Кіріспе

Noerr–Pennington доктринасына сәйкес, жеке тұлғалар мен ұйымдар монополияға қарсы заңдар бойынша жауапкершіліктен босатылады, егер олар заңдар қабылдануына немесе күшіне енуіне әсер етуге тырысса, тіпті олар қолдайтын заңдар бәсекеге қарсы салдарға әкелсе де. Бұл доктрина Бірінші түзетуде көзделген саяси сөзді қорғауға және «монополияға қарсы заңдар, ‘бизнес саласына бейімделгендіктен, саяси аренада қолдануға тиімсіз’ деген тұжырымға негізделген».

Шығу тегі

Бұл ілімді АҚШ Жоғарғы Соты Шығыс темір жол президенттері конференциясы Noerr Motor Freight, Inc. және Біріккен шахта жұмысшылары Пеннингтонға қарсы істерінде баяндады. Noerr ісінде Сот «[Шерман] заңының бұзылуы заңның қабылдануына немесе оның күшіне енуіне әсер етуге жасалған таза әрекеттерге негізделмейді» деп шешті. Сол сияқты, Пеннингтон ісінде Сот «мемлекеттік лауазым иелеріне әсер етуге жасалған бірлескен күш-жігері, бәсекелестікті жоюға бағытталған болса да, антимонополиялық заңдарды бұзбайды» деп жазды. Соңында, Калифорния автокөлік тасымалы ісінде Сот «өтініш беру құқығы Үкіметтің барлық ведомстволарына таралады [және] сотқа жүгіну құқығы – өтініш беру құқығының бір бөлігі ғана» деп қосты. Осы ілімге сәйкес, иммунитет үкіметтің барлық ведомстволарына өтініш беруге жасалған әрекеттерге таралады. Егер әрекет заңды өтініш беру құрамына кірсе, өтініш беруші антимонополиялық жауапкершіліктен босатылады, тіпті зиян өтініш беру әрекетінен немесе өтініштің нәтижесіндегі үкіметтік шаралардан туындаса да.

Доктрина

Noerr–Pennington доктринасына сәйкес, "үкіметтен зардапты жою үшін шара сұрап өтініш білдірген тарап, жалпы алғанда, монополияға қарсы жауапкершіліктен қорғалады". Өтінішті бұрыс мақсатпен немесе ниетпен жасаған жағдайда да жауапкершіліктен босатылады. Noerr–Pennington иммунитеті Шерман заңын бұзуға әкеп соғар шараларға қолданылады, себебі "федералды монополияға қарсы заңдар жеке тұлғалардың үкіметтен бәсекеге қарсы әрекеттерді талап етуіне байланысты қызметін реттемейді". Монополияға қарсы заңдар бизнес саласы үшін жасалған және "олар саяси аренада қолдануға мүлдем жарамсыз". Бұл Noerr ісінде анық көрінді, онда жауапкер теміржолдар жүк тасымалдау индустриясын құртуға бағытталған заң қабылдау үшін күш салды. Сотталушылар алдау және адал емес тәсілдер қолданғанмен, Жоғарғы Сот олардың иммунитеті сақталатынын шешті. Өйткені Шерман заңы "саяси емес, бизнес-қызметті" бақылауға арналған. Осыған сүйене отырып, Сот былай деді: "[Өтініш беру құқығы – Құқықтар Декларациясында қорғалған бостандықтардың бірі болғандықтан, біз Конгресс осы бостандықтарға қол сұғуға ниеттенген деп есептеуге болмайды]". Монополияға қарсы заңдар жеке бизнесті реттеу үшін қабылданды және өтініш білдіру құқығын жоймайды.

Шектелген қолданылу аясы

Алайда, Noerr-Pennington иммунитетінің қолданылу ауқымы «даулы бәсекелестік шектеуінің көзіне, мазмұнына және сипатына» байланысты. Егер шектеу тікелей жеке бастамаға байланысты болса, иммунитет болмайды. Үкіметтің бейтарап келісімі жеткіліксіз. Жеке тараптар бәсекеге қарсы келісімді тек заң шығарушы органдардан рұқсат сұрау арқылы иммундата алмайды. Жеке тараптар заңды петиция нәтижесінде туындаған антимонополиялық зиянға байланысты жауапкершіліктен иммунитет алып білуі мүмкін. Бұл екі түрлі іс-әрекетті қамтиды. Петиция беруші петицияның өзінен туындаған антимонополиялық заңбұзушылықтардан иммунитет алады. Сонымен қатар, тараптар петиция нәтижесінде мемлекеттік органдардың іс-әрекетінен туындаған антимонополиялық зиянға байланысты жауапкершіліктен босатылады. Демек, егер оның іс-әрекеті заңды петиция болып табылса, петиция беруші зиянды петиция беру арқылы немесе петиция нәтижесінде мемлекеттік органдардың іс-әрекетінен тудырған жағдайда да антимонополиялық жауапкершіліктен босатылады.

Доктринаның монополияға қарсы саланы кеңейтуі

Құрылғалы бері бұл доктрина түрлі азаматтық талаптардан иммунитет беру үшін кеңейтілді, оның ішінде бәсекелестіктің бұзылуы, заңсыз араласу және сот процесін теріс пайдалану туралы талаптар да бар. Соңғы кезде Тоғызыншы апелляциялық сот Noerr–Pennington доктринасы RICO Act талаптарынан да қорғайтынын мәлімдеді, егер күдікті сотқа шақыру туралы мыңдаған хаттар жіберген болса.

Қалайшалық іс жүргізуден ерекшелік

Noerr-Pennington доктринасының «жалған» ерекшелігі бар, ол өтініш беру процесін тек бәсекеге қарсы құрал ретінде пайдалану, өтініш берудің оң нәтижесіне заңды түрде ұмтылмау жағдайында иммунитеттің жойылғанын көрсетеді. Жоғарғы Сот «жалған» сот процесінің болуын анықтау үшін екі сатыдан тұратын тест белгіледі. Біріншіден, мұндай сот процесі «объективті түрде негізсіз болуы керек, яғни, ешқандай ақылға қонымды сот талапкері іс бойынша мәні бойынша сәттілікке жеткізе алмайды». Егер бұл талап орындалса, сот талапкердің үкіметтік процесті бәсекелес бизнесіне араласу үшін пайдалану ниетінің дәлелдері бар-жоғын зерттейді. Мысалы, California Motor Transport v. Trucking Unlimited ісінде АҚШ Жоғарғы Соты Noerr-Pennington доктринасының жауапкерлер бәсекелестердің лицензия алу рәсімдеріне араласуға тырысқан жағдайда қолданылмағанын анықтады, өйткені араласу заңды күшін қолдануға жасалған адал әрекетке негізделмеген, тек бәсекелестерді қиын жағдайға түсіру және олардың бизнес жүргізу шығындарын арттыру мақсатында болған. «Жалған» сот процесінің қажетті шарты – бәсекелеске зиян келтіру ниеті емес, керісінше, үкіметтен нақты шаралар алуға ешқандай ниеттің болмауы. Осылайша, Noerr-Pennington доктринасы шеңберінде бәсекелестеріне зиян келтіру үшін іс жүзінде жеңіске жетуге үміттене отырып әкімшілік іс қозғау, ал бизнес бәсекелестерін тежеу мақсатымен ұқсас іс қозғау «жалған» ерекшелікке жатады. 1993 жылы Жоғарғы Сот «жалған» сот процесін анықтауда тек субъективті тәсілден бас тартып, екі сатыдан тұратын тест ұсынды. Тесттің бірінші сатысы бойынша, сот процесі Бірінші поправкаға сәйкес иммунитетке «жалған» ерекшелік ретінде ғана жатады, егер ол объективті түрде негізсіз болса, яғни «ешқандай ақылға қонымды сот талапкері іс бойынша мәні бойынша сәттілікке жеткізе алмайды». Тек қана даулы сот процесі бірінші сатыға («объективті негізсіз») сәйкес келсе, сот келесі сатыға көше алады, ол сот процесін қозғауда талапкердің субъективті мотиві бәсекелес бизнесіне араласу әрекеті ме екенін анықтаудан тұрады.