Кіріспе

Ганга – Динар тауларының ауылдық аймақтарында пайда болған ән түрі. Ол ең көп Герцеговина және Далмация аймақтарында кездеседі, бірақ Батыс Боснияда, Ликада, Кордунда және Солтүстік-Батыс Черногорияның ауылдық жерлерінде де кездесуі мүмкін. Оның ерекшелігі – бір әншінің бір шумақты орындауы, содан кейін басқалардың қосылуы, бұл дауыстық стильді ең жақсы «аунап айту» деп сипаттауға болады. Ганга тарихи тұрғыдан Герцеговина аймағымен тығыз байланысты, онда ол күшті мәдени ерекшелік сезімі ретінде қалыптасқан. Оның сақталуын қамтамасыз ету үшін Босния мен Герцеговина және Хорватия мәдени мұраның бір бөлігі ретінде ганганы қорғау және оның орындалуын қолдау үшін шаралар қабылдады.

Сипаттама

Ганг – ән салудың экспрессивті түрі. Ерлер де, әйелдер де гангты үнемі орындайды, бірақ олардың бірге орындауы өте сирек, алайда католик және мұсылман ер адамдарының бірге орындауы осылай болмаған. Ганг мәдениеті көбінесе шағын қалалар мен ауылдарда қалыптасқан. Ганг – бұл диссонансты ән салу түрі, екі қайшы келетін нотаны қолданып, дыбысты алысқа жеткізеді. Мысалы, егер бір адам C нотасын айтса, екінші адам жарты тон жоғары немесе төмен (B немесе C) айтады. Ганг дәстүрлі түрде кең далалардағы аңғарларда қойшылар бір-бірімен алыс қашықтықта байланысу үшін орындайды.

Тарих

Ганг – Динар аймағында кездесетін ежелгі полифониялық ән өнерінің бір қалдығы. Уақыт өте келе, жергілікті халықтар осы ескі стильді өздеріне бейімдеп дамытты, мысалы, Далмацияның оканже ән салу стилі, Батыс Сербияның извика дауысы, не Албания мен Солтүстік Македонияның изо полифониясы сияқты. 20 ғасырдың басында дін қызметкері және музыкатанушы Бранко Марич «ганг» термині албан тіліндегі «көнга» (kënga) сөзінен шыққан деген болжам жасады, бұл сөз «ән» деген мағынаны білдіреді және ежелгі иллириялықтардан қалған болуы мүмкін. Алайда, басқалар бұл теорияны жоққа шығарып, оның орындаушылардың дауысынан шығатын дыбыстардан (gn gn немесе gan gan) туындағанын айтты. Ганг орындаушылары тарихи түрде өзіне қатысты мәселелер туралы ән салған, шаруалардың ауыр еңбегінен бастап өмірдің қуаныштарына дейін. Таулы аймақтарда пайда болғандықтан, гангты үлкен қоғам көбінесе ескі және примитивті дәстүр деп қарастырады. Соңғы жылдары ганг әндері саяси мәселелерді де қамти бастады, көбінесе ашық ұлтшылдық көзқарастарды білдіріп, соғыс және қақтығыстар тақырыбын қамтиды. Бірнеше танымал хорват музыканттары өз шығармаларында гангты пайдаланды, мысалы, халық әншісі Мате Булич, поп жұлдыздары Нина Бадрич және Северина, соңғысы Евровидениеде өнер көрсеткен әнінде де қолданды. 2009 жылдан бері Хорватия Мәдениет министрлігі гангты сақтау және оны зерттеуді қолдау мақсатында қорғап келеді. 2014 жылы Хорватия мен Босния және Герцеговина Бечарак және Ганг негізінде ортақ мәдени мұраларын дамыту бойынша бірлескен жобаны бастады. Бұл жоба Еуропалық Одақтың мәдени және тарихи мұраны қалпына келтіру және сақтауға бағытталған шекаралық ынтымақтастық бағдарламасының аясында жүзеге асырылуда. 2019 жылы Босния және Герцеговинадағы Томиславград қаласы гангқа қаланың мәдени мұрасының бір бөлігі ретіндегі рөлін мойындау үшін алаңның атын берді.