Кіріспе

Еуропалық жұмысшылар партиясы (Europeiska arbetarpartiet, EAP) – Швецияда парламентте өкілдігі жоқ шағын саяси партия. Бұл партия Ларуш қозғалысының швед бөлімшесі болып табылады.

Тарих

Бұл қозғалыс 1974 жылы екі американдық ЛаРушиан, Уильям "Билл" Джонс және Майкл Вейл есімді адамдар еуропалық еңбек комитеттері (ЕЕК) ретінде құрылды. Билл Джонс 1968 жылдан бері Швецияда тұрып, көріне берсек, Вьетнам соғысынан дезертир болған. Қозғалыс жас швед студенті Керстин Тегин, кейін Тегин Гадди, және оның болашақ американдық күйеуі Клиффорд Г. Гаддидің айналасында ұйымдасуын бастады. Дегенмен, партия ең көптегенде бірнеше адамнан тұратын. Осы кезеңде Швеция Вьетнамдағы американдық әскери қызметшілерге дезертирлік жасауға мүмкіндік беретін және оларды қолдайтын санаулы елдердің бірі болды. Кейбір деректер бойынша, ЕАП Швецияда ЦРУ тарапынан дезертирлерді солшыл экстремистер ретінде тану үшін құрылған. ЕАП 1980-ші жылдары Швеция үкіметі "Палмеге деген өте зор жеккөрушілік" деп сипаттаған науқандарды жүргізді. 2002 жылғы үкіметтік баяндамада мынадай мәлімдеме жасалды: БАҚ-та ЕАП-ты "фашистік" немесе "оңшыл экстремистік" деп сипаттау жиі кездеседі. Мұның себебі партияның кеңеске қарсы тұруы, Олоф Палмеге деген шексіз жеккөрушілігі, антисемиттік сөздер мен артық ойларға ұмтылуы болды. 1986 жылы Олоф Палме қаза болғаннан кейін полиция топты бір кезде осы құқық бұзуға қатысы бар деп күдіктенді, бірақ бұл теория көп ұзамай тоқтатылды. 1985 жылы ұйымнан қуылғанға дейін бір жыл мүше болған Виктор Гуннарссон қамауға алынып, тергелді, бірақ кейін босатылды. Ларуш ұйымының "Executive Intelligence Review" журналының редакторы Диан Андромидас 1992 жылдың тамызында Швецияның ұлттық радиосында Герберт Бремердің, бұрынғы Шығыс Германияның "Штази" қызметкері және "Миссия: Шатастыру. Штази Батыста қалай саясат жасады" кітабының авторы берген сұхбатты айтты. Андромидас Бремердің "дезинформацияға жауапты 10-шы бөлімі Палме өлтірілуіне Ларуш пен оның швед серіктестерін кінәлау үшін алдын ала жоспарланған дезинформация операциясын қалай іске қосып, жүзеге асырғанын түсіндіргенін" мәлімдеді. Ларушпен байланысты тағы бір адам, Джеффри Штайнберг, Оңтүстік Африканың мүдделері кісі өлтірудің артында тұрғанын және ЕАП-тың осы құқық бұзуға кінәлі екенін айтты. Ларуш өзінің ұйымына қатысты айыптауларға байланысты мәлімдеме жасады. Алайда, Олоф Палме өлтірілгеннен кейін ЕАП-қа көрсетілген қысым салдарынан партия шатаққа түсті, көптеген мүшелер ұйымнан шықты, партия Стокгольмдегі кеңсесінен шығып, жартылай жер астына кетті, ал партия басшылары – Гаддилер – ұйымнан кетіп, Швециядан АҚШ-қа көшті, онда олар сәтті академиялық мансапқа қол жеткізді. 1986 жылдың сәуір айында партияның Париждегі кеңсесі бомба жарылысынан аз ғана зақымдалды.

Сайлау тарихы

ЕАП-тың ең сәтті сайлауы 1985 жылы өтті, онда олар 369 дауыс жинады. 1990-жылдары партия көрінеулік деңгейін төмен ұстады, бірақ 21-ші ғасырдың басында қайта көзге түсті және 2006 жылдың қыркүйек айында өткен Швеция сайлауында ұлттық парламентке және Боткирка жергілікті мәжілісіне қатысты. Партия ұлттық парламент сайлауында 83 дауыс (0,0015%) және Боткирка жергілікті сайлауында 64 дауыс (0,16%) алды.