Кіріспе

Ұшақтың нысананы анықтауын болдырмау үшін жарықты азайту. Соғыс кезінде немесе соғысқа дайындық кезінде қараңғыландыру – бұл сыртқы жарықты, оның ішінде жоғары бағытталған (немесе шағылысқан) жарықты ұжымдық түрде азайту тәжірибесі. Бұл 20-ғасырда жау ұшақтарының экипаждарына нысаналарын көзбен анықтауына мүмкіндік бермеу үшін жасалды, мысалы, 1940 жылғы Лондонға жасалған бомбалау кезінде. Жағалау аймақтарында қала жарықтарын сөндіру теңіздегі жаудың су асты қайықтарына қарсы кемелердің силуэтын көруіне кедерілді, осылайша оларды қорғады.

Ұлыбритания

Соғыс жағдайында британдық жағалау қалаларын қараңғыландыру жоспарларын 1913 жылы Адмиралтействоның бірінші лорды Уинстон Черчилль жасаған; бұл жоспарлар Ұлыбритания соғысқа кіргеннен кейін сегіз күн өткен соң, 1914 жылдың 12 тамызында іске асырылды. 1914 жылдың 1 қазанында Метрополитен полициясының комиссары Лондон аймағындағы жарқыраған сыртқы жарықтарды сөндіруге немесе күңгірттеу етіп қоюға, ал көше шамдарын қара бояумен ішінара бояуға бұйрық берді. Басқа жерлерде бұл мәселе жергілікті билік органдарына жүктелді. 1915 жылдың басында неміс стратегиялық бомбалау кампаниясы басталғаннан кейін, қараңғыландырылмаған қалалардағы қарапайым халық кейде өз қолдарымен әрекет ете бастап, әуе шабуылына тартылуы мүмкін деп ойлаған көше шамдарын қиратты. 1916 жылдың ақпан айында қараңғыландыру шектеулері бүкіл Англияға таратылды.

Франция

Францияда 1915 жылдың көктемінде Цеппелин шабуылы басталғанда Париж қаласында қараңғылық режимі салынды, бірақ кейіннен ол жеңілдетілді. 1918 жылдың көктемінде немістер қалаға қарсы ауыр бомбалаушы ұшақтарды қолдана бастағанда бұл режим қайтадан енгізілді.

Германия

Германияда, қараңғылық тек Батыс майданнан 150 километр (93 миль) қашықтықтағы аймақта ғана сақталды.

Ұлыбритания

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әуе министрлігі Ұлыбританияның түнгі әуе шабуылдарынан көптеген азаматтардың қаза болуын және кең ауқымды қирауды болжады. Жердегі жасалма жарықтарды сөндіру арқылы навигация мен нысанаға алудың қиындатылатыны туралы көпшілік келісімде болды. 1939 жылдың шілдесінде №2 қоғамдық ақпарат парағы (Әуе шабуылына қарсы іс-қимылдарға (А.Р.П.) дайындыққа қатысты оқу материалдарының бөлігі) қараңғылық ережелерінің толық орындалуын қамтамасыз ету үшін халықтың тәртібінің қажеттігін ескертті. Қараңғылық ережелері 1939 жылдың 1 қыркүйегінде, соғыс жарияланбастан бұрын енгізілді. Бұл ережеге сәйкес, барлық терезелер мен есіктер түнде ауыр перделер, картон немесе бояу сияқты қолайлы материалдармен жабылуы керек еді, бұл жау ұшақтарына көмектесетін кез келген жарық сәулесінің шығуына жол бермеу үшін жасалды. Үкімет қажетті материалдардың қолжетімділігін қамтамасыз етті. Дүкендер мен фабрикаларда ерекше қиындықтар туды. Ұлы аумақты шыныдан тұратын шатырлары бар фабрикалар уақытша қараңғылық панельдерін орнатуға шамалары келмеді, ал тұрақты әдістер (мысалы, бояу) күндіз жарықтандыруды жоғалтты. Дүкендер клиенттер кіргенде және шыққанда жарық көрінбеуі үшін қос "шлюздік" есіктерді орнатуға мәжбүр болды. Қараңғылықты А.Р.П. азаматтық күзетшілері қадағалады, олар ешбір ғимараттың жарық сәулесін шығармауына көз жеткізді. Ереже бұзушылар қатаң заңдық жазаға тартылды. Германияның соғыс жүргізу қабілеті төмендегенде, 1944 жылдың қыркүйегінде "жай жарық" енгізілді, ол ай сияқты жарық беруге мүмкіндік берді. Егер дабыл берілсе, толық қараңғылық енгізілді. Көшелерді толық жарықтандыруға 1945 жылдың сәуірінде рұқсат берілді. 30 сәуірде, Гитлер өзін-өзі өлтірген күні, Биг Бен жарықтандырылды, қараңғылықтың алғашқы енгізілгеніне 5 жыл мен 123 күн өткен соң.

Тиімділігі

М. Р. Д. Футтың пікірінше, қараңғылық бомбалаушылардың бағытталған жүрісіне (навигациясына) бөгет болған жоқ, себебі навигаторлар көбінесе судың бетінен шағылысқан жарыққа, теміржолдарға немесе ірі тас жолдарға назар қойды.

Техникалар

Жарықтарды жай ғана сөндіруге болады немесе үлкен қоғамдық ғимараттардың терезелерін қара бояумен жабу арқылы жарық кейде азайтылуы мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғыста жарықты іштен шығармай ұстау үшін қараңғы перделер қолданылды. Терезелерді қара бояумен жабу – жартылай тұрақты қараңғылықты білдіреді. 1940-1950 жылдары Детройт сияқты қалалар әуе шабуылына дайындық жаттығуларын өткізді. Осы кезеңде қаланың Азаматтық қорғаныс қызметкерлері аудандық әуе шабуылы сиренасын дереу іске қосып, отбасылардан төмендегі әрекеттерді орындауын талап етті:

Пештер, духовкалар, жылыту қазандықтары сияқты барлық құрылғыларды өшіріңіз. Су, табиғи газ немесе пропанға арналған клапандарды жабыңыз, сондай-ақ электр қуатын ажыратыңыз. Қараңғылық перделерін (жарықтың кіруіне немесе шығуына кедергі келтіретін қара перделер) жабыңыз. Атом дәуірі басталғаннан кейін бұл қадам өзгертілді: бомбаның жылулық шоғын кері шағылыстыру үшін ақ перделер қолданылса, Екінші дүниежүзілік соғыста қара перделер әуедегі жаулардың терезелерден жарық көрмеуі үшін пайдаланылды. Қоғамдық паналауға, ядролық немесе бомбадан қорғанышқа немесе үйдің жертөлесіне барып, жергілікті полиция немесе блок бастығы қараңғылықты тоқтағанша сол жерде болыңыз.

Заманауи технологиялар

Әуе шабуылына қарсы қараңғыландырудың пайдасы қазіргі таңда технологиялық жағынан дамыған жаудың алдында көбінесе жойылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың бастапқы кезеңдерінде-ақ ұшақтар радио сәулелі бағытталмалы жүйелерді (мысалы, "Сәуле шайқасы") пайдаланды, ал нысаналар әуеден жерге радар арқылы анықталды (әріптес H2X). Бүгінде ұшқыштарда түнгі көру құралдары ғана емес, сонымен қатар спутниктік және инерциялық навигациялық жүйелер бар, бұл оларға тұрақты нысананы ұшақтармен және басқарылатын зымырандармен оңай табуға мүмкіндік береді. Дегенмен, 1991 жылғы Перс шығанағы соғысы алдында Бағдад билігі, Перс шығанағындағы әуе шабуылы басталар алдында, қараңғыландыруды және басқа да азаматтық қорғаныс шараларын қолданды.