Кіріспе

Украиналық хасидтік әулет

Чортков (сондай-ақ Чортков, Тшортков, Чортков) – қазіргі Украинаның Чорткив қаласында (Czortków) пайда болған хасидтік әулет. Қала 1939 жылдың қыркүйегіне дейін Екінші Польша Республикасының Тарнополь воеводтығының құрамына кірді. Қаланың өзі 1522 жылы Польша королі Зигмунд I Ескінің қадағалауымен құрылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін әулеттің көптеген жақтастары болды, бірақ олардың көпшілігі Холокост кезінде қаза болды. Чортков – Бугуш, Боян, Хусиатин, Садигура, Капишниц, Васлой және Штефанешт әулеттерімен бірге Ружинер әулетінің бір тармағы болып табылады.

Дувид Моше Фридман

Чортковтың алғашқы ребесі Ружиннің раввині Исраил Фридманның ұлы раввин Дувид Моше Фридман (1828–1903) болды. Ол 1828 жылы Шавуот мерекесінде дүниеге келді. Оның бірінші әйелі Чернобыль раввині Аарон Тверскийдің қызы болды. 1865 жылы, әкесі қайтыс болғаннан кейін 14 жыл өткен соң, ол Чортковқа қоныстанды және онда өз қауымын құрды. Оның ізбасарлары Галициядағы ең ірі хасидтік топтардың бірі болды, олардың саны мыңдағанға жетеді. Ол 1903 жылы Хошана Рабба күні қайтыс болды, ал оның орнын екінші ұлы Исраил басты, ал аға ұлы одан бұрын қайтыс болған еді. Оның үйретулері "Диврей Довид", "Бейс Исраэль" және "Кнессет Исраэль" кітаптарында жарияланды.

Исраэль Фридман

Раввин Довид Мошедің ұлы рабби Исраил Фридман болды, ол 1934 жылы қайтыс болды. Исраилдан кейін оның ұлдары, рабби Нохум Мордехай Фридман және рабби Дов Бер Фридман реббелер болып қызмет етті. Дов Бер 1936 жылы қайтыс болды. Раввин Нохум 1939 жылы Палестинаның британдық мандатына қашып, 1946 жылы Иерусалимде қайтыс болды. Оның ұлы рабби Шломо Фридман өмірінің соңына дейін, 1959 жылы Тель-Авивте қайтыс болғанға дейін Чортковер хасидтерін басқарды.

Кейінгі тарих

Чортковер хасидтерінің басшыларының ішінде Англияның Манчестер қаласындағы раввин Исраэль Фридман және Бельгияның Антверпен қаласындағы раввин Дов Бер Фридман бар. Екеуі де Чортковер ребе атағын қолданбайтын Дов Бердің немерелері. Манчестер мен Антверпен қалаларындағы Чортковер қауымдастықтарынан басқа, Иерусалимде және Сафедте (Цефас) де қауымдар бар.