Дэниел Уитби: Англиялық теолог және библиялық комментатор

Кіріспе

Ағылшын теологы және Киелі кітапқа түсіндірме жазушы Дэниел Уитби (1638–1726) – даулы ағылшын теологы және Киелі кітапқа түсіндірме жазушы. Англия шіркеуіндегі арминиандық дін қызметкері Уитби кальвинизмге күшті қарсылық көрсеткен және кейіннен унитариандық бейімділіктерді көрсетті.

Өмір

Томас Уитбидің ұлы, Рэшденнің ректоры (1631–7), Нортгемптоншир, содан кейін Барроу-он-Хамбердің ректоры, Линкольншир, ол 1638 жылдың 24 наурызында Рэшденде дүниеге келді. Кастерде, Линкольнширде білім алғаннан кейін, 1653 жылы Оксфордтың Тринити колледжінің қарапайым мүшесі болды, 23 шілдеде оқуға түсті, оның аты Уитби деп жазылған. 13 маусымда 1655 жылы ғалым болып сайланды, 20 сәуірде 1657 жылы өнер бакалавры, 10 сәуірде 1660 жылы магистр дәрежесін алды және 1664 жылы колледждің мүшесі болып сайланды. Сол жылы ол Рим-католик доктринасына қарсы жазушы ретінде Серен Крессиге шабуыл жасады. Оған Джон Сержант жауап берді, ол 1666 жылы оған жауап қайырды. Солсбери епископы Сет Уорд оны 1668 жылы өзінің капелланы етіп тағайындады, 22 қазанда Уилтширдегі Ятсберидің пребендісі, ал 7 қарашада Хусборн-Таррант пен Бербидждің пребендісі болды. 1669 жылы ол Сент-Томас шіркеуінің тұрақты пасторы және Солсберидегі Сент-Эдмунд шіркеуінің ректоры болды. Ол кейін дәлелдер туралы жазды (1671). 1672 жылдың 11 қыркүйегінде Солсбериде прецентор болып тағайындалды және бірден B. D. және D. D. (13 қыркүйек) дәрежелерін алды. Ол 1674 жылы католиктерге қарсы poleмикасын жаңартты және 1689 жылға дейін осы тақырыпта үзіліспен жарияланымдар жасады. Энтони Коллинз оның еңбектерін пайдаланды; оны Сигеберт Хаверкамп қайта басып шығарды (Лейден, 1724). Бангориялық дау кезінде ол Бенджамин Ходлиді қорғап (1714 және 1718) жазды. Иеміздің құдайлығы туралы доктринаны, оны ол 1691 жылы қорғаған және Жаңа өсиетке қатысты түсініктемелерінде (1703) қолдаған, Сэмюэл Кларктің (1712) трактаты әсер етті, бұл оның Джордж Булл мен Дэниел Уотерлендке жасаған кейінгі сын-пікірлерінен көрінеді. Уитбидің Рим-католик шіркеуіне қатысты ұстанымына қатысты ол 1674 жылы «Рим шіркеуінің бейнеге табынуы туралы әңгіме» атты кітапшасын жариялады, оған «Латын қызметіне қарсылық білдіретін трактат» және Трент кеңесінің бұйрығымен Рим шіркеуінде жалғастырылған, сондай-ақ «Рим шіркеуінің қателігі: Никея және Трент кеңестері бейнелерді құрметтеу және құрметпен сыйлау бастапқы дәстүр және апостолдық деп санайды» (Лондон, 1687) кітаптары жатады. Кем дегенде 1699 жылдан 1702 жылға дейін Уитби Джон Локктың (1632 – 1704 жылдың 28 қазаны) жақын досы және хат алмасушысы болды, ол жақында Голландиядан Леди Машамның Эссекстегі шалғайдағы үйіне оралған еді.

The son of Thomas Whitby, rector (1631–7) of Rushden, Northamptonshire, then rector of Barrow on Humber, Lincolnshire, he was born at Rushden on 24 March 1638. After attending school at Caster, Lincolnshire, he became in 1653 a commoner of Trinity College, Oxford, matriculating on 23 July, when his name is written Whitbie. He was elected scholar on 13 June 1655, graduated with a Bachelor of Arts on 20 April 1657, M. A. on 10 April 1660, and was elected fellow in 1664. In the same year he came out as a writer against Roman Catholic doctrine, attacking Serenus Cressy. He was answered by John Sergeant, to whom he replied in 1666. Seth Ward, bishop of Salisbury, made him his chaplain in 1668, giving him on 22 October the prebend of Yatesbury, Wiltshire, and on 7 November the prebend of Husborn Tarrant and Burbage. In 1669 he became perpetual curate of St. Thomas's and rector of St. Edmund's, Salisbury. He next wrote on the evidences (1671). On 11 September 1672 he was installed precentor at Salisbury, and at once accumulated B. D. and D. D. (13 September). He resumed his anti Catholic polemics in 1674, and continued to publish on this topic at intervals till 1689. use was made by Anthony Collins; it was reprinted (Leyden, 1724) by Sigebert Haverkamp. In the Bangorian controversy he wrote (1714 and 1718) in defence of Benjamin Hoadly. On the doctrine of our Lord's deity, which he had defended in 1691 and had upheld throughout his New Testament commentary (1703), he was affected by the treatise (1712) of Samuel Clarke, as shown by his later criticisms of George Bull and Daniel Waterland. Concerning the Whitby's position in respect of the Roman Catholic Church, he published the 1674 pamphlet A discourse concerning the idolatry of the Church of Rome, which was followed by A treatise in confutation of the Latin service practised and, by the order of the Trent Council, continued in the Church of Rome and also by The fallibility of the Roman Church : demonstrated from the manifest error of the 2d Nicene & Trent councils : which assert that the veneration and honorary worship of images is a tradition primitive and apostolical (London, 1687). At least from 1699 until 1702, Whitby was also a close friend and an epistolary correspondent of John Locke (1632 – 28 October 1704), which a short time before was returned from Netherlands to the Lady Masham's country house in Essex.