Кіріспе

Неміс барокко дәуірінің композиторы және органшысы

Иоганн Филипп Кригер (сонымен қатар Кригер, Крюгер, Кругль және Джованни Филиппо Кригер; 27 ақпан 1649 жылы крещениеден өтті; 7 ақпан 1725 жылы қайтыс болды) – неміс барокко дәуірінің композиторы және органшысы. Ол Иоганн Кригердің үлкен ағасы болды.

Алғашқы жылдар

Крейгер ағайындылары Нюрнбергтегі кілемшілер отбасынан шыққан. Иоганн Маттесонның «Құрметті есік негізі» атты еңбегіне сәйкес, Иоганн Филипп 8 жасында Иоганн Дрексельден (танымал Иоганн Якоб Фробергердің шәкірті) және сол кезде Габриэль Шюцпен бірге басқа да аспаптарды ойнауды үйренген. Ол өте қабілетті оқушы болған, абсолютті тыңдау қабілетімен және клавиатуралық музыкаға деген сезімімен көзге түскен: Маттесонның сөзіне қарағанда, бір жылдық оқудан кейін ол үлкен көрермендерді таң қалдыра алды және әдемі ариялар жазды. Иоганн Филипп көп ұзамай Нюрнбергтен Копенгагенге кетіп, онда шамамен төрт-бес жыл өткізді, корольдік органшы Иоганн Шрёдерден орган ойнауды және Каспар Фёрстерден композицияны үйренді. Копенгагенде болған уақытының нақты мерзімі белгісіз: Маттесон 1665-1670 жылдарды көрсетеді, ал Нюрнбергтің танымал тұрғындары туралы 1730 жылғы өмірбаян авторы Иоганн Габриэль Доппельмайр Иоганн Филипптің 1663-1667 жылдар аралығында Копенгагенде болғанын мәлімдеді. Ол Копенгагенде болған кезде, Кристианияда (қазіргі Осло, Норвегия) органшы болып қызмет етуге шақырылды, бірақ ол одан бас тартты. Маттесон мен Доппельмайр Иоганн Филипптің одан кейінгі мансабының егжей-тегжейлі жайы туралы да келіспейді. Олар бауырларымен бірге біраз уақыт Зайцте композицияны оқыды, сондай-ақ Байройтқа барды, онда Иоганн Филипп сарай органшысы болып кірісіп, кейін Капельмейстер шеніне көтерілді, ал Иоганн оның орнына сарай органшысы болды. Дегенмен, нақты мерзімдері тағы да белгісіз. Доппельмайр Байройтте болған кезең үшін 1669-1670 жылдарды көрсетеді, ал Маттесон Иоганн Филипптің 1670-1671 жылдары Зайцте және 1670-1672 жылдары Байройтте болғанын шатастырады. Зерттеулер көрсеткендей, Зайцтегі азаматтық тізілімдерде ешқандай бауыр туралы есімдер жоқ, ал Байройт тізілімдері Иоганн Филиппті 1673 жылы сарай органшысы ретінде тіркеген, бұл мәселені одан әрі қиындатады.

Италияға саяхат және кейінгі өмір

1673 жылы марграф Кристиан Эрнст Франко-голланд соғысына аттанғанда Иоганн Филипп әлі де Байройтта қызмет етіп тұрды. Содан кейін композиторға жалақысы тоқтатылмай Италияға саяхаттауға рұқсат берілді. Ол Венецияда Иоганн Розенмюллерден (композиция), ал Джованни Баттиста Вольпеден (клавишті аспаптар) сабақ алды, сосын Римге барды, онда оның ұстаздары Антонио Мария Аббатини (композиция) және Бернардо Паскини (клавишті аспаптар мен композиция) болды. 1675 жылы Иоганн Филипп Еуропаның ең маңызды музыкалық орталықтарының бірі – Венаға келді, онда император Леопольд I-ге орындады. Император өнерді жақсы көретін демеуші және өзі де композитор болатын. Кригердің орындауын естігеннен кейін, ол оны және оның барлық бауырларын мен қарындастарын абыройландыруға лайық деп тапты. Кейін Иоганн Филипп Байройтқа оралды, одан кейін Франкфурт пен Кассельге сапарлады. Оған екі қалада да жұмыс ұсынылған, бірақ ол екеуінен де бас тартты немесе оларды қысқа ғана уақытқа ие болды. 1677 жылдың 2 қарашасында Иоганн Филипп Галледе сарай органисі қызметіне тағайындалды. Герцог Август 1680 жылы қайтыс болды, оның орнына ағасы Иоганн Адольф I отырды, ол сарайды Вайсенфельске көшірді. Иоганн Филипп онымен бірге капельмейстер болып кетті, бұл оның соңғы лауазымы болды: ол оны өліміне дейін 45 жыл бойы атқарып келді. Ұзақ уақыттан кейін сарайдың музыкалық мекемесі Германиядағы ең көрнекті мекемелердің біріне айналды. Иоганн Филипп Вайсенфельске көшкеннен екі жыл өткен соң, оның інісі Иоганн да Зиттауға көшіп, сол қызметте ондаған жылдар бойы қалды. Иоганн Филипп өнімді композитор болды және Вайсенфельс сарайын көптеген діни және әлемдік шығармалармен қамтамасыз етті, оның ішінде 2000-ға жуық кантата, кем дегенде 18 опера, трио сонаталары және т.б. Ол сонымен қатар сарайда басқа композиторлардың көптеген шығармаларын орындады және орындаған әр шығарманың тізімін сақтап келді. Ол өзінің музыкасын белсенді түрде жариялады: 1688 жылы трио сонаталарының жинағы жарық көрді, содан кейін тағы біреуі, одан кейін үрмелі аспаптарға арналған музыка жинағы және т.б. Айынықса, көптеген шығармалар жоғалып кетті: мысалы, 2000 кантатаның тек 76-сы ғана сақталған. Бұл оның інісінің музыкасына да қатысты: оның жүздеген композициялары Иоганн Филипптің тізімінде тіркелген, бірақ олардың өте азы ғана сақталған. Иоганн Филипп 1725 жылы қайтыс болды. Оның орнын 1736 жылға дейін Вайсенфельс капельмейстері ретінде оның ұлы Иоганн Готтильф басты.