Кіріспе

Тувалудың генерал-губернаторы (1911–1998)

Сэр Фиатау Пентала Тео (Фунафути, 23 шілде 1911 – 25 қараша 1998) – Тынық мұхитындағы Тувалу мемлекетінің саяси қайраткері. Тео 1945 жылы Ниутао басшылар кеңесінің басшысы болып тағайындалды және Тувалудың тұңғыш генерал-губернаторы қызметтен кейін 1997 жылғы 29 маусымда қайтадан басшы болып тағайындалды. Тео 1956 жылы Британ империясының ең жоғары орденінің (MBE) азаматтық дивизионының мүшесі болып тағайындалды; Императорлық қызмет орденімен (I.S.O.) марапатталды; және 1979 жылы Бірінші дәрежелі мүше немесе ең көрнекті Святого Михаила и Святого Георгия орденінің үлкен кресімен (GCMG) марапатталды.

Өмірбаян

Тувалу, бұрынғы Эллис аралдары колониясы, Ұлыбританиядан тәуелсіздік алу жоспарлаған кезде, Тувалу халқы Елизавета II патшайымды мемлекет басшысы етіп сақтап қалуға шешім қабылдады және 1978 жылы генерал-губернатор лауазымы құрылды.

Тувалудың генерал-губернаторы

1978 жылы Тео Тувалу королевасы Елизавета II тағайындаған Тувалудың тұңғыш генерал-губернаторы болды. Ол 1978 жылдың 1 қазанынан 1986 жылдың 1 наурызына дейін қызмет етті. Генерал-губернатор ретінде ол 1981 жылы Тувалу тәуелсіздік алғаннан кейін үкіметтегі алғашқы өзгерістерді бақылады. 1986 жылы генерал-губернатор лауазымынан кеткеннен кейін, оның орнына сэр Тупуа Леупена келді.

Өлім

Сэр Фиатау Пентила Тео 1998 жылы Фунафутиде қайтыс болды.

Отбасы

Тео Уаймай (Тофига) Теоға үйленген. Оның ұлы Самуэлу Тео 1998 жылдан 2006 жылға дейін парламентте Ниутао атынан өкілдік етті. Самуэлу Тео 2015 жылғы Тувалудың жалпы сайлауында Ниутаодан қайта сайланды. 2019 жылғы Тувалудың жалпы сайлауынан кейін, 19 қыркүйекте парламент мүшелері Фунафутиден Каусеа Натаноны премьер-министр етіп сайлады; ал Тео Тувалу Парламентінің спикері болып сайланды. Оның ұлы Фелети Пенитала Тео (9 қазан 1962 ж.т.) 1991-2000 жылдары Тувалудың бас прокуроры болды; ал 2008 жылы Тынық мұхиты аралдары форумының бас хатшысы міндетін атқарды. Қазіргі уақытта ол Тувалудың премьер-министрі.