Кіріспе

1981 жылғы итальяндық табиғаттан тыс қорқынышты фильм, режиссері Лусио Фулчи.

"The Beyond" (, "Ал сендер қорқынышпен өмір сүресіңдер! Әлемнен кейінгі өмір") – 1981 жылғы итальяндық оңтүстік готикалық табиғаттан тыс қорқынышты фильм, режиссері Лусио Фулчи. Бұл фильм Дардано Саккеттидің түпнұсқа әңгімесі негізінде түсірілген, басты рөлдерде Катриона МакКолл мен Дэвид Уорбек ойнайды. Сюжеті Луизиананың ауылдық аймағында орналасқан, бір кезде қорқынышты кісі өлтіру орын болған және тозаққа апаратын қақпа болуы мүмкін қонақүйді мұраға алған әйелдің тағдырына толы. Бұл Фулчидің "Төркінің қақпалары" трилогиясының екінші фильмі, алғашқысы – "Тірі өлілер қаласы" (1980), содан кейін "Көлік үйі" (1981) шықты. Фильм 1980 жылдың соңында Луизиана кино комиссиясының көмегімен Нью-Орлеанс және оның айналасында түсірілді, ал қосымша түсірілімдер Римдегі Де Паолис студиясында өтті. Италияда 1981 жылдың көктемінде көрсетілген "The Beyond" Солтүстік Америкада 1983 жылдың соңына дейін Aquarius Releasing арқылы шыққан жоқ. Компания фильмнің "7 Өлім есігі" деп аталған монтаждалған нұсқасын ұсынды. Бұл нұсқада мүлдем басқа музыкалық қосымша қолданылды және Фулчидің түпнұсқасынан бірнеше минут қысқа болды. Ұлыбританияда шыққаннан кейін бірден "видео зиянды" деп танылды. Фильмнің түпнұсқасы алғаш рет 1998 жылдың қыркүйегінде Rolling Thunder Pictures, Grindhouse Releasing және Cowboy Booking International арасындағы дистрибьюторлық серіктестік арқылы АҚШ-та көрсетілді. "The Beyond" шыққаннан кейін сыншылар пікірлері екіге бөлінді. Заманауи және кейінгі сыншылар фильмді оның сюрреалистік ерекшеліктері, арнайы эффектілері, музыкалық қосымшасы және операторлық жұмысы үшін жоғары бағалады, бірақ сюжеттік қарама-қайшылықтарын атап өтті. Қорқынышты фильмдер жасаушылар мен сюрреалистер бұл қарама-қайшылықтарды мақсатты түрде ойды шатыртып, атмосфералық стиль мен режиссураны күшейтетін фактор ретінде қарастырды. "The Beyond" Фулчидің ең танымал фильмдерінің бірі саналады және соңғы онжылдықтарда халықаралық жанкүйерлер қауымын жинады.

Сюжет

1927 жылы суретші және сиқыршы Швейк Луизиана штатының Нью-Орлеанс қаласында орналасқан "Жеті есік" қонақ үйінің 36-бөлмесінде сурет салумен айналысады. Ол тозақтың жеті қақпасының бірін қорғайды, егер ол ашылса, әлемнің соңы мен адамзат өлімін әкеледі. Оны линч жасайтын топ қонақ үйдің жертөлесіне сүйреп әкеліп, қара сиқыршылықпен айналысқаны үшін өлтіреді. Сол кезде ақ көзді әйел "Ейбон" атты көне кітаптан тозақтың жеті қақпасының біреуінің ашылатынын пайғамбарлық етіп оқиды. 1981 жылы Лиза Меррилл қонақ үйді мұра етеді және оны жаңартып, қайта ашу үшін Нью-Йорк қаласынан көшіп келеді. Бір жұмысшы терезеден ақ көзді әйелді көріп, ілмектен құлап түседі. Жергілікті дәрігер Джон МакКейб жарақат алған адамды ауруханаға апарады. 36-шы бөлмеге қоңырау соғылады, бірақ қонақ үй әлі ашылмағандықтан, Лиза оны ақау деп есептейді. Кейіннен сантехник Джо ағын судың жоқтығын зерттейді. Су басуы мүмкін жертөледе ол кірпішпен бекітілген аумақты ашып, тозаққа кіретін қақпаны ашты. Оған зұлым рух шабуыл жасап, соқыр қылып, өлтіреді. Джо мен Швайктің денелерін қызметші әйел Марта тауып алады және жергілікті аурухананың моргына апарады. Қалаға бара жатып, Лиза Емили есімді соқыр әйел мен оның Дики есімді жол көрсетуші итімен кездеседі. Эмили Лизаға қонақ үйді қайта ашу қателік болатынын ескертеді және ол Нью-Йоркке қайтуы керек. Бір барада Джон Лизаны қонақ үй жобасынан бас тартуға шақырады. Алайда ол бұл оның қаржылай табысқа жетуінің жалғыз мүмкіндігі деп ойлап, бас тартады. Кейін Эмили Лизаға Швайк пен 36-бөлме туралы айтып, оған сол жерге бармауын ескертеді. Швейктің суреті қаралғаннан кейін ол оның сеансының бөлігі екенін және оның өзін өлтіруін жерді қарғысқа ұшырату үшін құрбандық ретінде санағанын айтады. Лиза ескертулерді мазақтағаннан кейін, Эмилидің қолы қанға батып, Дикимен бірге қорқып, қонақ үйден қашады. Лиза олардың ешқайсысының да шығып бара жатқанда естіліп тұрған қадамдарын байқамайды. Эмилидің ескертуіне қарамастан, Лиза 36-шы бөлмеге кіреді және ванна бөлмесінің қабырғасына шегеленген Швейктің өлі денесімен бірге Эйбонды да табады. Ол Джонмен бірге 36-бөлмеге оралады, бірақ Эйбон мен өлік жоғалып кетеді. Лиза Джонға Эмилимен кездескенін айтады, бірақ ол күмәнмен қарайды, қалада соқыр әйел тұрмайды деп айтады. Оның үстіне, Лизаның айтуынша, Эмили тұрған үй бірнеше жылдан бері бос тұр. Сол арада Лизаның сәулетшісі Мартин қала кітапханасына барып, қонақ үйдің жобаларын қарап шығады. Жобалық сызбалар жертөледегі үлкен, түсініксіз кеңістікті көрсетеді. Мартин мұны байқағаннан кейін, көрінбейтін күш оның баспалдағынан құлап, мойнын сындырады да, сал болып қалады. Ол жердегі қоян-қолтықсыз жатқанда, оны жабайы жәндіктер тірідей жеп қояды. Мейрамханада Марта 36-шы бөлмедегі ваннаны тазалап жатқанда Джоның өлімі ванна суынан шығып, оны өлтіреді. Джон Эмили тұратын ескі үйге кіреді. Ол тасталып кеткен, бірақ ол Эйбонды тауып, оны оқи бастайды, қонақ үй тозаққа жететін жеті қақпаның бірі екенін біледі. Эмили үйінде Швайк пен басқа да жуырда қайтыс болғандардың жанды өлекселерімен кездеседі. Ол Дикиге шабуыл жасауға бұйрық береді және ит өлі еместерді қуып жіберсе де, ол Эмилиге қарай бұрылып, оны өлтіреді. Лиза қонақ үйдің жертөлесіне оралады және оған өлі емес жұмысшы шабуыл жасайды. Қашып бара жатып, ол қақпадан Джонға қайта кезігеді. Іздеу барысында өлі емес жұмысшыдан ешқандай белгі жоқ, және Лиза өзінің ақыл-ойына күмән келтіре бастайды. Олар ауруханаға барады, бірақ ол жерде доктор Харрис, Джоның қызы Джилл және өлі емес адамдардан басқа ешкім жоқ. Харрис ұшып бара жатқан шыныдан қаза табады және Джон Джиллдің Лизаға шабуыл жасап, түрін өзгерткенін жояды. Джон мен Лайза баспалдақпен құтылып, бірақ олар тағы бір рет жертөлеге келгенін біледі. Олар су басқан лабиринттен өтіп, Швейк суретіндегідей бос жерге түседі. Қай жаққа бұрылса да, олар басталған жеріне қайта оралады. Олар, ақыр соңында, Эмили сияқты соқыр болып, жоғалып кетеді.

Пикториалистік түсіндірулер мен тақырыптар

Джон Тонен Cinefantastique журналынан "The Beyond" фильмінің "құрылымы жоғары деңгейдегі қызу арманға ұқсас" екенін жазды. Кино зерттеушісі Уилер Диксон да "шағын сюжеттік аяқталғандық Фулчидің бірнеше қорқынышты, мазасыз эпизодтарды сахналауға себепкершілік етеді" деп жазды. Жазушы Билл Гиброн фильмнің негізінде "құлдық, колдовство, халық соттары – және, мүмкін, Фулчидің барлық туындыларының кілті – кек алу" деген мәселелер жатқанын айтты. Кино сценарисі авторы Меган Наварро фильмнің соңғы сахнасында Лиза мен Джон кіретін "әлемнен тыс" тұжырымын "католик дініндегі тазару концепциясы" туралы мәлімдеме ретінде түсіндіреді. Фулчидің өзі католик болған, ал оның бұрынғы фильмдері оны толғандырған діни сенімдеріне қатысты мәселелерді қамтыды, мысалы, 1972 жылғы "Балалық шақты азаптама" фильмінде дін қызметкерлері арасындағы жемқорлық туралы айтылған. Кино зерттеушісі Филип Л. Симпсонның пікірінше, басты тақырып – жамандыққа ұшырағаннан соқырлық, әсіресе Эйбон кітабымен байланысты: "Бұл кітап, әдебиет пен кинодағы көптеген басқа да (жақсы белгілі емес) "жаман" кітаптар сияқты, құнды оккульттік білімнің жазбаша тіркелген нұсқасы болып табылады. Ол осы күшті салмақсыздықпен немесе білімсіздікпен қолданса, қорқынышты салдарға әкелетінін ескертеді, бұл әдетте сөзбе-сөз "көрінбейтін" деп түсіндіріледі". Симпсон фильмдегі "соқырлықтың және көздің зақымдануының кең таралған бейнелері" кейіпкерлердің кітапқа тиюінің тікелей салдары екенін түсіндіреді. Симпсон атап көрсетеді, 1927 жылғы фильмнің прологында дарға асылған колдовшы Швейк пен "уақыттан тыс көруге қабілетті" Эмили ғана кітаптың мазмұнын түсінуге "қажетті көру қабілетіне" ие.

Даму және алдын ала өндіріс

Продюсер Фабрицио Де Анджелис бұрынғы ынтымақтастығында Фулчимен бірге «Зомби 2» (1979) фильмін түсіргенде «комикстерге арналған фильм жасауды армандағанын» айтты, яғни, қорқығаннан гөрі, зомбилерді көргенде адамдар күлсін деп ойлаған. Бірақ көрермендер көбінесе қорқынышпен жауап берді, осыдан кейін олар тікелей қорқыныш фильмін жасауға бекінді. Дэвид Уорбек доктор Джон МакКейб рөліне Фулчимен «Қара мысық» (1981) фильмін түсіргенде дос болғаннан кейін қабылданды. Бастапқыда Джо мен профессор Харрис рөлдерін тиісінше Венантино Венантини мен Иван Рассимов ойнауы керек еді, бірақ олардың орнына Фулчидің екі досы, сахналық актер Тонино Пульчи және «Зомби 2» фильмінің жұлдызы Ал Кливер келді, режиссер оларды ласкамен «Туфус» деп атады. Түсірілім барысында француз актері Антуан Сент-Джон, тағдырлы суретші Швейк рөлін ойнағаннан кейін Джованни Де Навамен ауыстырылды, ол кейіпкердің «зомбиленген» нұсқасын ойнады; Де Нава кейде Джо рөлін ойнаған деп жаңылыс есептеледі. Монреале фильмге қызығушылық танытты, өйткені Фулчидің идеясы «жақсы жазылған және құпияға толы» деп ойлады, сондай-ақ ол оның бұрынғы жұмысын ұнатқан. Фэрвью Риверсайд мемлекеттік саябағында орналасқан Пончартрейн көліне жақын орналасқан тарихи Отис үйі Жеті есіктің қонақ үйі ретінде пайдаланылды. Түсірілім кезінде үйдің сыртқы бөлігіне су және қара бояу шашыратылып, еденге құм мен цемент себілді, осылайша ол тозығы жеткен және шаң басқан көрінетін болды. Фильмнің ерекше визуалды стилін жасау үшін оператор Серджио Сальвати Нью-Орлеанның сыртқы көрінісін «жылы түстермен» түсірді, қаланың «күннің шуағын, ыстығын және джазын» жазуға үміттене отырып. Америка Құрама Штаттарындағы түсірілім аяқталғаннан кейін қосымша түсірілімдер Римдегі Де Паолис студиясында өтті, олар негізінен арнайы эффектілерге толы көрінестерден тұрды. Олардың арасында фильмнің ашылу сахнасындағы мафиялық өлтірудің ішкі кадрлары болды. Транидың айтуынша, бұл сахнаны жасау «қиын болды», бірақ «күткеннен оңайырақ болды». Саундтрек туралы Фрицци былай деді: «Фильмнің саундтрегінің ерекше мақсаты – менің ескі арманымды орындау еді. Мен әрқашан жақсы көретін екі түрлі аспапты біріктіргім келді: духовой және оркестр. Музыка жазуды бастағанда, мен осы екі дыбысты біріктіруді үйрендім, бірақ көптеген себептерге байланысты, струналы және духовой аспаптардың рөлі көбінесе клавиатуралармен жасалды. Бұл жолы мен шынжырлы жұмыс істеуге шешім қабылдадым». 1981 жылы саундтрек Италияда Beat Records компаниясы арқылы винилде шығарылды. 2015 жылдың 30 қазанында тәуелсіз Death Waltz лейблі саундтректі жаңадан ремастерингтеген нұсқасын винилде шығарды. 2001 жылы Dagored Records компаниясы компакт-диск нұсқасын шығарған болатын. Grindhouse Releasing қазір саундтректі АҚШ-тағы Blu-ray шығарылымымен бірге ұсынады. 2019 жылдың 17 қазанында Eibon Press Grindhouse Releasing компаниясының АҚШ-тағы «7 Doors of Death» фильміне арналған саундтректің түпнұсқалық жазбаларын тапқанын және фильмнің комикс адаптациясы бар шектеулі санды CD шығару үшін бірлесіп жұмыс істегенін хабарлады.