Кіріспе
Виили (фин) – скандинавия елдерінде, әсіресе Финляндияда кездесетін мезофильді ашытылған сүт өнімі. Виили йогурт пен кефирге ұқсас, бірақ араластырылмаған күйде, оның консистенциясы иілгіш, яғни "ұзын" болады. Ашыту процесінде қолданылатын бактериялардың метаболизмі виилиге ерекше дәм береді. Бұл ашытылған сүт тағамы йогуртқа ұқсайды және сүт қышқылы бактерияларының (LAB) микробтық әрекеті, сондай-ақ сүтте кездесетін Geotrichum candidum сияқты беткі ашытқы саңырауқұлағының әсерінен пайда болады, ол виили бетінде барқыт тәрізді қабатты құрайды. Сонымен қатар, дәстүрлі виили культураларында Kluveromyces marxianus және Pichia fermentans сияқты ашытқы штаммдары да болады. Виилиде анықталған сүт қышқылы бактерияларына қышқыл өндіретін Lactococcus lactis subsp. lactis және L. l. cremoris, сондай-ақ хош иіс беретін L. lactis subsp. lactis biovar diacetylactis және Leuconostoc mesenteroides кіреді. Мезофильді LAB штаммдарының ішінде Lc. lactis subsp. cremoris шырыш тәрізді затты құрастырады, ол вилиан деп аталатын фосфатты гетерополисахаридті қамтиды. Вилиан кефир дәндерінен алынатын кефиранға ұқсас. Штамның экзополисахаридтер (ЭПС) өндіруі виилидің консистенциясын анықтайды және сүт өнімдерінің реологиялық қасиеттерін жақсарту және денсаулыққа пайдалы болу мүмкіндігі туралы мәлімдемелер бар. Қазіргі заманда пастеризацияланған сүт қолданылады, ашыту зертханада өсірілген культуралармен бақыланатын жағдайларда сүт зауытында жүргізіледі және өнім тез сатылады. Виили Финляндияда азық-түлік дүкендерінде түрлі нұсқаларда кеңінен қол жетімді.
Viili (Finnish) is a mesophilic fermented milk product found in the Nordic countries, particularly Finland. Viili is similar to yoghurt or kefir, but when left unmixed, its texture is malleable, or "long". The metabolism of the bacteria used in the fermentation also gives viili a slightly different taste. This cultured milk snack resembles yoghurt and is the result of microbial action of lactic acid bacteria (LAB) and a surface growing yeast like fungus Geotrichum candidum present in milk, which forms a velvet like surface on viili. In addition, most traditional viili cultures also contain yeast strains such as Kluveromyces marxianus and Pichia fermentans. The lactic acid bacteria identified in viili include the acid‐producing Lactococcus lactis subsp. lactis and L. l. cremoris as well as the aroma producers L. lactis subsp. lactis biovar diacetylactis and Leuconostoc mesenteroides. Among those mesophilic LAB strains, the slime forming Lc. lactis subsp. cremoris produce a phosphate containing heteropolysaccharide, named viilian. Viilian is similar to kefiran produced by kefir grains. The production of exopolysaccharides (EPS) by the strain forms the consistency character of viili and it has been claimed to have various functional benefits toward the rheological properties of milk products and the health improving potential. In modern practice, pasteurized milk is used, fermentation is carried out in a dairy plant in controlled conditions using laboratory grown cultures and the product sold fresh. Viili is widely available in Finland in grocery stores in several variants.
Басқа нұсқалар
Батыс Финляндия мен Швецияда ашытылған сүт өнімдерінің бірнеше түрі кездеседі, мысалы, фильмйолк ("viili сүті") немесе långfil ("ұзын viili"), олар тұтқырлығы мен ашыту дәрежесі бойынша ерекшеленеді. Норвегияда фильмйолк көбінесе "культурмельк" ("дәстүрлі сүт") немесе "сумермельк" ("қышқыл сүт") деп аталады, ал Готландта және Исландияда "скир" атауы йогуртқа ұқсас тәсілде желетін жаңа пісірілген ірімшік үшін қолданылады. Сонымен қатар, Исландияда "súrmjólk" фильмйолк өнімінің жергілікті түрі болып табылады. Вилиге ең жақын швед түрі filbunke деп аталады. Кремді вили (фин. kermaviili) сүт орнына қаймақтан жасалады және оны қаймақтай немесе балыққа суық соус ретінде, немесе дәмдеуіштермен (шалғай, пияз және т.б.) соустың негізі ретінде тағамға қолданады.