Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Окольничий (око́льничий) – ежелгі орыс сотының лауазымы. Брокгауз және Эфрон энциклопедиялық сөздігінде көрсетілгендей, осы лауазым туралы ережелер 14 ғасырға дейін жетеді. 16-17 ғасырлардағы мәскеулік құжаттарға қарағанда, окольничийлерге боярларға тапсырылғандай әкімшілік жұмыстар сеніп тапсырылды, бірақ олар боярлардан кейін екінші орында тұрды. Боярлардан төмен болғанымен, Петр I жүргізген үкіметтік реформаға дейін Мәскеу билеушілерінің сарайында патшаға жақын ең жоғары дәрежелердің (немесе лауазымдардың) бірі саналды. Бұл сөз орыс тіліндегі «около» (okolo) сөзінен шыққан, ол «жақын, қасында» деген мағынаны білдіреді, яғни «патшаның қасында отыру» дегенді көрсетеді. 16 ғасырдың ортасында бұл лауазым боярлардан кейінгі (бағынышты) рөлге ие болды.
Former Russian court official position
Okolnichy (око́льничий, ) was an old Russian court official position. According to the Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary, directives on the position of okolnichy date back to the 14th century. Judging by the Muscovite records from the 16th and 17th centuries, okolnichy were entrusted with the same business in administration as boyars, with the only difference that they were placed second to boyars everywhere. While lower than boyars, it was one of the highest ranks (or positions) close to the tsar in the courts of the Moscow rulers until the government reform undertaken by Peter the Great. The word is derived from the Russian word окoлo (okolo) meaning 'close, near', in this case 'sitting close to the Tsar'. In the mid 16th century the role became second (subordinate) to boyars.
Сипаттама
Околоничийлердің алғашқы міндеттеріне ұлы князьдер мен патшалардың сапарларын және тұру орындарын ұйымдастыру, сондай-ақ шетелдік елшілерді қабылдау және оларды сарайға (кеңеске) ұсыну кірді. Околоничийлер приказдарда орын алды, наместниктер және воеводалар болып тағайындалды, дипломатиялық елшілер және патша кеңесінің (дума) мүшелері болды. Бастапқыда околоничий шені бояр шенінен кейінгі екінші орында тұрды, бірақ көбінесе олар ұқсас міндеттерді атқарды. Местничество жүйесіне сәйкес, егер оның отбасында біреу жақында бояр/околоничий шенін атқармаса, адам бояр бола алмады. Сондықтан, околоничий лауазымы – әулеті асыл тумаған адамға бояр шені беруге жасалған қадам болды. Тіпті, Дмитрий Пожарский князі, тумасы бойынша Рюрик әулетінен және патшаның инабатымен "Отанның құтқарушысы" болғанымен, оның әкесі мен туыстары ешқашан стольниктен жоғары шен алған жоқ болғандықтан, околоничийден жоғары лауазымға тағайындала алмады. Романовтар тұсында Мәскеудің 18 ең асыл әулетіне ресми қызметін околоничий шенінен бастау құқығы берілді, сол арқылы stolnik сияқты төменгі шендерді өткізіп жіберді. Осы кезеңде околоничий лауазымдары дараланды, олардың кейбіреулері (квартир околоничийлері немесе жақын околоничийлер) жақын емес боярлардан жоғары дәрежеде болды. Бұл терминдер патшаның дастарқанында патшаға жақындығына негізделген жартылай ресми иерархиялық жүйеден шыққан.
The duties of the first known okolnichies included arranging the travel and quarters of grand princes and tsars, as well as accommodating foreign ambassadors and presenting them to the court. Okolnichies had a seat in prikazes, were appointed as namestniks and voivodes, served as diplomatic envoys and members of the tsar's council (duma). Initially the rank of okolnichy was the second highest after that of boyar, while often they performed similar duties. According to the system of mestnichestvo, a person could not be made a boyar unless someone else in his family had recently held the boyar/okolnichy rank. Consequently, a position of okolnichy was a step towards granting the boyar rank to a non noble. Even Prince Dmitry Pozharsky, though a Rurikid knyaz by birth and the "Saviour of the Motherland" by royal mercy, could not secure a position higher than okolnichy, because neither his parents nor uncles had ever held a rank higher than stolnik. Under the Romanovs, the 18 noblest families of Muscovy were given the privilege of starting their official career from the rank of okolnichy, skipping all the lower ranks, such as stolnik. At the same period, the positions of okolnichy were differentiated and some of them (quarters okolnichy or close okolnichy) were of higher rank than that of non close boyars. The terms derive from a semi formal ranking based on the proximity to the tsar at the tsar's table.