). An alternate phrase (B) is also one measure in length. Cross beats, the basis of the third section (C), contradict the meter. By alternating between the lock and the cross, the quinto creates larger rhythmic phrases that expand and contract over several clave cycles. The great Los Muñequintos quintero Jesús Alfonso (1949–2009) described this phenomenon as a man getting "drunk at a party, going outside for a while, and then coming back inside."
Ән
Гуагуанко термині бастапқыда он тоғызыншы ғасырдың соңы мен жиырмасыншы ғасырдың басында пайда болған баяндау ән стиліне (coros de guaguancó) қатысты. Рохелио Мартинес Фуре былай дейді: «Ескілердің пікірінше, гуагуанко – бұл әңгіме». Гуагуанко әні көбінесе әншінің мағынасыз буынды айтуымен басталады, бұл диана деп аталады. Ларри Круктың сөзіне сәйкес, диана маңызды, себебі ол «алғашқы хорлық қайырманы да қамтиды. Жетекші әнші хорлық бөлімдерге фраза немесе мотив ұсынады, немесе олар жаңа, бірақ байланысты материал ұсына алады. Параллель гармониялар әдетте мелодиялық сызықтың үстінде немесе астында құрылады, ең көп қолданылатыны – үшінші, алтыншы және октавалар». Сондықтан гуагуанконың басталуын диананы орындаушы әнші бастайды. Одан кейін ол ағымдағы румбаны («децимар»; исп. : он жолдан тұратын шумақтар жасау) ұстап тұру себебін айтып, сөздерді импровизациялай бастайды. Әннің куплетерінде бесінші ойыншы (quinto) жетекші әншіге бағынышты бола тұра, керемет шығармашылық көрсете алады. Әншінің үзілісінде, әдетте бір немесе екі тактқа созылатын табиғи үзілістерде, бесінші ойыншы «бос орындарда» қысқа фразаларды ойнай алады. Әннің хоры (немесе монтуно бөлімі) басталғаннан кейін, бесінші ойыншының фразалары жетекші әншіге қарағанда бишілермен көбірек байланысады.
The term guaguancó originally referred to a narrative song style (coros de guaguancó) which emerged from the coros de claves of the late nineteenth and early twentieth centuries. Rogelio Martínez Furé states: "[The] old folks contend that strictly speaking, the guaguancó is the narrative." The guaguancó song often begins with the soloist singing meaningless syllables, which is called the diana. According to Larry Crook, the diana is important because it " also contains the first choral refrain. The lead singer provides a phrase or motive for the choral sections, or they may present new, but related material. Parallel harmonies are usually built above or below a melodic line, with thirds, sixths, and octaves most common." Therefore, the singer who is presented with singing the diana initiates the beginning of the guaguancó. He then may proceed to improvise lyrics stating the reason for holding the present rumba ('decimar'; span. : to make ten line stanzas), During the verses of the song the quinto is capable of sublime creativity, while musically subordinate to the lead vocalist. There are natural pauses in the cadence of the verses, typically one or two measures in length, where the quinto can play succinct phrases in the "holes" left by the singer. Once the chorus (or montuno section) of the song begins, the phrases of the quinto interact with the dancers more than the lead singer.
Билеу
Гуагуанко – еркек пен әйел арасындағы жыныстық бәсекелестікке арналған афрокубалық жұптық би. Еркек серігіне жамбас сүйегімен бір рет ұрып, "ұстауға" тырысады. Бұл эротикалық қозғалыс вакунао (вакцинация немесе нақтырақ айтқанда инъекция) деп аталады, бұл қозғалыс юка және макута [билерінен] шыққан, жыныстық қатынасты бейнелейтін ишара. Вакунао қол немесе аяқпен жасалатын кенеттен қозғалыс арқылы да білдіріледі. Квинто көбінесе вакунаоға баса назар аударады, әдетте клавенің бір циклын қамтитын фразаның аяқталуы ретінде. Әйелдер юбканың екі шетін ұстап, денелерінің жоғарғы және төменгі бөліктерін қарама-қарсы қозғалыспен сүйкімді қозғайды, музыканың ырғағымен үйлестіре отырып, юбканы "ашып", "жабады". Еркек, квинтоның әсерімен, қиялға толы (көбінесе кері метрикалық) қадамдармен әйелдің назарын ауыртпаққа тырысады, осылайша "инъекция" жасауға дайындыққа жетеді. Әйел тез бұрылып, юбканың екі шетін біріктіреді немесе жамбас аймағын қолымен (ботао) жауып, "инъекцияны" символдық түрде тоқтатады. Көбінесе еркек биші серігін "ұстауға" жете алмайды. Би көңілді және жақсы тілекпен орындалады, – дейді Дэвид Пеньялоса. Вернон Боггс әйелдің "бидегі шеберлігі – еркекті азғыру қабілеті мен оның вакунаосына тигізбеу үшін шеберлікпен қимылдауында" екенін айтады. Квинтоның соққыларының және еркек бишінің қадамдарының үлгілері кейде бірдей, ал кейде қиялға толы болып келеді. Квинто ойнаушысы бишінің үнемі өзгеріп отыратын қадамдарына жауап ретінде фразаларды дереу ауыстыра білуі керек.
Guaguancó is an Afro Cuban couple dance of sexual competition between the male and female. The male periodically attempts to "catch" his partner with a single thrust of his pelvis. This erotic movement is called the vacunao (‘vaccination’ or more specifically ‘injection’), a gesture derived from yuka and makuta [dances], symbolizing sexual penetration. The vacunao can also be expressed with a sudden gesture made by the hand or foot. The quinto often accents the vacunao, usually as the resolution to a phrase spanning more than one cycle of clave. Holding onto the ends of her skirt while seductively moving her upper and lower body in contrary motion, the female "opens" and "closes" her skirt in rhythmic cadence with the music. The male attempts to distract the female with fancy (often counter metric) steps, accented by the quinto, until he is in position to "inject" her. The female reacts by quickly turning away, bringing the ends of her skirts together, or covering her groin area with her hand (botao), symbolically blocking the "injection." Most of the time the male dancer does not succeed in "catching" his partner. The dance is performed with good natured humor—David Peñalosa. Vernon Boggs states that the woman's "dancing expertise resides in her ability to entice the male while skillfully avoiding being touched by his vacunao." The pattern of quinto strokes and the pattern of the man's dance steps are at times identical, and at other times, imaginatively matched. The quinto player must be able to switch phrases immediately in response to the dancer’s ever changing steps.
Таңдалған дискографиясы
Әндер мен билер (Conjunto Clave y Guaguancó) Xenophile CD 4023 (1990). Déjala en la puntica (Conjunto Clave y Guaguancó) Egrem CD0211 (1996). Рапсодия румбера (El Goyo) Egrem CD 0121 (1995). Мерейтой (Tata Güines) Egrem CD 0156 (1996). Гуагуанко, 1-том (Los Muñequitos [Grupo Guaguancó Matancero], Papin) Antilla CD 565 (1956, 1958). Гуагуанко, 2-том (Los Muñequitos [Grupo Guaguancó Matancero], Papin) Antilla CD 595 (1958). Rumba caliente (Los Muñequitos) Qbadisc CD 9005 (1977, 1988). Vacunao (Los Muñequitos) Qbadisc CD 9017 (1995). Ito iban echu (Los Muñequitos) Qbadisc CD 9022 (1996). Rumberos de corazón (Los Muñequitos) Pimienta CD 566 2 (2003). Tambor de fuego (Los Muñequitos) BIS CD 296 (2007). D’palo pa rumba (Los Muñequitos) BIS CD 745 (2009). Ой, тыңдаңыз… guaguancó (Los Papines) Bravo CD 105 [көрсетілмеген]. Құрмет әріптестеріме (Los Papines) Vitral CD 4105 (1989). Куба барабандары (Los Papines) Bárbaro CD 239 (1995). Papines en descarga (Los Papines) Orfeón CD 16181 (2001). Siguen OK (Los Papines) Egrem CD (2004). El tambor de Cuba (Chano Pozo) Tumbao CD жинағы 305 (1947). Драмдар мен әндер [Changó] (Mongo Santamaría) Vaya CD 56 (1954). Афро тамырлар [Yambú, Mongo] (Mongo Santamaría) Prestige CD 24018 2 (1958, 1959). Гаванадағы фестиваль (Ignacio Piñeiro) Milestone CD 9337 2 (1955). Patato y Totico (Patato Valdés) Verve CD 5037 (1968). Authority (Patato Valdés) LPV CD 103 (1976). Ready for Freddy (Patato Valdés) LPV CD 104 (1976). Ritmo afro cubano (Carlos Vidal Bolado) 7, 8 бет SMC 2520 78 айналымдық грампластинка (шамамен 1949). El callejón de los rumberos (Yoruba Andabo) PM CD DM203 (1993). Гуагуанко афро-кубалық (Alberto Zayas) Panart 2055 (1955, 1956).
Songs and Dances (Conjunto Clave y Guaguancó) Xenophile CD 4023 (1990). Déjala en la puntica (Conjunto Clave y Guaguancó) Egrem CD0211 (1996). Rapsodia rumbera (El Goyo) Egrem CD 0121 (1995). Aniversario (Tata Güines) Egrem CD 0156 (1996). Guaguancó, v. 1 (Los Muñequitos [Grupo Guaguancó Matancero], Papin) Antilla CD 565 (1956, 1958). Guaguancó, v. 2 (Los Muñequitos [Grupo Guaguancó Matancero], Papin) Antilla CD 595 (1958). Rumba caliente (Los Muñequitos) Qbadisc CD 9005 (1977, 1988). Vacunao (Los Muñequitos) Qbadisc CD 9017 (1995). Ito iban echu (Los Muñequitos) Qbadisc CD 9022 (1996). Rumberos de corazón (Los Muñequitos) Pimienta CD 566 2 (2003). Tambor de fuego (Los Muñequitos) BIS CD 296 (2007). D’palo pa rumba (Los Muñequitos) BIS CD 745 (2009). Oye men listen . guaguancó (Los Papines) Bravo CD 105 [n. d.]. Homenaje a mis colegas (Los Papines) Vitral CD 4105 (1989). Tambores cubanos (Los Papines) Bárbaro CD 239 (1995). Papines en descarga (Los Papines) Orfeón CD 16181 (2001). Siguen OK (Los Papines) Egrem CD (2004). El tambor de Cuba (Chano Pozo) Tumbao CD box set 305 (1947). Drums and Chants [Changó] (Mongo Santamaría) Vaya CD 56 (1954). Afro Roots [Yambú, Mongo] (Mongo Santamaría) Prestige CD 24018 2 (1958, 1959 ). Festival in Havana (Ignacio Piñeiro) Milestone CD 9337 2 (1955). Patato y Totico (Patato Valdés) Verve CD 5037 (1968). Authority (Patato Valdés) LPV CD 103 (1976). Ready for Freddy (Patato Valdés) LPV CD 104 (1976). Ritmo afro cubano (Carlos Vidal Bolado) sides 7, 8 SMC 2520 78 rpm phonorecord (ca. 1949). El callejón de los rumberos (Yoruba Andabo) PM CD DM203 (1993). Guaguancó afro cubano (Alberto Zayas) Panart 2055 (1955, 1956).