Кіріспе

Математикада таутологиялық бір форма — көптіктің котангенттік түйінінде анықталатын арнайы 1-форма. Физикада ол механикалық жүйедегі нүктенің жылдамдығы мен оның импульсі арасында сәйкестік орнату үшін қолданылады, осылайша Лагранж механикасы мен Гамильтон механикасы арасында көпір (көптік) құрады. Бұл форманың сыртқы туындысы симплектикалық форманы анықтайды, осымен симплектикалық көптіктің құрылымын береді. Таутологиялық бір форма Гамильтон механикасы мен Лагранж механикасының формализмін байланыстыруда маңызды рөл атқарады. Таутологиялық бір форма кейде Лиувилл бір формасы, Пуанкаре бір формасы, каноникалық бір форма немесе симплектикалық потенциал деп те аталады. Осыған ұқсас нысан — тангенс түйініндегі каноникалық векторлық өріс. Таутологиялық бір форманы анықтау үшін, көптікте координаталық диаграмманы және котангенттік түйінде каноникалық координаттар жүйесін таңдаңыз. Кез келген нүктені қарастырайық. Котангенттік түйіннің анықтамасы бойынша, мұндағы және Таутологиялық бір форма мына түрде беріледі:

мұндағы және — координаттық өрнекі.

Осы анықтаманы сақтайтын кез келген координаттар, толық дифференциалға дейін (нақты форма), каноникалық координаттар деп аталуы мүмкін; әр түрлі каноникалық координаттар жүйелері арасындағы трансформациялар каноникалық трансформациялар деп аталады. Каноникалық симплектикалық форма, сондай-ақ Пуанкаре екі формасы деп те аталады. Бұл ұғымды жалпы талшықтық түйіндерге кеңейту сольдерлік форма деп аталады. Шарт бойынша, форманың бірегей, каноникалық анықтамасы болған кезде «каноникалық форма» деген сөз тіркесі қолданылады, ал кез келген таңдау жасау қажет болғанда «солдерлік форма» термині қолданылады. Алгебралық геометрияда және комплекс геометрияда «каноникалық» термині каноникалық класспен шатасудан сақтану үшін қолданылмайды, ал «таутологиялық» термині, мысалы, таутологиялық түйіндегідей, артықшылыққа ие.

Симплекстік әлеует

Симплектикалық потенциал көбінесе сәл еркін анықталады, және тек жергілікті түрде ғана анықталады: ол — жабық форманың туындысы болатын кез келген бір форма; мәнісінде, симплектикалық потенциалдар канондық 1-формадан жабық формамен айырылады.