Кіріспе

Камбоджалық кеспе ұннан жасалған сорпа

Куйтеав (кхмер тілінде: គុយទាវ) – қымыз кеспесінен, шошқа етінен жасалған сорпа және әртүрлі қосымшалардан тұратын камбоджалық кеспе ұннан жасалған сорпа. Қытай-камбоджалық асүйінен шыққан бұл тағам бүкіл Камбоджада таңғы ас ретінде кең таралған. Куйтеавты елдің барлық аймақтарындағы базарларда, көше бойындағы сатушылардан, мейрамханаларда және дүкендерде табуға болады. Оның айқын түсі, әртүрлі шөптер, хош иісті заттар, сондай-ақ әртүрлі гарнирлер мен дәмдеуіштермен ерекшеленеді. Бұл тағамға ұқсас вьетнамдық Hủ tiếu, 1970 жылдары қытай-камбоджалық иммигранттармен Вьетнамға әкелінген.

Этимология

Куйтеав сөзі Teochew қытай тілінен шыққан (peng'im) және ұзын дәнді күріш ұнынан жасалған кесілген лапшаны білдіреді (клейкелі күріш ұнынан ерекшеленеді). Бұл термин сонымен қатар тағамды да атайды: ұсақталған ет және әртүрлі қосымшалар мен дәмдеуіштер қосылған күріш лапшасынан жасалған сорпа.

Дайындық

Куйтев – жартылай кептірілген, жұқа, төртбұрышты күріш лапшасынан дайындалатын тағам. Лапшаны қайнап тұрған суға жылдам малып пішіреді. Содан кейін лапшаны сығып, ыдысқа салып, жаңғақты, қантталған сарымсақ майымен ылғалдандырады. Остер соусы, соя соусы және аздап қанттан жасалған қою қоңыр сұйықтықпен жаққаннан кейін, ыдысқа шошқа сүйектерінен, кептірілген кальмардан және қанттан жасалған мөлдір сорпа құйылады, содан соң балық соусымен дәмделеді. Сосын ет қосымшалары салынады, оларға әртүрлі ет түрлері кіруі мүмкін, мысалы, шошқа етінен жасалған рулет, ұсақталған шошқа еті, шошқаның қабырғасы, үйрек, теңіз өнімдері немесе ішек-қарғы. Куйтевте қолданылатын қосымшалардың негізгі факторы – қолжетімділік; кейбір түрлері өте қарапайым болуы мүмкін, тек протеин үшін ұнтақталған шошқа еті мен, мүмкін, құрғатылған креветкалар ғана қолданылады, ал басқалары дайындауға көбірек уақыт кетіп, әсемделуі мүмкін. Ақырында, тағамды дастарқанға ұсынғанда, дәм татушы өз қалауынша тағамды безендіру үшін бірнеше гарнирлер мен хош иісті дәмдеуіштер қоса алады. Сонымен қатар, куйтевті екі түрде беруге болады: барлық ингредиенттері сорпа ішінде немесе сорпа бөлек беріледі. Екі нұсқада да бірдей ингредиенттер болуы мүмкін, бірақ бұл дәм татушыға дәмнің, ащылықтың және текстураның тепе-теңдігін бақылауға мүмкіндік береді. Егер тағам осылай (сорпалыға қарағанда құрғақ) ұсынылса, ол лапшадан жасалған салат сияқты көрінеді. Соңында, Пномпеньдегі куйтев нұсқасы ең әсем және қаланың тарихи байлығы мен маңыздылығына байланысты ең көп безендірілген. Kuyteav Phnom Penh құрамында келесі қосымшалардың кейбіреулері немесе барлығы болуы мүмкін: ұнтақталған шошқа еті, кесілген шошқа еті, шошқа қабырғасы, шошқа омыртқасы, шошқа қанынан жасалған желе, шошқа бауыры және басқа шошқа ішек-қарғылары, сондай-ақ креветкалар немесе шамбал.

Тұтыну және мәдениет

Камбоджада куйтев әлі күнге дейін негізінен таңғы ас ретінде беріледі және сатушылар әдетте оны түстен бұрын сатады. Шошқа сорпасының дәмі күшті емес, керісінше, нәзік болу үшін, әрдайым көптеген қосымша шөптер мен хош иісті заттар ұсынылады, бұл дәм татушыға тағамның текстурасын және дәмін өз қалауынша реттеуге мүмкіндік береді. Шындығында, Камбоджада тағамның негізгі дәмін сорпа емес, гарнирлер мен дәмдеуіштер анықтайды (сарымсақ, лайм және қара бұрыш камбоджалық асханасында жиі қолданылатын дәмдесу триосы). Тағамға салат жапырақтары, бұршақ өскіндері, жаңа шөптер (мысалы, көкпияз, тісті кориандр және ырысқалпы), ұсатылған қара Кампот бұрышы, лайм шырыны және қуырылған сарымсақ майы қосылады. Әдетте, үстелде көптеген түрлі чили (жаңа, кептірілген, тұздалған) және чили соустары да болады, оларды сорпаға қосуға немесе ет қосымшаларына соус ретінде қолдануға болады, сондай-ақ соя соусы, балық соусы және қант та ұсынылады. Куйтевті кейде қуырылған нан таяқтарымен (багеттермен) жейді, камбоджалықтар қайнатылған күрішті (congee) жейтіндей.