Қытай ақыны және ғалымы Вэнь Идуоның өмірі мен шығармашылығы
Wen Yiduo
Вэнь Идуо – қытай ақыны, ғалымы, ұлттық поэзиясымен танымал. 1899-1946 ж. өмір сүрген, Гоминьдан тарапынан өлтірілген. Өлеңдері, білімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай ақыны және ғалымы Вэнь Идуо (; 24 қараша 1899 – 15 шілде 1946) – ұлтшылдық поэзиясымен белгілі болған қытай ақыны және ғалымы. 1946 жылы Вэнь Гоминьдан тарапынан өлтірілді.
Chinese poet and scholar
Wen Yiduo (; 24 November 189915 July 1946) was a Chinese poet and scholar known for his nationalistic poetry. Wen was assassinated by the Kuomintang in 1946.
Өмір
Вэнь Идуо 1899 жылғы 24 қарашада Хубэй провинциясының қазіргі Шишуй ауданында Вэнь Цзяхуа (聞家驊) деген атпен дүниеге келді. Дәстүрлі қытай конфуций білімі алғаннан кейін, ол Цинхуа университетінде оқуын жалғастырды. 1922 жылы ол Чикагодағы Көркемөнер институтында бейнелеу өнері мен әдебиетті оқу үшін АҚШ-қа сапар шекті. Осы кезеңде оның алғашқы поэзия жинағы «Хунчжу» (紅燭, «Қызыл шам») жарық көрді. 1925 жылы ол Қытайға оралып, университетте оқытушы болып жұмыс істеді. 1928 жылы оның екінші жинағы «Сышуй» (死水, «Тұншыққан су») жарияланды. Сол жылы ол «Жарты ай» қоғамына қосылып, поэзия туралы эсселер жазды. Сондай-ақ, ол классикалық қытай әдебиетін зерттеу нәтижелерін жариялай бастады. Екінші Қытай-Жапон соғысы басталғанда, ол және Қытайдың солтүстік-шығысынан келген көптеген зиялылар Юньнань провинциясының Куньмин қаласына көшіп келді. Ол онда оқытуын жалғастыра алды, бұл жолы соғыс кезеңіндегі Ұлттық Оңтүстік-Батыс Біріккен Университетінде. Вэнь 1931 жылы өлең жазуды тоқтатты және әлеуметтік сынға көбірек араласты. 1944 жылы ол Қытай Демократиялық Лигасын қолдап, саяси белсенділікке қатысты. Оның ашық мінезі 1946 жылы досы Ли Гонпудың жерлеу рәсімінде оның өмірін мақтағаннан кейін Гоминьданның құпия агенттерінің қолынан қаза тапқанын көрсетті. Куньмин қаласындағы Юньнань педагогикалық университетінің кампусында Вэньге арналған ескерткіш және үлкен мүсін орнатылған. Оның бұрынғы үйінің жанында (қазір бастауыш мектептің бөлігі) оның суретінен жасалған қабырғадағы портреті бар шағын ескерткіш табылды. Ол әйелі Гао Чжэньмен бірге Пекин қаласындағы Бабаошань революциялық зиратына жерленген.
Wen Yiduo was born Wén Jiāhuá (聞家驊) on 24 November 1899 in what is now Xishui County in Hubei Province. After receiving a traditional Chinese Confucian education he went on to continue studying at Tsinghua University. In 1922, he traveled to the United States to study fine arts and literature at the Art Institute of Chicago. It was during this time that his first collection of poetry, Hongzhu (紅燭, "Red Candle"), was published. In 1925, he traveled back to China and took a university teaching post. In 1928, his second collection, Sishui (死水, "Dead Water"), was published. In the same year he joined the Crescent Moon Society and wrote essays on poetry. He also began to publish the results of his classical Chinese literature research. At the outbreak of the Second Sino Japanese War, he and many other intellectuals from northeastern China migrated to Kunming, Yunnan. There he was able to continue to teach, this time in the wartime National Southwestern Associated University. Wen stopped writing poetry in 1931 and became increasingly involved in social criticism. He became politically active in 1944 in support of the China Democratic League. His outspoken nature led to his assassination by secret agents of the Kuomintang after eulogizing his friend Li Gongpu's life at Li's funeral in 1946. There is a monument to Wen at the Yunnan Normal University campus in Kunming, as well as a large statue. A small memorial to him, including a wall portrait painted from a famous picture of him smoking his pipe is found in a walkway by his former home (the site is now part of an elementary school) in the Green Lake area of Kunming. He and his wife, Gao Zhen, are buried at the Babaoshan Revolutionary Cemetery in Beijing.
Поэзия
Вэнь поэзиясы классикалық қытай ережелері мен формаларымен тәжірибе жасауымен ерекшеленеді. Ол өзінің поэзиясын ағылшын ақындары Джон Китс, Альфред Теннисон және Роберт Браунингтің поэзиясына үлгі етіп алып, "көне қытай қоғамының символизмі мен рухани мәнін қайта жаңғыртуға" тырысты. Оның екінші өлеңдер жинағы "Өлі су" (Sǐshuǐ 死水) "көңілге тоққан музыкалық әуезге" ие, және әлеуметтік әділетсіздік пен сыбайлас жемқорлықты әшкерелеудің "ауыр қайғыға толы" тақырыбын қамтиды.
Wen's poetry is noted for its experimentation with classical Chinese rules and forms. He modeled his poetry on that of the English poets John Keats, Alfred Tennyson, and Robert Browning, and tried to "recapture the symbolism and ethos of premodern Chinese society". The poems in his second collection, Dead Water (Sǐshuǐ 死水), have "a haunting musicality", and deal with the "heartrendingly heavy" subject of exposing social injustice and corruption.
Шәкіртақы
Дэвид Хоукс Вэньді "Қытайдың алғашқы патриоттық ақыны" деп атады, оның айтуынша, "Цю Юань халықтың өмірі туралы жазбаса да, олардың күйзелісін білдірмесе де, оны халық революциясының жетекшісі ретінде әрекет еткен және олардың құрметін қорғау үшін күш салған адам деп айтуға болады. Қытай тарихындағы "халық ақыны" деп толыққанды аталуға лайық жалғыз адам – Цю Юань".
Wen was credited by David Hawkes as the initiator of the cult of Qu Yuan as "China's first patriotic poet", writing that, "although Qu Yuan did not write about the life of the people or voice their sufferings, he may truthfully be said to have acted as the leader of a people's revolution and to have struck a blow to avenge them. Qu Yuan is the only person in the whole of Chinese history who is fully entitled to be called 'the people's poet'."
Отбасы
Веннің үлкен немересі Вэн Лиминг Қытай Әлеуметтік ғылымдар академиясында заманауи тарихты зерттеуші болған. Ол Қытайдың заманауи тарихын, оның ішінде әкесінің Чикагоға саяхаттарын зерттеді және Вэнь Идуо туралы көптеген материалдарды жинап, Ұлттық Оңтүстік-Батыс Біріккен Университетіне (қазіргі Юньнань Нормальдық Университеті) табыс етті.
Wen's eldest grandson, Wen Liming, was a researcher of modern history at the Chinese Academy of Social Sciences. He studied modern Chinese history, including his grandfather's travels to Chicago, and collected and donated a number of materials about Wen Yiduo to National Southwestern Associated University (presently Yunnan Normal University.
Пайдаланылған әдебиеттер
Since no English text was provided, and only placeholder dots exist in both the original and reference translation, I will provide a translation consisting of placeholder dots, maintaining consistency with the reference.
.
.
.
.
.
.
. . . . . .
.
.
.
.
.
.
Сурет
Вэн Идуо. Конг Кай Миннің суреті, Қытай жазушыларының портрет галереясында (Гонконг баптистік университетінің кітапханасы).
Wen Yiduo. A Portrait by Kong Kai Ming at Portrait Gallery of Chinese Writers (Hong Kong Baptist University Library).